18/04/2026
Psikolojide "hazır bulunuşluk" adında bir kavram vardır. Hazır bulunuşluğu olmayan bir yetişkin, aslında “yapamayan” değil, “henüz kendisi yüzleşemeyen”dir.
Sorumluluk almaktan kaçınmak çoğu zaman tembellik değildir. Bu; geçmişte cezalandırılmış denemelerin, görülmemiş çabaların ve ertelenmiş duyguların bugüne taşınmış halidir. Kişi sorumluluktan kaçtıkça rahatladığını sanır ama aslında kaçtığı şey görev değil, kendi yetersizlik hissidir.
Psikolojide bu durum, düşük öz-yeterlik algısı ve öğrenilmiş kaçınma davranışıyla açıklanır. Yani kişi “yapamam” dediği için denemez, denemediği için de gerçekten yapamaz hale gelir. Bu bir kısır döngüdür.
Ama şu kritik nokta çoğu zaman gözden kaçar:
Sorumluluk almamak bir konfor alanı değil, gecikmiş bir kaygı alanıdır. Her ertelenen karar, her kaçınılan adım, zihinde büyüyen bir yük olarak geri döner.
Gerçek değişim, büyük adımlarla değil, küçük yüzleşmelerle başlar. Bir yetişkinin olgunluğu, ne kadar çok şey bildiğiyle değil, kaçmaktan vazgeçtiği noktada başlar. Çünkü sorumluluk almak; yük taşımak değil, kendini sahiplenmek ve korumaktır.
Uzman Psikolog Gülten Aldemir
ÖzGü Danışmanlık Merkezi
