26/08/2014
Dikkat Geliştirilebilir mi?
Dikkat, ilginin bir konu veya durum üzerinde toplanmasıdır. Birey, bütün duygu ve düşünceleriyle ilgili konuya odaklanır. Dikkat eksikliği kavramı ise, dikkatini bir konu üzerinde yoğunlaştıramayan bireyler için kullanılan bir kavramdır. Yaygın olarak bilinen dikkat eksikliğine çoğu zaman aşırı hareketlilik ve öğrenme bozuklukları eşlik eder.
Dikkat olmadan öğrenme gerçekleşemez. Çünkü öğrenilmesi gereken konuya öncelikle odaklanmak gerekir. Odaklanma olmayınca bilgilerin belleğe ulaşması mümkün olmaz. Bu da öğrenmeyi engeller. Başarılı bir okul hayatı için dikkat kalitesinin yüksek olması gerekir. Eğer çocuk dikkat sorunu yaşıyorsa dersleriyle başı sık sık derde girer. Dikkat eksikliğinin yol açtığı en büyük olumsuzluk, çocuğun akademik becerilerde başarı gösterememesidir; çünkü yörüngeleri izlemekte zorluk çeker. Örneğin, öğretmen ders anlatırken ya hayal kurar ya da başka bir işle meşgul olurlar. Tahtaya yazılanları yazmada güçlük yaşar; yazıları ya eksik ya da yanlış yazar. Cümlelerin arasındaki bağlantıları kaçırdığı için okuduklarını da tam olarak anlayamaz. Soruyu çözebilme potansiyeline sahip olduğu halde, soruya dikkatini veremez. Soruyu yanlış okuduğu için de doğru yanıtı bulamaz. Sonuçta derslerde istenilen başarıyı elde etmesi mümkün olmaz. Bu da çocuğun mutsuz olmasına ve yaşamdan yeterince keyif alamamasına yol açar.
Birçok zeki çocuk ayrıntıları kaçırdığı için sınavlarda gerçek performansını sergileyemez ve başarısız bir öğrenci olur. Bu da özgüven kaybına yol açar ve bir sonraki çalışmalara karşı motivasyonunu düşürerek çalışma sürecini olumsuz etkiler. Her bireyin zaman zaman dikkat süresi düşebilir. Ayrıca çok dikkatli olan bazı kişiler bir süreden sonra çok dikkatsiz biri olabilmektedir. Bu noktada dikkat eksikliğini “Dikkat eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu”ndan ayırmak gerekir. Çünkü doğuştan var olan Dikkat eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğunun dışında dikkati olumsuz etkileyen birçok faktör bulunmaktadır. Örneğin sürekli yapılan bazı eylemlerin dikkat süresinin düşmesinde rol oynadığına ilişkin veriler bulunmaktadır; uzun süreli televizyon seyretmek, bilgisayar oyunları oynamak dikkat kalitesini bozan önemli etkenlerdendir. Ayrıca zihni meşgul eden birçok düşünce ve ruhsal sıkıntılar da dikkat süresini olumsuz etkiler. Ancak var olan dikkat süresi, eğitsel çalışmalarla arttırılabilir. Bu da dikkattin sürekli aktif tutulmasıyla mümkün olabilir, başka bir ifadeyle dikkat gerektiren çalışmalar, işler yapıldıkça dikkat süresinde ve kalitesinde de artış olmaktadır.