Fzt. Furkan Sarıaydın

17/12/2025

Halk arasında “bacağa vuran ağrı” olarak tanımlanan siyatik, kas veya tendon gibi vücudun diğer yapılarından kaynaklanan somatik ağrıdan farklıdır. Sinir kökünde bir sorun olduğunda, bu durum bacakta anatomik bir sinir yolu boyunca duyuda azalma, refleks kaybı veya kas gücünde azalma gibi nörolojik eksikliklere neden olabilir. Bu, ağrının sadece bir sızı değil, aynı zamanda bacağınızdaki işlevleri de etkileyebileceği anlamına gelir.
Unutmayın, akut siyatik hastalarının büyük bir kısmı zamanla iyileşse de, hastaların %20 ila %30’u bir yıl sonra bile hala ağrı yaşamaya devam edebilir.

13/12/2025

Aşil tendonu iki güçlü kasın ortak ürünüdür: gastrocnemius ve soleus.
Gastrocnemius diz ve ayak bileğini birlikte geçtiği için patlayıcı kuvvet ve geniş hareket açıklığında avantaj sağlar. Soleus ise daha derinde yer alır ve postür, denge ve süreklilik gerektiren aktivitelerde asıl yükü taşır.
Anatomik konumu sayesinde soleus, yüksek kuvvet üretme potansiyeline sahiptir ve koşu sırasında kuvvet-uzunluk ilişkisini çok verimli kullanır. Bu da daha az enerjiyle daha fazla itiş anlamına gelir. Maksimum hızın hızlı bacak sallamaktan çok, yere uygulanan kuvvetle ilişkili olduğunu gösteren çalışmalar da bu noktada soleus’un önemini ortaya koyar.
Ayrıca soleus, duyusal (afferent) sinir lifleri açısından zengindir. Bu da ayak bileği stabilizasyonu, denge ve postüral kontrol için vazgeçilmez olmasını sağlar.
Kısacası soleus; denge, postür ve maksimum koşu hızı için göz ardı edilmemesi gereken çok güçlü bir ekip arkadaşıdır.

09/12/2025

Bacak kaslarını güçlendirmek sadece estetik için değil, uzun vadede bağımsız bir yaşam sürmek için kritik öneme sahip.
Araştırmalar, kuadriseps gücündeki yalnızca 1 kg’lık artışın bile bağımlı olma riskini ciddi şekilde azalttığını, ayrıca güçlü quadriceps ve hamstring hacminin diz kıkırdak lezyonları ve osteoartrit ile ters yönde ilişkili olduğunu gösteriyor.
Hatta bazı çalışmalara göre daha büyük quadriceps = daha kalın ön çapraz bağ, bu da travmatik olmayan ACL yaralanması riskini azaltıyor.
Kas kütlesi arttıkça yaşam kalitesinin yükseldiğini gösteren yayınlar da mevcut.
Kısacası: Bacak kaslarını güçlendirmek, hem diz sağlığı hem de uzun vadeli fonksiyonel bağımsızlık için yapılabilecek en değerli yatırımlardan biri.

30/11/2025

Hepimiz bel ağrısı çekeriz. Bu ağrının aylar süren kronik bir durum olduğunu biliyoruz, ancak ilk ortaya çıktığında, yani akut döneminde (4 haftadan kısa sürerken) beynimizde neler oluyor? Bilim insanları ilk defa bunu inceledi.

Temel Bulgu: Akut bel ağrısı çeken kişilerde, beynin duyusal girdileri işleme kapasitesi, sağlıklı insanlara göre daha düşüktü.
Bu düşüş, özellikle beynin ağrı algısı ve duygusal boyutlarıyla ilgili iki bölgesinde (İkincil Duyusal Korteks ve Ön Singulat Korteks) belirgindi.
Peki bu ne anlama geliyor?
• Dikkat Dağılması veya Engel: Akut bel ağrısı, beynin dikkatini ağrılı uyarana yönlendiriyor

En önemli keşif: Beyin aktivitesi düşük olan grup, yani duyusal girdileri daha az işleyen grup, geçen hafta boyunca anlamlı derecede daha fazla ağrı yaşamıştı.
Bu, ağrı şiddetinin artmasının, beynin dikkatini non-noxious (zararsız) duyusal bilgileri işlemekten uzaklaştırdığı hipotezini destekliyor.

