07/03/2026
İnsan davranışı bazen şaşırtıcıdır. Bir çocuk okulda bir arkadaşını iter, dalga geçer ya da eşyasını saklar. Yetişkinlerin ilk tepkisi çoğu zaman şu olur:
“Bunu nereden öğrendi?”
Psikolojide buna model alma (observational learning) denir. Çocuklar sadece söylenen kuralları değil; evde nasıl konuşulduğunu, nasıl eleştirildiğini, nasıl kızıldığını ve gücün nasıl kullanıldığını izleyerek öğrenirler.
Evde sürekli eleştirilen, kıyaslanan ya da küçük düşürülen bir çocuk bazen iki şey öğrenir:
ya sessizce geri çekilmeyi…
ya da aynı güç modelini başka bir yerde yeniden kurmayı.
Bu yüzden zorbalık çoğu zaman sadece okulun sorunu değildir. Çocukların sosyal davranışları, evde gördükleri ilişkilerin küçük bir yansımasıdır.
Bu gönderi suçlamak için değil, düşünmek için. Çünkü çocukları değiştirmeye çalışırken bazen en etkili adım şudur:
önce yetişkin davranışına bakmak.
Bir çocuk kendini değerli hissederse, başkasını değersizleştirmeye daha az ihtiyaç duyar.
💬 Sizce çocuklar zorbalığı en çok nereden öğreniyor?