05/01/2026
Çocukluk, bağışıklık sisteminin staj dönemidir.
Üst solunum yolu enfeksiyonları da bu stajın en yoğun mesaileridir. Burun akar, öksürük başlar, ateş yükselir ve evin dengesi bozulur. Çocuk hasta olur ama çoğu zaman ateşlenen çocuk ebeveynlerin asıl kaygısıdır.
Üst solunum yolu enfeksiyonlarının büyük kısmı viraldir. Yani vücut bir misafiri tanımaya çalışıyordur. Bağışıklık sistemi notlar alır, hafızaya kaydeder ve çoğu zaman işi sessizce bitirir. Bu süreç genellikle 5–7 gün sürer. Sabır isteyen ama öğretici bir süreçtir.
Sorun çoğu zaman hastalığın kendisi değil, ona nasıl yaklaştığımızdır.
Hızlı iyileşme beklentisi, “bir şey yapma” ihtiyacı ve antibiyotiğin hâlâ sihirli bir çözüm gibi görülmesi bu süreci zorlaştırır. Oysa antibiyotikler virüslerle ilgilenmez.Gereksiz kullanıldığında ise çocuğun mikrobiyotasını, yani bağışıklık altyapısını yorar.
Fonksiyonel bakış açısı burada devreye girer.
Bu yaklaşım “hiçbir şey yapmayalım” demek değildir.
Aksine, doğru yerde doğru destek demektir.
Burun açıksa çocuk rahat nefes alır. Rahat nefes alan çocuk daha iyi uyur. İyi uyuyan çocuk daha iyi iyileşir. Bu yüzden serum fizyolojik gibi basit görünen destekler aslında sürecin bel kemiğidir. Mekanik ama etkilidir.
Öksürük çoğu zaman düşman değil, temizlik görevlisidir. Ama gece uykuyu bozuyorsa, 1 yaş üstü çocuklarda bal gibi doğal destekler süreci daha konforlu hale getirebilir. Ama her doğal olan masum değildir; yaşa ve duruma göre düşünmek gerekir.
Beslenme azalabilir, iştah düşebilir. Bu bir felaket değildir. Enfeksiyon sırasında vücut enerjisini sindirime değil, savunmaya ayırır. Zorla yedirilen her lokma iyileşmeyi hızlandırmaz. Sıvı alımı ise her zaman önceliklidir.
Bazen destek gerekir.
Bazen probiyotikler, bazen çinko, bazen D vitamini…
Ama bunların hiçbiri “herkese, her zaman” yaklaşımıyla verilmez. Fonksiyonel tıp kişiseldir. Eksik olana koymak, gereksiz olana yük bindirmemektir.
Kaynaklar;
doi:10.1001/jamanetworkopen.2025.0669
https://doi.org/10.1016/S2213-8587(24)00348-6
doi: 10.1002/14651858.CD014914.pub2.
doi: 10.7759/cureus.75464. eCollection 2024 Dec.
DOI: 10.4103/jfcm.jfcm_144_25
https://doi.org/10.3389/fped.2023.1107984