Chang et al., 2019

24/11/2025

Peki bu ne anlama geliyor?
1. Kuvvet Kaybı Riski: Ağzınızda 20’den az diş bulunması (ki bu, rahat çiğneme için bir eşik olarak kabul edilir), düşük kas kuvveti riskinin artmasıyla ilişkilendirilmiştir. Düşük kas kuvveti (el kavrama kuvveti ile ölçülür) ise, ilerleyen yaşlarda sarkopeni (kas kaybı), zayıflık ve dolayısıyla düşme ve sakatlanma riskini artıran önemli bir göstergedir.
2. Beslenme ve Çiğneme: Diş kaybı, yeterli çiğneme yeteneğini kısıtlar ve bu da beslenme alışkanlıklarını olumsuz etkiler. Kötü beslenme durumu ise kas zayıflığını tetikleyen temel bir faktördür.
3. Gizli İltihaplanma: Diş kaybı veya diş eti hastalığı gibi durumlar, vücutta düşük dereceli kronik iltihaplanmanın bir kaynağı olabilir. Bu iltihaplanma belirteçleri (interlökin-6 ve TNF-α gibi), hem diş kaybı hem de kas kuvveti azalmasıyla yakından ilişkilidir.

Not: Videoda reklam ya da işbirliği yoktur.

Kaynaklar
3. Kim, J.-E., Kim, N.-Y., Choi, C.-H., & Chung, K.-H. (2022). Association between Present Teeth and Muscle Strength in Older People in Korea. Journal of Personalized Medicine, 12(7), 1163. doi: 10.3390/jpm12071163.
5. Yun, J., & Lee, Y. (2020). Association between oral health status and handgrip strength in older Korean adults. European Geriatric Medicine, 11(3), 459–464. doi: 10.1007/s41999-020-00318-x.
7. Zhou, Z., Gu, Y., Zhang, Q., Liu, L., Wu, H., Meng, G., et al. (2020). Association between tooth loss and handgrip strength in a general adult population. PLoS ONE, 15(7), e0236010. doi: 10.1371/journal.pone.0236010.

19/11/2025

Disk herniasyonlarının sadece “mekanik bası”dan ibaret olduğunu düşünüyorsan, gerçek tablo çok daha farklı.
Omurga diski; su, proteoglikan ve konsantrik kollajen halkalardan oluşan, vücudun yük dağıtım mühendisidir. Yürürken, ayakta dururken omurgaya binen yüksek basıncı sünger gibi dağıtır. Ancak disk dejenerasyonu arttığında hem içeride biriken atık ürünler hem de bağışıklık sisteminin diski “yabancı madde” gibi algılaması, güçlü bir inflamatuar cevap oluşturur. Asıl ağrı, bu kimyasal irritasyon ve bağışıklık tepkisiyle ortaya çıkar. Bu nedenle birçok büyük herniasyon, zaman içinde vücudun kendi mekanizmalarıyla küçülebilir.
Spine modellerinin göstermediği ama klinikte en çok karşımıza çıkan nokta tam olarak budur.

18/11/2025

Egzersize ara verdiğimizde kazandıklarımız aynı hızda kaybolmaz. Güç, sinir sistemi temelli bir adaptasyon olduğu için 2–3 haftaya kadar büyük oranda korunur ve en yavaş kaybolan kapasitedir; bu yüzden kısa bir ara verdiğinde kuvvetin değil, koordinasyonun düşer (McMaster 2013; Mujika 2000). Kas kütlesi ve hipertrofi genellikle 3–4 hafta sonra belirgin şekilde azalmaya başlar, ama kaslar tamamen kaybolmaz; sadece lif hacmi küçülür ve geri kazanımı hızlıdır (Ogasawara 2013; Vann 2020). Dayanıklılık ise en hızlı gerileyen fitness bileşenidir — sadece 7–14 gün hareketsizlikte VO₂max yüzde 4–6 düşer, 3–4 haftada bu kayıp yüzde 15’e ulaşabilir (Coyle 1986; Mujika 2000). Yani egzersiz bıraktığımızda en önce kondisyon gider, sonra kas hacmi küçülür, güç ise en sona kayar. Kısacası güç dayanıklı, kas geri kazanılabilir, dayanıklılık ise naziktir; bu nedenle ara verdiysen panik yapma — geri dönmek her şeyi kaybetmekten çok daha hızlıdır.

