20/01/2026
Ödipus-Sfenks ilişkisinde kimsenin bilmediği bilmecenin çözümünü zekice bir zihninsel çıkarımla bilen ancak gerçekte babasının ve annesinin kim olduğu, nerede doğduğu gibi kendisi hakkında hiçbir kökensel bilgiye sahip olmayan ilkel beni görürüz. Ödipus ancak kahinin ilettiği bilgiden sonra kendisinin gerçekte kim olduğunu anlayabilir. Kahinin ilettiği bilgi doğru mudur yanlış mıdır bunu kimse bilemez. Ancak bilinç bir bilgiden başka bir şey değildir ve toplumun kurduğu yapı, bilgi olarak kabul ettiği şeyleri bilincinin bilgisi olarak dayatır ve öznenin bilincini kurar. Toplumsal yapının içinde yer almadan edindiğimiz bilgi, kendimiz hakkında bize bilgi vermez. Yani kendimizi bilmek dediğimiz şey, toplumun bizi konumlandırmasıyla olanaklı olur. Öznenin bilincinin toplumla olan diyalektik ilişkisi analiz edilebilir. Toplum bizi konumlandırıcı bir etki yapmazsa kendimizi bilmemiz olanaksızlaşır ve dürtülerden oluşan bir özle yaşarız. İdeal ego olarak adlandırılan ideal ben yapılanması içimizden, bilinçdışımızdan yeşermez; dışımızdaki toplumsal yapı bize kim olduğumuzun bilgisini verir. İdeal ben toplumun idealleri doğrultusunda sonradan oluşuyorsa ve toplumsal yapıyla yüzleşmeden önce ideal bir benimiz yoksa bilinçdışının bilgisi nedir ve bu alan analiz edilebilir mi? Bu akşam Pangea Düşünce Platformu'nda bunları konuşacağız.
