11/17/2025
Không biết từ khi nào tôi hay nghĩ về cô Lựu mỗi khi cầm trái Lựu
Hồi nhỏ, nghe ngoại tôi kể thì Đời cô Lựu là một vở cải lương nổi tiếng trước năm 1975 ở miền Nam, kể về cuộc đời sóng gió của một cô gái rất đẹp. Lúc đó, tôi chỉ biết đại khái là cô Lựu đẹp và sau này đi tu.
Đến khi xem vở cải lương Đời cô Lựu (do nghệ sĩ Bạch Tuyết đóng), tôi dần hiểu ra câu chuyện. Cô Lựu vốn là vợ của một tá điền làm cho Hội đồng Thăng thời Pháp thuộc.
Thấy cô Lựu đẹp nên Hội đồng Thăng lập mưu ám hại anh chàng tá điền vào tù rồi đem cô về làm vợ. Lúc về làm vợ Hội đồng Thăng thì cô Lựu đã mang thai với chồng cũ. Sau khi sinh con trai, Hội đồng Thăng mang người con giấu vào cô nhi viện, nói với cô Lựu là con cô đã chết. Đứa con trai may mắn lớn lên tìm được người cha là tá điền vừa mãn hạn tù trở về. Ông chồng cũ tìm đến cô Lựu, buộc cô phải đưa một số tiền lớn, nếu không ông sẽ trả thù.
Lúc này, cô Lựu đã sinh thêm đứa con gái với Hội đồng Thăng. Nghe mẹ kể câu chuyện chồng cũ và con trai nên người con gái động lòng, lấy nữ trang trong nhà đem bán để giúp mẹ.
Ngày nhận tiền, người con trai nhận ra em gái, thương cảnh cha mẹ ly tán và nể phục người em gái cùng mẹ nên anh quyết không nhận tiền. Lúc đôi bên đang đôi co thì chồng của người con gái xuất hiện, nghi ngờ người con trai là người yêu của vợ nên cãi vã, và bắn người con trai.
Cả nhà đưa con trai cô Lựu vào bệnh viện, lúc đó thì chồng cũ là ông tá điền, chồng sau này là ông Hội đồng Thăng, vợ chồng người con gái, và con trai cùng gặp nhau. Con trai của cô Lựu giận chuyện ba mình bị người của Hội đồng Thăng ám hại năm xưa nên lớn tiếng cãi vã, rồi đâm chết Hội đồng Thăng.
Cô em gái phát điên khi thấy cảnh anh trai cùng mẹ khác cha giết cha ruột. Kết thúc vở cải lương, Cô Lựu cho rằng mọi ngang trái trong gia đình là do mình nên cô nguyện cắt tóc đi tu.
…
Tôi thấy cây Lựu lần đầu khi theo má xuống chợ Bạc Liêu vào nhà Ý (dì) Hen, một người quen.
Cây lá nhỏ, nhiều nhánh, dáng mảnh, cành cong vút, oằn xuống vì nặng trĩu trái. Màu đỏ vàng láng bóng căng cứng của trái lựu nổi bật trên nền xanh của lá trong ánh chiều. Thấy tôi nhìn cây lựu thích thú, Ý Hen hỏi tôi có muốn ăn thử trái lựu không. Tôi vội gật đầu. Ý Hen bẻ một trái lựu to nhất, màu đỏ thẫm, da căng bóng, lấy dao xẻ trái lựu ra làm đôi đưa tôi và dặn:
- Con ăn nhai kỹ, đừng nuốt hột.
Tôi nhìn trái lựu vừa xẻ đôi. Hàng trăm hạt lựu hồng ngọc mọng nước nằm chen chúc bên trong lớp vỏ lựu mỏng mảnh. Tôi đưa cả nửa trái lựu lên miệng, húp chất nước chua ngọt mát lạnh chảy ra từ khe nhỏ. Tôi cảm nhận được có nước xịt ra từ những hạt hồng ngọc, thêm cái đăng đắng của vỏ trái lựu khi há miệng cắn vào.
Ý Hen dặn tôi lấy lưỡi lùa hột lựu nhả ra, mà hột lựu thì nhiều quá làm sao tôi lùa hết trong miệng. Thời đó, tôi còn sợ lỡ nuốt hột lựu vào bụng, nó mọc lên thành cây lựu, rồi có nhiều trái tròn bụ thế này chắc tôi chết.
Nên cắn thêm vài nhát nữa, tôi bỗng thấy ăn lựu vậy làm biếng quá. Đến sau này, tôi mới biết là có thể ăn cả hột, chỉ cần nhai kỹ.
Nhìn cây lựu dáng đẹp, trái tròn vỏ đẹp, bên trong thì đỏ óng những hạt ngọc long lanh chen chút, nhưng ăn vào thì khó nuốt. Bù lại, trái lựu có nhiều chất dinh dưỡng gồm vitamin C, K, Folate, Kali, và Flavonoid.
Đặc biệt, hạt lựu có tính chống oxy hóa cao gấp ba lần so với rượu đỏ. Nước ép lựu có tác dụng giảm viêm sưng nên giúp giảm đau trong các bệnh xương khớp khi dùng vừa phải. Nước lựu cũng có thể giảm cao huyết áp nên bệnh nhân khi uống thuốc cao huyết áp cần cẩn thận khi dùng trái này vì có thể làm giảm huyết áp thêm.
Có lẽ trái lựu giống như cô Lựu năm xưa xinh đẹp, nhiều tố chất, nhưng bên trong có số phận đầy trắc ẩn.
---
Dr. Wynn Tran
