Uzm. Psikolog Ebru Göktaş

30/04/2026

Özgüven eksikliği, çoğu zaman “yetersizlik”ten değil, bireyin kendi deneyimlerini nasıl yorumladığından kaynaklanır. Bireyler genellikle başarısızlıkları kalıcı ve genellenmiş bir kimlik göstergesi olarak yorumlarken, başarıları geçici ve tesadüfi olarak değerlendirme eğilimindedir.

Bu bilişsel çarpıtmalar, zamanla kişinin kendilik algısını zedeler ve özgüven gelişimini sekteye uğratır.

Albert Bandura’nın kuramına göre öz yeterlilik algısı yalnızca doğrudan deneyimlerle değil, aynı zamanda:

Kendi performansını nasıl yorumladığınla

İçsel konuşmalarınla

Sosyal karşılaştırmalarınla

şekillenir.

Bu nedenle özgüven gelişimi sadece “eylem” değil, aynı zamanda:

bilişsel yeniden yapılandırma

içsel eleştirmenin düzenlenmesi

performansın gerçekçi değerlendirilmesi

gibi süreçleri de içerir.

Kişi, başarısızlıkları kimliğinden ayırmayı ve deneyim olarak konumlandırmayı öğrendikçe, özgüven daha sürdürülebilir bir şekilde gelişir.

29/04/2026

Özgüven, hissettiğin bir şeyden çok deneyimlediğin bir süreçtir.
Kendine dair inançların, düşündüklerinden değil yaptıklarının toplamından oluşur.

özgüven

03/04/2026

Geçmez dediğin her şey, bir gün geçer.

03/04/2026

EMDR (Eye Movement Desensitization and Reprocessing), travmatik ya da yoğun duygusal yük taşıyan anıların beynin doğal bilgi işleme sistemi içinde yeniden işlenmesini hedefleyen bir terapi yaklaşımıdır.

Travmatik deneyimler sırasında bilgi işleme sistemi sekteye uğrayabilir ve anılar, işlenmemiş halde sinir sisteminde depolanabilir. Bu nedenle kişi, benzer durumlarla karşılaştığında geçmişteki duyguyu sanki yeniden yaşıyormuş gibi hisseder.

EMDR sürecinde çift yönlü uyarım kullanılarak bu anılar yeniden işlenir ve duygusal yoğunluk azalır. Böylece kişi geçmişi hatırlamaya devam eder, ancak artık o anının yarattığı duygusal yükle yönetilmez.

03/04/2026

19/03/2026

Uzaklarınızın yakın olduğu bayramlarınız olsun. İyi bayramlar.

18/03/2026

Her çocuk sosyal değildir.
Ama her yalnızlık da mizaç değildir.

Bazen geri duran çocuk değil,
geri çekilen bir özdeğerdir.

18/03/2026

Çocuklarda sosyal ilişkiler kurma becerisi, doğuştan sabit bir özellik değildir; öğrenilebilir ve geliştirilebilir bir süreçtir.

Bazı çocuklar mizaç olarak daha içe dönük, gözlemci ve seçici olabilir. Bu durum patolojik değildir ve müdahale gerektirmez. Ancak sosyal geri çekilmenin altında yatan nedenler dikkatle değerlendirilmelidir.

Özellikle tekrarlayan reddedilme deneyimleri, düşük özdeğer algısı, sosyal beceri eksiklikleri ve olumsuz erken bağlanma deneyimleri, çocuğun sosyal ortamlardan kaçınmasına yol açabilir.

Bu çocuklar çoğu zaman “arkadaş istemiyorum” demez;
“beni istemezler” inancıyla hareket eder.

Bu noktada davranışın kendisinden çok, davranışı sürdüren bilişsel ve duygusal süreçler önemlidir.

Erken dönemde sağlanan güvenli ilişkiler, modelleme, sosyal beceri çalışmaları ve ebeveynin kapsayıcı yaklaşımı; çocuğun bağ kurma kapasitesini önemli ölçüde artırır.

Unutulmamalıdır ki:
Bağ kurma becerisi doğuştan değil, ilişkiler içinde gelişir.

18/03/2026

Çocuğun dünyaya yaklaşımı,
ona yaklaşan dünyayla şekillenir.

17/03/2026

Bazen insanlar “keşke düşünmeyi durdurabilsem” der.
Ama zihnin görevi zaten düşünmektir.

Asıl yoran şey düşünmek değil,
aynı düşüncelerin zihinde tekrar tekrar dönmesidir.

Çoğu zaman bunun arkasında
kontrol ihtiyacı, hata yapma kaygısı
ve belirsizliğe tahammül edememek vardır.

Zihin çözülmemiş meseleleri tekrar tekrar gündeme getirir.

Bazen rahatlama, düşünceleri susturmaktan değil
bulunduğun ana dönebilmeyi öğrenmekten başlar.

Bir ses, bir koku, bir nefes…
Dikkat yeniden şimdiye döndüğünde
zihin de yavaşlamaya başlar.

Çünkü farkındalık, değişimin ilk adımıdır.

17/03/2026

Aşırı düşünme, çoğu zaman “çok analiz etmek” ya da “detaylı düşünmek” olarak normalleştirilir. Ancak psikoloji literatüründe bu durum sıklıkla ruminasyon olarak tanımlanır.

Ruminasyon, kişinin bir problemi çözmek yerine aynı düşünceler etrafında tekrar tekrar dönmesidir. Bu süreç aktif bir problem çözme değildir; aksine zihinsel bir döngüdür. Özellikle depresyon ve kaygı bozukluklarıyla güçlü şekilde ilişkilidir.

Araştırmalar, ruminasyonun problemi çözmek yerine kişinin dikkatini daralttığını, alternatif çözüm yollarını görmesini zorlaştırdığını ve duygusal yükü artırdığını göstermektedir.

Bu döngü çoğunlukla belirsizlik, kontrol ihtiyacı ve hata yapma korkusuyla tetiklenir. Zihin, güvenlik sağlamak amacıyla düşünmeye devam eder; ancak çözüm bulunamadıkça aynı düşünce kalıpları tekrar eder.

Bilişsel yaklaşıma göre bu döngüyü kırmanın yolu düşünceleri bastırmak değil, onları fark etmek ve zihnin işleyişini gözlemleyebilmektir. Dikkatin yeniden “şimdiye” yönlendirilmesi, zihnin tehdit algısını azaltır ve ruminatif döngünün yavaşlamasına yardımcı olur.

Kısacası, zihnin yorulması çoğu zaman düşünmekten değil, aynı düşüncelerin içinde sıkışıp kalmaktan kaynaklanır.