24/03/2026
Stres yanıt tepkisi, bireyin tehdit, belirsizlik ya da zorlayıcı bir durum algıladığında verdiği otomatik fizyolojik, duygusal ve davranışsal tepkidir. Bu sistem aslında hayatta kalma mekanizmasıdır.
Temelde 3 ana tepki üzerinden çalışır:
• Savaş (fight) → öfke, karşı koyma
• Kaç (flight) → uzaklaşma, kaçınma
• Don (freeze) → hareket edememe, kapanma
Bu süreçte Otonom Sinir Sistemi devreye girer.
• Sempatik sistem → alarm (kalp hızlanır, kaslar gerilir)
• Parasempatik sistem → sakinleşme (beden regüle olur)
Çocuklarda bu sistem henüz tam gelişmediği için stresi kendi başlarına düzenlemeleri zordur. Bu yüzden çocuklarla çalışırken hedef:
👉 Önce birlikte düzenlemek (co-regulation), sonra çocuğun kendi kendini düzenlemesini öğretmek.
⸻
🌿 Çocuklarla Çalışırken Stres Yanıtı Nasıl Düzenlenir?
1. Ko-regülasyon (Birlikte Sakinleşme)
Çocuk önce senin sinir sistemine “tutunur”.
• Yavaş ve yumuşak ses tonu
• Göz teması (zorlamadan)
• “Şu an zorlandığını görüyorum” gibi yansıtma
💡 Çocuk mantık değil, senin sakinliğini “hisseder.”
⸻
2. Bedensel Regülasyon Teknikleri
Çünkü stres önce bedende olur.
• Nefes egzersizleri (balon şişirme gibi oyunlaştırılmış)
• Yavaş hareketler (salınma, sallanma)
• Duyu çalışmaları (yumuşak top sıkma, k*m, su)
⸻
3. Duyguyu İsimlendirme (Affect labeling)
Çocuk yaşadığı şeyi anlamlandırdıkça regülasyon artar.
• “Şu an biraz korkmuş gibisin”
• “Bu sana fazla gelmiş olabilir”
👉 Bu, beynin duygusal merkezinden (amigdala) üst bilişe geçişi destekler.
⸻
4. Güvenli Alan Oluşturma
Çocuğun sinir sistemi “tehlike geçti” mesajı almalı.
• Sabit rutinler
• Öngörülebilirlik
• Fiziksel ortamın sade ve güvenli olması
⸻
5. Oyun Temelli Müdahale
Çocuk için en doğal regülasyon yolu oyundur.
• Kuklalarla duygu canlandırma
• Hikayeler üzerinden işlemleme
• Rol oyunları
Daha fazlası için bizimle iletişime geçebilirsiniz 📩 📞