Dr. Yassamin Ilyavi

02/07/2026

آنچه بسیاری از ما در این روزها تجربه می کنیم، آسیب روحی جمعی (collective Trauma ) است.
ترومای جمعی چیست؟ ترومای جمعی زمانی رخ می‌دهد که یک جامعه به‌طور هم‌زمان در معرض خشونت سازمان‌یافته، قتل‌عام، سرکوب و بی‌عدالتی مداوم قرار می‌گیرد. این تروما فقط مربوط به کسانی نیست که مستقیماً در صحنه حضور داشته‌اند؛ تماشای رنج عزیزان، شنیدن خبرها، و ناتوانی از مداخله هم می‌تواند همان زخم را در روان ایجاد کند.
در مورد ایران، این تروما لایه‌های عمیق‌تری دارد:
• تداوم خشونت (نه یک حادثه کوتاه)
• احساس بی‌قدرتی در برابر یک سیستم سرکوبگر
• شکاف بین زندگی روزمره ما در خارج و رنج مداوم داخل
• احساس گناه، خشم، شرم یا بی‌حسی به‌طور هم‌زمان
ترومای جامعه‌ی پراکنده (دیاسپورا) برای ما که خارج از ایران هستیم، تروما شکل خاصی دارد:
• بدن ما در امنیت است، اما روان‌مان در میدان جنگ
• هم‌زمان باید زندگی عادی کنیم و سوگواری جمعی داشته باشیم
• صدایمان را داریم، اما احساس می‌کنیم کافی نیست
• دائماً بین امید، خشم، و فرسودگی در نوسانیم
این تضاد، تروما را تشدید می‌کنند.
نشانه‌های رایج ترومای جمعی:
• پیگیری وسواسی اخبار یا برعکس، اجتناب کامل
• خستگی عاطفی، بی‌خوابی، یا احساس بی‌معنایی
• عصبانیت شدید یا بی‌حسی
• احساس تنهایی، حتی در میان جمع
• ناتوانی در لذت بردن بدون احساس گناه
همه‌ی این‌ها واکنش‌های طبیعی به شرایطی غیرطبیعی‌اند.

چگونه می‌توانیم با این تروما کنار بیاییم؟
۱. مشروعیت دادن به درد خودمان و شناخت احساسات و هیجانات
۲. ساختن جمع‌های امن عاطفی نه فقط جمع‌های سیاسی، بلکه فضاهایی برای:
• حرف زدن بدون قضاوت
• گریه کردن
• خسته بودن
ترومای جمعی در بودن و تعلق داشتن به یگ‌گروه سبک‌تر می‌شود.
۳. مرزبندی آگاهانه با اخبار در جریان بودن مهم است، اما غرق شدن مداوم، سیستم عصبی را در حالت هشدار نگه می‌دارد.
۴. بازگشت به بدن ، تروما در بدن ذخیره می‌شود. حرکت، تنفس عمیق، یوگا، پیاده‌روی، یا حتی گریه کردن همه ابزار ترمیم‌اند
۵. تبدیل ناتوانی به کنش معنادار کنش لزوما بزرگ نیست:
• روایت حقیقت
• آموزش
• حمایت از یک نفر
• حفظ زبان، فرهنگ، و حافظه‌ی جمعی
۶. امید واقع‌بینانه ، امید در این شرایط، خوش‌بینی ساده‌لوحانه نیست. امید یعنی: با وجود فرسودگی، انسان بمانیم.
ترومای جمعی ما نتیجه‌ی دیدن و دوست داشتن مردمی است که زیر خشونت زندگی می‌کنند. درمان آن نه در فراموشی، بلکه در همدلی، اتصال، معنا و مراقبت از روان جمعی است.

اگر بتوانیم روان خود را زنده و سالم نگه داریم، حافظه، همدلی و کرامت انسانی یک ملت را زنده نگه داشته ایم و شاید همین، یکی از عمیق ترین شکل های مقاومت باشد.

02/03/2026

این روزها که همه ما درگیر درد، غم و اندوه هستیم، خیلی مهم است در باره تاب آوری عاطفی بیاموزیم و بدانیم چگونه می تواند به ما کمک‌کند:

۱. تاب‌آوری احساسی چیست؟
تاب‌آوری احساسی (Emotional Resilience) توانایی بازگشت سریع به تعادل روانی پس از تجربهٔ استرس، غم یا فشار روانی است. روانشناسان معتقدند این توانایی مانند یک ماهیچه است: هرچه تمرین کنیم، قوی‌تر می‌شود.
نکته علمی:
• مغز انسان با نوروفیزیولوژی انعطاف‌پذیر طراحی شده است (Neuroplasticity)، یعنی حتی پس از تجربهٔ استرس، مسیرهای عصبی جدیدی ایجاد می‌شوند که کنترل بهتر هیجانات و آرامش را ممکن می‌کنند.
• هورمون‌هایی مثل کورتیزول و آدرنالین هنگام استرس افزایش می‌یابند، اما تمرین مهارت‌های تاب‌آوری می‌تواند پاسخ بدن به این هورمون‌ها را تنظیم کند و اضطراب را کاهش دهد.

