09/06/2024
(สาระน่ารู้) พยาธิไชเข้าผิวหนังได้จริงหรือ?
คงเป็นประเด็นในโลกออนไลน์ที่สร้างความตื่นตระหนกกันเป็นระลอกอยู่บ่อยครั้ง ในเรื่องของผื่นที่มักจะเกิดขึ้นตามผิวหนัง ซึ่งต้องบอกก่อนว่าลักษณะของผื่นที่จะกล่าวถึงต่อไปนี้ ไม่ใช่ผื่นที่เกิดขึ้นแบบธรรมดาแน่นอน แต่มันคือ ผื่นที่เกิดขึ้นโดยมีสาเหตุมาจากพยาธิหรือปรสิตอย่าง “พยาธิไชผิวหนัง” แล้วพยาธิไชผิวนี้ จะมีลักษณะอย่างไรกันนะ ถึงสามารถไชเข้าผิวหนังของเราได้ ความสงสัยต่าง ๆ จะคลายลง เพราะคราวนี้เรานำบทความที่จะช่วยสร้างความเข้าใจ รวมถึงการป้องกันตนเองจากพยาธิไชผิวหนังมาฝากกัน
พยาธิไชเข้าผิวหนังได้จริงหรือ?🙊
“โรคพยาธิชอนไชผิวหนัง” ส่วนมากเกิดจากพยาธิตัวกลมระยะตัวอ่อนหรือระยะติดต่อ (มักเป็นพวกพยาธิปากขอ หรือพยาธิเส้นด้ายของสัตว์) ซึ่งพยาธิระยะตัวอ่อนจะไชไปตามผิวหนัง ทำให้เกิดผื่นแดงร่วมกับมีลักษณะเป็นทางคตเคี้ยวทั้งแบบแนวทางนูนหรือแนวเส้นใต้ผิวหนัง และเนื่องจากมนุษย์เป็นสิ่งมีชีวิตที่พยาธิไม่สามารถเจริญเติบโตเป็นพยาธิตัวแก่ได้ (จะให้เข้าใจง่าย ๆ คือ ไม่ใช่ที่อยู่ของพยาธิ) ตัวอ่อนพยาธินี้จะไชไปตามเนื้อเยื่อใต้ผิวหนังและจะตายไปเองในที่สุด
ติดต่อได้อย่างไร👩💼
พยาธิระยะติดต่อจะอยู่ในพื้นดินหรือพื้นทรายที่ชื้นแฉะ หรืออาจติดมากับตัวสัตว์ที่อยู่ในดินหรือตามพื้นดิน เช่น ทาก หอยและสัตว์อื่นที่อยู่ตามพื้นดิน พยาธิสามารถไชเข้าผิวหนังของเด็กและผู้ใหญ่ที่เดินเท้าเปล่า นั่งหรือนอนเล่นตามพื้นดินตามชายหาด และมันสามารถไชผ่านเสื้อผ้าบาง ๆ ได้
ลักษณะอาการของผื่น🕵️♀️
ในขั้นแรกจะเกิดเป็นตุ่มเล็ก ๆ สีแดงตรงที่ไชเข้าไป เมื่อพยาธิเริ่มไชเคลื่อนที่ไปจะทำให้ผิวหนังเป็นเส้นนูนแดงกว้าง 2 – 3 มิลลิเมตร (ผื่นอาจมีความยาวถึง 15 – 20 เซนติเมตร), อาจเกิดตุ่มน้ำตามแนวที่พยาธิไชผ่าน ส่วนมากมักพบผื่นในบริเวณที่ผิวหนังสัมผัสกับพื้นโดยตรงเช่น มือและเท้า มีอาการคันอย่างมาก และอาจเกิดการอักเสบบางที่อาจมีการติดเชื้อแบคทีเรียแทรกซ้อนได้
การรักษาและป้องกัน👩🔬
ในการรักษานั้นทำได้โดยการใช้ยาฆ่าพยาธิ Albendazole (รับประทานติดต่อกัน 3 วัน), ยา Ivermectin (รับประทานครั้งเดียว), ยาทา Thiabendazole ทาบริเวณผื่น (วันละ 2 – 4 ครั้ง ติดต่อกันนาน 2 สัปดาห์) หรือหากไม่ได้รับการรักษา ผื่นอาจหายได้เองภายใน 4 สัปดาห์ – 2 ปี แต่อย่าพึ่งเป็นกังวลไป เพราะเราสามารถป้องกันโรคพยาธิชอนไชผิวหนังได้ง่าย ๆ ด้วยการสวมรองเท้าทุกครั้ง ไม่เดินเท้าเปล่าขณะออกนอกบ้าน, หลีกเลี่ยงการนั่ง นอนหรือสัมผัสดิน ทราย ที่ปนเปื้อนมูลสัตว์, ถ่ายพยาธิในแมวและสุนัขเพื่อไม่ให้เกิดการแพร่ปรสิตลงสู่ดิน ทำความสะอาดมือ เท้า ร่างกายหลังสัมผัสดินและทราย เพียงเท่านี้ก็สามารถลดปัญหาของโรคพยาธิชอนไชผิวหนังได้ในระดับหนึ่งแล้ว
………………………………………………………………
ติดตามข่าวสารและโรคเขตร้อนได้ที่
Website : www.tm.mahidol.ac.th/
Facebook : คณะเวชศาสตร์เขตร้อน มหาวิทยาลัยมหิดล
#คณะเวชศาสตร์เขตร้อนมหาวิทยาลัยมหิดล
#โรงพยาบาลเวชศาสตร์เขตร้อน #คณะเวชศาสตร์เขตร้อน
#มหาวิทยาลัยมหิดล #เป็นไข้ให้เขตร้อนดูแล
