Psikiyatrist Sevilay Zorlu

12/05/2026

30/04/2026

CİNSELLİKTE “NORMAL” NEDİR, “ANORMAL” NEDİR? (DSM-5 Perspektifiyle)

Cinsellikte “normal” dediğimiz şey; tek bir davranış kalıbı değil, rıza, işlevsellik ve zarar vermeme ilkeleriyle tanımlanan geniş bir spektrumdur.
DSM-5’e göre bir davranışın “anormal” sayılabilmesi için sadece farklı olması yetmez; klinik olarak anlamlı sıkıntı (distres) ya da işlev kaybı oluşturması gerekir.

1. NORMAL (Sağlıklı Cinsellik):
• Karşılıklı rıza vardır
• Kişi kendini suçluluk, utanç ya da zorlanma içinde hissetmez
• Günlük yaşamı, ilişkileri ve işlevselliği bozulmaz
• Davranış başkasına zarar vermez
• Çeşitlilik olabilir; farklı fanteziler tek başına patoloji değildir

2. ANORMAL (DSM-5’e Göre Klinik Değerlendirme Gerektiren Durumlar):
• Davranış en az 6 ay sürer (parafilik örüntülerde süre kriteri)
• Kişide belirgin distres (anksiyete, suçluluk, kontrol kaybı hissi) vardır
• İşlevsellik bozulur (ilişki, iş, sosyal alan)
• Rıza dışı durumlar söz konusudur
• Kişi ya da başkası için zarar riski oluşur

ÖNEMLİ AYRIM:
DSM-5’te “Parafili” ≠ “Parafilik Bozukluk”
Yani farklı bir cinsel ilgiye sahip olmak tek başına hastalık değildir.
Ancak bu ilgi zarar, zorlanma veya işlev kaybı oluşturuyorsa klinik olarak değerlendirilir.

3. KLİNİK ÇERÇEVEDE S*K KARŞILAŞILAN ALANLAR:
• Cinsel işlev bozuklukları (istek, uyarılma, orgazm, ağrı)
• Parafilik bozukluklar
• Dürtü kontrol sorunları
• Travma ve bağlanma temelli cinsel örüntüler

PSİKİYATRİK GERÇEK:
Cinsellik bir “ahlak testi” değil;
biyolojik, psikolojik ve ilişkisel bir sistemdir.

TASAVVUFİ DOKUNUŞ:
“İnsan kendini bildikçe arzusu da haddini bilir.”
Arzuyu bastırmak değil, idrak ile dengelemek esastır.

“Her farklı olan hastalık değildir…
Ama her zorlayan durum anlaşılmayı hak eder.”

—

cinselterapi ruhsağlığı bilimselbakış

29/04/2026

“Karanlığın en koyu olduğu an, aydınlığın en yakın olduğu andır.”

Bunu sadece bir teselli cümlesi gibi okumayın…
Bu, insan zihninin ve ruhunun işleyişine dair derin bir gerçeği anlatır.

Psikiyatrik açıdan baktığımızda;
en yoğun çaresizlik hissi, çoğu zaman zihnin mevcut baş etme mekanizmalarının çözüldüğü noktadır.
Yani eski yollar işe yaramaz hâle gelmiştir…
Ama bu aynı zamanda yeni bir düzenin kurulabilmesi için gerekli eşiğin de aşıldığı andır.

Depresyonun en karanlık anı…
Kaygının en sıkıştırdığı an…
Tükenmişliğin “artık bitti” dedirttiği an…

İşte tam da o an,
zihnin dönüşüme en açık olduğu andır.

Çünkü insan…
en çok zorlandığı yerde yeniden yapılanır.

Tasavvufi açıdan ise bu hâl;
“hiçlikten doğuş”tur.
Kul, kendi gücünün yetmediğini idrak ettiğinde…
hakikate yaklaşır.

Mevlânâ’nın dediği gibi:
“Yara, ışığın içeri girdiği yerdir.”

Yani karanlık…
sizi yok etmek için değil,
sizi dönüştürmek için vardır.

Ama burada önemli bir ayrım var:
Bu süreç romantize edilmez.
Eğer bu karanlık hâl işlevselliğinizi bozuyor,
uykunuzu, iştahınızı, yaşam enerjinizi etkiliyorsa
bu bir “süreç” değil, tedavi edilmesi gereken bir durumdur.

Işık bazen içeriden doğar…
bazen de bir uzmanın eşliğinde bulunur.

Unutmayın:
En karanlık anınız…
ya kaybolduğunuz yer olur
ya da yeniden doğduğunuz yer.

Seçim değil…
destekle yön verilen bir süreçtir.

25/04/2026

“Sana verilen değeri doğru okumak, kendine verdiğin değerin aynasıdır.”

Karşındaki insan seni hayatında nereye koyuyorsa…
Aslında sana kendini anlatıyordur.

Kimisi seni öncelik yapar,
kimisi seçenek…
Kimisi yanında tutar,
kimisi yalnızca ihtiyaç duyduğunda hatırlar.

Bu bir tesadüf değil,
bu bir ilişki dinamiğidir.

Psikiyatrik açıdan bakıldığında;
değer görmediğin yerde kalmaya devam etmek,
çoğu zaman çocuklukta öğrenilmiş “onay arama” döngüsünün tekrarıdır.

Ve insan…
en çok da kendini koyduğu yerden yaralanır.

Bu yüzden;
Birinin sana verdiği yer,
senin ona vereceğin yerin sınırını belirler.

Ne eksik…
ne fazla.

Çünkü denge,
ruhun en sessiz iyileştiricisidir.

✨ “Hak ettiğin yer, sana verileni değil;
senin razı olduğundur.”

farkındalık ilişkiler değer özdeğer narsizm duygusalihmal

21/04/2026

İnsan bazen “tecrübe kazandım” der…
Ama aslında kaybettiği şey çoğu zaman masumiyetidir.

İnanmamayı öğrenir…
Çünkü bir zamanlar kandırılmıştır.

Güvenmemeyi öğrenir…
Çünkü bir zamanlar yarı yolda bırakılmıştır.

Sevememeyi öğrenir…
Çünkü bir zamanlar sevdiği yerden incinmiştir.

Ve sonra buna “olgunluk” deriz…
Oysa çoğu zaman bu, sinir sisteminin kendini koruma refleksidir.

Psikiyatrik olarak baktığımızda;
tekrar eden hayal kırıklıkları, beyinde tehdit algısını artırır,
bağ kurma sistemini değil, kaçınma ve kontrol sistemini güçlendirir.

Ama unutmayın…
Kalbini tamamen kapatan insan,
acıyı azaltır ama yaşamı da eksiltir.

Tasavvuf der ki:
“Kalp kırıldıkça sertleşmez…
Hakikatle temas ederse arınır.”

Mesele her şeye inanmak değil…
Ama hiçbir şeye inanmamaya da razı olmamak.

Çünkü iyileşme,
yeniden güvenmeye cesaret ettiğin yerde başlar.