26/01/2026
Second-generation antihistamines ในผู้ป่วยโรคจมูกอักเสบภูมิแพ้
👉ยา Second-generation antihistamines มีข้อดีกว่า First-generation antihistamines คือ มีคุณสมบัติเป็นสาร non-lipophilic ผ่าน blood brain barrier ได้น้อย จึงไม่ทำให้เกิดอาการง่วงนอนหรือง่วงน้อย รวมถึงไม่มีฤทธิ์ anti-cholinergic effect ทำให้ไม่เกิดอาการข้างเคียง ปากแห้ง ตามัว ท้องผูก ปัสสาวะไม่ออก
👉ยาในกลุ่มนี้ได้แก่ loratadine, desloratadine, fexofenadine, cetirizine, levocetirizine, rupatadine และ bilastine
👉ยา Second-generation antihistamines ใช้ได้ผลดีในผู้ป่วยโรคจมูกอักเสบภูมิแพ้ โดยช่วยบรรเทาอาการที่เกิดจาก histamine ในการตอบสนองต่อการแพ้ระยะแรก (early-phase response) เช่น อาการคัน จาม น้ำมูกไหล และเคืองตา ช่วยทำให้คุณภาพชีวิตของผู้ป่วยโรคจมูกอักเสบภูมิแพ้ดีขึ้น
👉การศึกษาเปรียบเทียบประสิทธิผลของยา Second-generation antihistamines พบว่ามีการแนะนำการใช้ยาแตกต่างกันออกไปในแต่ละงานวิจัย ในภาพรวมจึงยังไม่เป็นที่แน่ชัดว่ายาตัวใดที่มีประสิทธิผลดีที่สุด ทั้งนี้การเลือกใช้ยาให้ปรับเลือกใช้ตามข้อบ่งชี้ ระยะเวลาเริ่มต้นออกฤทธิ์ ระยะเวลาการออกฤทธิ์ ขนาดยา ผลข้างเคียง ข้อควรระวัง และราคาของยาแต่ละชนิด
👉เด็ก สามารถใช้ cetirizine และ desloratadine ในเด็กที่มีอายุตั้งแต่ 6 เดือนขึ้นไป ใช้ loratadine fexofenadine ได้ในเด็กที่มีอายุตั้งแต่ 2 ปีขึ้นไป
👉ผู้สูงอายุ สามารถใช้ยา loratadine และ cetirizine ได้ เนื่องจากไม่มี anticholinergic effect เว้นแต่ในกรณีที่ผู้ป่วยมีโรคประจำตัวต่างๆ เช่น ถ้าผู้ป่วยเป็นโรคตับควรพิจารณาใช้ cetirizine ซึ่งมี first pass metabolism ที่ตับน้อย ผู้ป่วยที่มีโรคไตควรหลีกเลี่ยงการใช้ cetirizine และ levocetirizine ซึ่งขับออกทางไตเป็นหลัก
👉สตรีมีครรภ์ ควรพิจารณาใช้ loratadine, cetirizine และ levocetirizine ซึ่งอยู่ใน pregnancy category B สำหรับสตรีให้นมบุตรควรพิจารณาใช้ยาที่ขับออกทางน้ำนมน้อยและไม่ทำให้เกิดอาการง่วงซึม ได้แก่ loratadine, desloratadine และ fexofenadine
👉กลุ่มผู้มีอาชีพที่เกี่ยวข้องกับการคมนาคมหรือการขนส่ง ได้แก่ ขับรถ ขับเรือ ขับเครื่องบิน ควรพิจารณาใช้ยาที่ไม่ทำให้มีอาการง่วงซึม คือ bilastine, loratadine, desloratadine และ fexofenadine
👉Download แนวทางเวชปฏิบัติสำหรับโรคจมูกอักเสบภูมิแพ้ในคนไทย (ฉบับปรับปรุง พ.ศ.2565) สมาคมแพทย์โรคจมูก (ไทย): https://www.thairhinologists.org/ar/