25/01/2026
Burun Spreyi Alışkanlığı (Bağımlılığı) Nedir?
• “Açıcı” burun spreylerinin kontrolsüz ve uzun süreli kullanımı sonucu
• Burun içi dokuların sprey olmadan nefes alamaz hale gelmesi
• Tıbbi adı: Rhinitis medicamentosa
Burun Spreyi Alışkanlığı Nasıl Oluşur?
İlk kullanım
• Grip, nezle, alerji → burun tıkalı
• Hasta hemen rahatlatan sprey kullanır
Geçici rahatlama
• Damarlar büzülür
• Burun açılır (hızlı ve güçlü etki)
Geri tepme (rebound etkisi)
• Sprey etkisi geçince
• Burun eskisinden daha fazla şişer
Kısır döngü
• “Tekrar sıkayım” düşüncesi
• Günde 3–4–5 kez kullanım
• Günler → haftalar → aylar
Hangi Burun Spreyleri Alışkanlık Yapar?
Damar büzücü spreyler
• Oksimetazolin
• Ksilometazolin
• Nafazolin
⚠️ 5–7 günden uzun kullanım risklidir
Kortizonlu spreyler bağımlılık yapmaz
(doğru şekilde ve doktor kontrolünde)
Burun Spreyi Bağımlılığının Belirtileri
• Sprey kullanmadan nefes alamama
• Gece mutlaka sprey ihtiyacı
• Sprey etkisi çok kısa sürüyor hissi
• Burun içi yanma, kuruluk, kanama
• Koku alma azalması
Tedavi Edilmezse Ne Olur?
• Kalıcı burun eti (konka) büyümesi
• Kronik burun tıkanıklığı
• Sinüzit ataklarında artış
• Cerrahi gereksinim artabilir.
Tedavisi sebebine göre değişir.
Sadece burun spreylerinin kullanılmasına bağlı et şişmelerinin tedavisi için öncelikle bu burun Sprlerini kullanılmasının bırakılması gerekir. Buna rağmen bir rahatlama olmuyorsa belli bir ilaç tedavisi ve yine de sonuca ulaşılmıyorsa bugün basitçe yapılan radyo frekans kullanarak konka dediğimiz etlerin küçültülmesi uygulanabilir. Bugün bu işlem son derece basit bir şekilde lokal anestezi altında dakikalar içinde yapılabilmekte hasta aynı gün sosyal aktivitesine dönebilmektedir
Sinüzite bağlı burun tıkanıklıklarının giderilmesinde tıkanıklık tıbbi tedavi ile yani sinüzitin tedavisi yoluyla çözülmeye çalışılır. Tıbbi tedaviye dirençli durumlarda cerrahi tedavi eğer uygunsa uygulanır.
Burun bölmesinin yamuklığına bağlı burun tıkanıklıklarda ise eğer hastanın rahatsızlığı fazla ise veya yaşam standartlarını bozuyorsa cerrahi tedavi ile burun bölmesinin düzeltilmesi yapılır. Bugün bu ameliyatlar da hastayı rahatsız etmeyecek , ameliyat sonrası konforunu bozmayacak şekilde yapılabilmekte hastanın yüzünde ,burnunda morarmış şişkinlik oluşturmadan, ameliyat sonu hastanın burnuna tampon koymadan yani tamponsuz olarak gerçekleştirilebilmektedir .
Verilen bilgiler reklam amaçlı olmayıp tamamen tıbbi anlamda hastalarımızı bilgilendirmek amacıyla paylaşılmıştır.
Op. Dr. Mustafa Melih Gürcan
