13/09/2022
داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی (به انگلیسی: NSAID) از پرکاربردترین داروهای پزشکی هستند. این داروها باعث مهار سیکلواکسیژناز میشوند و سه خاصیت مهم کاهش التهاب، ضددرد و تببُر دارند. این گروه از داروها در دوزهای بالا اثرات ضدالتهابی دارند.NSAIDها ازاینرو منحصربهفرد هستند که غیرمخدرند و اعتیادی ایجاد نمیکنند. ناپروکسن، استیلسالیسیلیک اسید و ایبوپروفن از جملهٔ این داروها محسوب میشود.
داروی ضدالتهاب غیراستروئیدی
کلاس دارویی
200mg ibuprofen tablets.jpg
Coated 200 mg tablets of generic ایبوپروفن, a common NSAID
شناسههای دستهبندی
تلفظ
/ˈɛnsɛd/ EN-sed
مشابه
Nonsteroidal anti-inflammatory agents/analgesics (NSAIAs), Nonsteroidal anti-inflammatory medicines (NSAIMs)
موارد مصرف
مسکن (دارو)، تببر, ضدالتهاب
کد ایتیسی
M01A
مکانیسم عمل
بازدارنده آنزیم
هدف بیولوژیک
COX-1 و COX-2
دادههای بالینی
WebMD
RxList
در ویکیداده
دستهبندیویرایش
داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی از دیدِ ماده و ساختار پایه به گروههای زیر تقسیم میشوند:
سالیسیلاتهاویرایش
آسپرین (Aspirin)
متیل سالیسیلات (Methyl salicylate)
آلکانوئیک اسیدهاویرایش
دیکلوفناک(Diclofenac)
تولمتین(Tolmetin)
مشتقات پروپیونیک اسیدویرایش
ایبوپروفن (Ibuprofen)
ناپروکسن (Naproxen)
فنوپروفن (Fenoprofen)
کتوپروفن (Ketoprofen)
فلوربیپروفن (Flur656+5)
اکساپروزین (Oxaprozin)
سایر گروههاویرایش
فنامیک اسیدها مانند مفنامیک اسید
مهارکنندههای اختصاصی Cox-۲ مانند سلکوکسیب
پیروکسیکام
فنیل بوتازون
عوارضویرایش
عوارض ضدالتهابهای غیر استروئیدی و آسپیرین تا حدود ۳۰ درصد از کل پذیرشهای بیمارستانی مربوط به عوارض داروها را تشکیل میدهند. مهمترین عارضهٔ داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی مشکلات گوارشی است. بطوریکه حدود ۲۰-۱۰ درصد مصرفکنندگان این داروها دچار عوارض گوارشی میشوند. هرچه مقدار مصرف این داروها و طول دورهٔ درمان بیشتر باشد احتمال بروز خونریزیهای گوارشی بیشتر است. از دیگر عوارض جانبی این داروها آسیبهای کلیوی است که از یک التهاب قابل برگشت سادهی کلیوی تا آسیب های پایدار جدی میتواند متغیر باشد. همچنین ضدالتهابهای غیراستروئیدی موجب بالا رفتن فشار خون می شوند به خصوص در کسانی است که از داروی ضد فشار خون استفاده می کنند. دوز بالای این داروها در کسانی که بیماری کبدی دارند و یا مبتلا به آرتریت جوانان و یا تب روماتیسمی هستند می تواند ریسک آسیبهای کبدی را بالا ببرد.[۱][۲]
عملکردویرایش
آنزیم سیکلواکسیژناز باعث تبدیل اسید آراشیدونیک به پروستاگلاندینH2 میشود که پیشساز سایر پروستاگلاندینها است. در این مسیر علاوه بر پروستاگلاندینها، لوکوترینها نیز تولید میشوند. پروستاسایکلین و ترومبوکسان نیز متابولیتهای این فرایند هستند. حداقل دو ایزوفرم سیکلواکسیژناز وجود دارد: Cox-۱ و Cox-۲
این داروها همچنین با تخفیف التهاب مسکنهای غیرمخدر بسیار خوبی هستند. مکانیسم اثر ضددرد NSAIDها بهخوبی شناخته نشدهاست . سنتز پروستاگلاندینها در دستگاه عصبی مرکزی توسط پیروژنها تحریک میشود که نتیجه آن بالارفتن درجه حرارت بدن میباشد. NSAIDها با مهار سنتز پروستاگلاندینها در دستگاه عصبی مرکزی باعث کاهش تب (antipyretic action) میشوند.
تفاوت بین آسپرین و سایر NSAIDها در این است که آسپرین بهطور غیرقابل برگشت سیکلواکسیژناز را مهار میکند، در حالیکه NSAIDهای دیگر بهطور برگشتپذیر سیکلواکسیژناز را مهارمیکنند. مهار غیرقابل برگشت سیکلواکسیژناز توسط آسپرین دورهٔ اثر طولانیتر ضدپلاکتی این دارو را توجیه میکند. از این خاصیت آسپرین در پیشگیری از سکته قلبی و سکته مغزی استفاده میشود.
این داروها در درمان بسیاری از بیماریها مانند استئوآرتریت، آرتریت روماتوئید، دیسمنوره، نقرس، آرتریتها، دردهای مختلف اندامها، تب و غیره به کار میروند و فرمهای خوراکی، تزریقی، پماد و شیاف دارند. شایعترین عوارض جانبی این داروها عوارض گوارشی آن میباشد ولی عوارض کلیوی نیز دارند. مفنامیک اسید، ناپروکسن و سالیسیلات نیز از این گروه هستند.
