15/02/2026
Erkeklerde Prostat Büyümesinin Sebepleri Nelerdir?
Prostat, mesanenin altında bulunur ve üretrayı çevreler. Erkek üreme sisteminin bir bezidir ve boşalma sırasında spermi taşıyan sıvıyı üretmekten sorumludur.
İdrar kaçırma, mesaneyi tamamen boşaltamama ve idrar yaparken ağrı, alt idrar yolu semptomları olarak kabul edilir ve bunların hepsi prostat büyümesiyle ilişkili yan etkilerdir.
Tıp otoriteleri, prostat büyümesinin nedenlerinin bilinmediğini açıklıyor. Bununla birlikte, bu durumun oluşmasını kolaylaştırabilecek birkaç faktöre işaret ediyorlar, ancak bu gözlemler yalnızca ön preliminary nitelikte.
Prostat Büyümesi Nedir?
İyi huylu prostat hiperplazisi (BPH), prostat hücrelerinde anormal artış olan, kanserli olmayan ve prostat büyümesine yol açabilen bir durumdur. BPH'li erkeklerin sadece yaklaşık yarısının prostat büyümesi geliştireceği söylenmektedir.
Prostat bezi büyüdükçe, özellikle mesane ve üretraya olmak üzere komşu organlara doğru baskı yapabilir. Bu baskı üretrayı sıkıştırarak daralmasına ve yukarıda bahsedilen yan etkilere yol açar.
Belirtileri benzer olsa da, prostat kanseri ve prostat bezi büyümesi tamamen farklı durumlar olarak kabul edilir.
Prostat büyümesinin olası nedenleri konusunda çeşitli spekülasyonlar bulunmaktadır .
Yaş
Erkekler yaşlandıkça, hücreleri sinyallere karşı daha az duyarlı hale gelir. Bu durumda, prostat hücresi çoğalması ve apoptoz (programlanmış hücre ölümü) arasında bir dengesizlik meydana gelir. Sonuç olarak, prostat hücreleri büyür ve aşırı doku oluşturur ve prostat kas tonusunu artırarak idrar yolunu tıkayabilir.
Hormonlar
Yaşlı erkeklerde hormonal dengesizlik de prostat büyümesinin olası bir nedenidir.
Bir teoriye göre, androjenler (erkek hormonları), özellikle testosteronun dihidrotestosterona (DHT) dönüşümü, prostat büyümesinde rol oynar. Ergenlik döneminde, prostatın sağlıklı bir boyuta hızla büyümesine neden olan DHT'dir. Bu nedenle, tıp otoriteleri DHT'nin suçlu olabileceğinden şüphelenmektedir.
Östrojen seviyelerinin de prostat büyümesiyle ilişkili olduğu düşünülüyor. New York Times şöyle açıklıyor: "Erkekler yaşlandıkça testosteron seviyeleri düşer ve östrojen oranı artar, bu da muhtemelen prostat büyümesini tetikler."
Japonya'da yapılan destekleyici bir çalışmada elde edilen veriler, östrojenin "iyi huylu prostat hiperplazisinde patofizyolojik bir rol oynayabileceğini" ortaya koymaktadır.
Yüksek Yağlı Diyet
Yüksek yağlı diyetleri iyi huylu prostat büyümesiyle ilişkilendiren bir başka gelişmekte olan teori de bulunmaktadır. Bu teori, The Prostate dergisinde yayınlanan bir çalışmada kanıtlanmıştır.
Dr. Gupta ve ekibi, 12 hafta boyunca farelerde prostat ağırlığı ve büyümesini analiz ederken, yüksek yağlı diyetleri fareler üzerinde inceledi. ScienceDaily.com'da yer alan bir alıntıya göre , Dr. Gupta araştırmanın ardından şunları söyledi: "Bu çalışma, tipik 'Batı tarzı' yüksek yağlı diyetin, BPG ve prostat kanseri de dahil olmak üzere prostat hastalıklarının potansiyel bir nedeni olarak rolünü güçlendiriyor."
Obezite
BPH (iyi huylu prostat büyümesi) riskini azaltmak, erkeklerde prostat büyümesinin görülme sıklığını düşürmeye yardımcı olabilir.
Üroloji Dergisi'nde yayınlanan kapsamlı bir literatür taraması, obezitenin BPH riskini önemli ölçüde artırdığını göstermektedir. Bu teoriyle bağlantılı olarak, araştırmacılar ayrıca fiziksel aktivitenin BPH oluşma riskini azalttığına inanmaktadır.