06/05/2026
AŞI HAFTASI BASIN BİLGİ NOTU
Aşı uygulamaları, her yıl milyonlarca insanın engelli olmasını önleyen, hayatını kurtaran en başarılı, etkili ve düşük maliyetli sağlık müdahalelerinden birisidir. Aşılar, hem aşı olan bireylerin hem de toplumun korunmasını sağlar.
Her yıl Nisan ayının son haftasında kutlanan Aşı Haftası’nın amacı, aşılamanın önemi hakkında toplumsal farkındalığı artırmak ve daha fazla çocuğun ve yetişkinin aşıyla önlenebilir hastalıklardan korunmasını, bu hastalıklardan kaynaklanan sekellerin ve ölümlerin önlenmesini sağlamaktır.
Bu yılki Aşı Haftası’nın Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tarafından belirlenen "Her nesilde aşılar işe yarıyor" teması ile aşıların; nesiller boyunca bireylerin, ailelerin, toplumların sağlığını koruduğu ve geleceğimizi güvence altına aldığı belirtilmektedir.
Aşı Haftası, bağışıklamanın başarılarını kutlamak, kurtarılan hayatlar üzerindeki etkisini vurgulamak ve rutin aşılama çalışmalarını güçlendirmeye yönelik çabaları desteklemek için önemli bir fırsat sağlamaktadır.
DSÖ’nün 1974 yılında başlattığı bir girişim olan ve ülkemizde de 1981 yılından bu yana yürütülen Genişletilmiş Bağışıklama Programı (GBP), coğrafi konumu veya sosyoekonomik durumu ne olursa olsun her çocuğun, hayat kurtaran aşılara eşit erişimini sağlamaya yönelik küresel bir çabadır. GBP, sistematik aşılama programları aracılığıyla çeşitli bulaşıcı hastalıklarla mücadele etmeyi ve önlemeyi amaçlamaktadır. Bu program kapsamında ülkemizde çocukluk döneminde 13 hastalığa karşı (difteri, boğmaca, tetanos, kızamık, kızamıkçık, kabakulak, tüberküloz, çocuk felci, hepatit B, hepatit A, suçiçeği, Haemophilus influenzae tip b ve pnömokoka bağlı hastalıklar) aşı uygulanmaktadır.
Geçtiğimiz 50 yılda GBP oldukça gelişmiş ve küresel sağlık durumunu yeniden şekillendiren önemli başarılara ulaşmıştır. İnsanlık tarihinde büyük salgınlara ve ölümlere yol açan pek çok hastalık günümüzde aşılama sayesinde görülmemektedir. 1977 yılında çiçek hastalığının ortadan kaldırılması bu başarıların en önemlilerinden biridir.
Dünya, çiçek hastalığının ortadan kaldırılmasının ardından tarihte ikinci kez, bir hastalığı daha küresel olarak yok etmenin eşiğinde bulunmaktadır. Önemli bir çocukluk çağı bulaşıcı hastalığı olan poliomiyelit (çocuk felci) hastalığına karşı dünya genelinde yapılan yaygın aşılama çalışmaları sayesinde hastalık yok edilme aşamasına gelmiştir. Ülkemizde son poliomiyelit vakası 1998 yılında görülmüş, sonraki yıllarda vaka tespit edilmemiştir. Ülkemizin de içinde bulunduğu Dünya Sağlık Örgütü Avrupa Bölgesi, 21 Haziran 2002’de ‘Poliodan Arındırılmış Bölge’ Sertifikası almıştır.
Maternal-Neonatal Tetanos (MNT) Eliminasyonu Programı, 1994 yılında başlatılmış, Nisan 2009’dan bu yana Türkiye yenidoğan tetanosunu elimine etmiş ülkeler arasına girmiştir.
Difteri aşılama programları sayesinde, Dünya’daki pek çok ülkede olduğu gibi ülkemizde de 2011 yılından bu yana difteri hastalığı görülmemektedir.
Ülkemizde, 2002 yılından bu yana yürütülmekte olan Kızamık Eliminasyon Programı kapsamında gerçekleştirilen yoğun aşılama çalışmaları ile kızamık vaka sayılarında önemli bir azalma kaydedilmiştir. Ancak, halen dünyada kızamık virüsü dolaşımı devam etmektedir. Bu nedenle, virüs dolaşımının devamlılığında rol oynayabilecek olan aşısız veya eksik aşılı tüm çocukların kızamık içeren aşı ile aşılanmaları son derece önemlidir.
Ülkemizde uygulanan aşılar, DSÖ tarafından onaylanan İyi Üretim Prosedürleri
kurallarına uygun üretilmiş ve uluslararası referans laboratuvarlarında test edilmiş aşılardır. Ayrıca aşılar Ulusal Referans Laboratuvarlarımızda da test edilerek kullanıma sunulmaktadır. Aşıların soğuk zincir takibi üretim aşamasından başlayıp, kişilere uygulanıncaya kadar devam etmektedir. Aşılar ülkemizde tüm aşamalarda elektronik takip sistemi (Aşı Takip Sistemi) ile takip edilmekte, uygun sıcaklık aralığında korunmaktadır. Aşı buzdolapları ve soğuk hava depolarının ısıları da elektronik ortamda anlık olarak takip edilmekte ve soğuk zincir kırılmaları engellenmektedir. Böylece aşıların bireylere güvenle ulaştırılması sağlanmaktadır. Aşılama her birey için yaşamsaldır, her bireyin sağlıklı yaşama hakkı vardır. Çocuklarını aşılatmak ebeveynlerin en önemli sorumluluklarından biridir.
Bu konuda kullanılabilecek sloganlar “Her Nesilde Aşılar İşe Yarıyor”
“Her Yaşın Bir Aşısı Var”
“Sağlık, Aşıyla Koruma Altında”
“Her Şeyin Başı Sağlık, Sağlığın Başı Aşı”
“Aşı Bireysel Hak ve Ortak Sorumluluktur”
“Kendini ve Sevdiklerini Korumak İçin Aşılan”
“Aşı Hayatı Korur”
“Aşı Ol, Sağlıklı Kal”
“Bir Söz Sevgi, Bir Doz Koruma”
“Sevgi Paylaştıkça Artar, Aşıyla Güçlenir”