11/11/2025

Bileklerin gelişsin istiyorsan bilek çalış, yok eldiven yok strap kullananlar şöyle böyle. Boş iş bunlar, nasıl keyif alıyorsan öyle yap. Strap kullanmak güncel kanıtlara göre avantajlı görünüyor.

Not: Videoda herhangi bir işbirliği veya reklam yoktur.

İncelemek isteyenler için kaynaklar:
33306977
37729509

07/11/2025

Araştırma ayrıca unilateral hareketlerde belirgin torakal lateral fleksiyon ve rotasyon eşlik ettiğini gösteriyor. Yani tek kolun abduksiyonu sırasında gövde aynı tarafa doğru hafif yana eğilip dönüyor. Bu, omuz kuşağı hareketlerinin torasik omurga ile ne kadar kinematik olarak bağlantılı olduğunu ortaya koyuyor.
Klinik olarak bu, omuz hareket kısıtlılığı olan bir hastada yalnızca omuzu değil, torasik mobiliteyi de değerlendirmenin şart olduğunu gösteriyor. Çünkü torasik hareket azaldığında kol elevasyonu sınırlanıyor; aynı şekilde skapular veya humeral hareket kısıtlılığında da omurga telafiyle devreye giriyor.

03/11/2025

Glute’un verimli çalışabilmesi; hamstring, gastrocnemius ve quadriceps kaslarının doğru zamanda birlikte kasılmasına bağlıdır. Bu uyum olmazsa, glute ne kadar güçlenirse güçlensin fonksiyonel olarak etkili olamaz.
Videoda da anlattığım gibi, amaç glute’u suçlamak değil, neden bu hareket stratejisini kullandığını anlamak. Özellikle koşu gibi dinamik aktivitelerde diz ekstansiyonunun geciktirilmesi, kalçanın daha fazla çalışmasına ve diz üzerindeki yükün azalmasına yardımcı olur. Yani güçlü glute değil, doğru sırayla çalışan kas zinciri performansı belirler.

29/10/2025

Peki neden özellikle 5. kaburga?
Anatomik olarak 5. kaburga, hem 4. hem de 5. torakal vertebrayla eklem yapar, bu da ona diğer kaburgalardan daha geniş bir hareket ekseni kazandırır.
Ayrıca yapılan biyomekanik çalışmalar, kısa kaburgaların daha rijit, uzun kaburgaların ise daha esnek olduğunu göstermiştir — ve 5. kaburga en az sert olanıdır.
Kas bağlantılarına baktığımızda tablo daha da anlam kazanır:
Üstte m. pectoralis minor (3., 4. ve 5. kaburgaya tutunur),
altta ise m. re**us abdominis (5., 6. ve 7. kaburgaya)
ve m. obliquus externus abdominis (5. ile 12. kaburgalar arasına) tutunur.
Yani 5. kaburga, bu kas gruplarının çekiş yönlerinin tam merkezindedir.
Bu kaslardan biri spazma girdiğinde ya da tonusu arttığında, 5. kaburga çevresindeki hareket azalır ve orta torakal omurların mobilitesi doğrudan etkilenir.
Sonuç olarak:
Omuz ekleminin serbestliği sadece skapulanın kaymasına değil, 5. kaburganın serbestçe hareket edebilmesine de bağlıdır.
Eğer toraksın bu segmenti kısıtlıysa, omuz ne kadar güçlü olursa olsun, hareket zinciri eksik kalır.
Bu yüzden omuz hareketini değerlendirirken kaburgalara, özellikle de 5. kaburgaya bakmak gerekir.
Çünkü bazen omuzdaki kısıtlılık, aslında thoraksın ortasında sıkışıp kalmış bir kaburgadan başlar.

21/07/2025

https://furkansariaydin.com/donuk-omuz-tedavisi/

Donuk omuz, omuz ekleminde sertlik ve ağrı ile kendini gösterir. Yavaş gelişir ve ne yazık ki uzun bir süre devam edebilir. Donuk omuz tedavisi...