۲. چرا برای مهاجران مهم است؟
ایرانیانی که در مهاجرت زندگی می‌کنند، با دو منبع استرس روبه‌رو هستند:
1 دور شدن از وطن و خانواده → احساس گناه، نگرانی و دلتنگی
2 فشارهای زندگی جدید → مشکلات شغلی، اقتصادی و اجتماعی
تاب‌آوری احساسی کمک می‌کند که:
• همدلی با دیگران حفظ شود بدون اینکه خودمان فرسوده شویم.
• اضطراب و احساسات منفی کنترل شوند و ذهن آمادهٔ تصمیم‌گیری منطقی باشد.
• حتی در سختی‌ها، امید و انگیزه برای کمک به دیگران باقی بماند.

۳. تکنیک‌های علمی تاب‌آوری احساسی
روانشناسان توصیه می‌کنند که مهاجران می‌توانند از تکنیک‌های زیر استفاده کنند:
1 شناسایی و نام‌گذاری احساسات (Emotional Labeling)
◦ وقتی می‌دانیم دقیقاً چه احساسی داریم، مغز بهتر می‌تواند آن را پردازش کند.
2 خودمهربانی (Self-Compassion)
◦ با خودمان مانند یک دوست مهربان رفتار کنیم، نه با سرزنش و مقایسه.
3 همدلی فعال (Active Empathy)
◦ با گوش دادن و حضور ذهنی به دیگران نیرو می‌دهیم، بدون اینکه خودمان تمام فشار را تحمل کنیم.
4 شبکهٔ حمایتی (Social Support)
◦ ارتباط مستمر با خانواده، دوستان یا گروه‌های مهاجر باعث کاهش اضطراب و افزایش تاب‌آوری می‌شود.
5 تکنیک‌های ذهن‌آگاهی (Mindfulness & Breathing)
◦ تمرین تنفس و مدیتیشن کوتاه روزانه باعث کاهش سطح استرس و بهبود تمرکز می‌شود.

۴. نتیجه
تاب‌آوری احساسی یعنی توانایی نگه داشتن آرامش در دل سختی‌ها و همزمان همدلی با دیگران بدون فرسوده شدن خود. برای ایرانیان مهاجر، این مهارت علمی می‌تواند فاصلهٔ جغرافیایی و مشکلات محیطی را کمتر احساس‌پذیر کند و زندگی روزمره را قابل‌تحمل‌تر کند.

12/31/2025

سال نو‌ میلادی نزدیک است و با خود فکر می کنیم چه چیزهایی تغییر کند، چه چیزهایی بهتر شود و چه چیزهایی را باید رها کنیم. اما واقعیت این است که زندگی همیشه طبق برنامه ما پیش نمی رود. ما با تمام شکست ها، ترس ها، اضطراب ها و لحظات کوچک شادی هایمان هنوز همین جا هستیم که این واقعیت نشانه زنده بودن و انسان بودن ما می باشد.
رشد و تغییر همیشه به معنای دستاوردهای بزرگ و نمایشی نیست. گاهی رشد یعنی که بتوانیم با خودمان مهربان باشیم، به خودمان اجازه بدهیم اشتباه کنیم، کمی آرام بگیریم و قدم های کوچک اما واقعی برداریم. گاهی رشد یعنی قبول کنیم که هنوز ترس ها و نگرانی های قدیمی همراه ما هستند و این اشکالی ندارد. هر لحظه که‌خودمان را می بینیم، حس هایمان را درک کنیم و به جای سرزنش، کمی صبر و پذیرش نشان دهیم، این خودش پیروزی است.
همچنین، این سال نو فرصتی است برای گسترش همدلی به دیگران، توجه‌ کردن به احساسات ، دردها و شادی های اطرافیان. شنیدن بدون قضاوت و همراهی واقعی، نه تنها به آنها آرامش می‌دهد، بلکه به رشد و سلامت روان خود ما نیز کمک می کند. در کنار مراقبت از خود، یادمان باشد که مهربانی و درک دیگران یک هدیه بزرگ به جامعه و خودمان است.
و‌مهمتر از همه، بدانیم که حتی اگر زمین خوردیم یا لحظات سختی را تجربه کردیم، دوباره بر می خیزیم. هر بار که بلند می شویم، قوی تر، آگاه تر ، مهربان تر و امیدوارتر می شویم با خودمان و دیگران.
امیدوارم در این سال جدید بیشتر از قبل خودتان را ببینید، ضعف ها و نقاط قوت خود را بشناسید، به صدای درونتان گوش کنید، به دیگران توجه کنید و بدانید که کافی هستید ولی هنوز مسیر رشد را می خواهید ادامه دهید حتی وقتی که همه چیز درست به نظر نمی رسد. به یاد داشته باشید که پذیرش، مهربانی با خود، همدلی با دیگران و توانایی بر خاستن دوباره، پایه ای ترین و عمیق ترین قدم ها به سوی تغییر واقعی است.
امیدوارم سال جدید پر از عشق، رشد و لحظات دلنشین برای همه شما عزیزان باشد. سال نو مبارک!

11/11/2025

روانشناسی به تعویق انداختن کارها (procrastination )
تقریبا همه ما تجربه کرده ایم که کاری مهم را بارها عقب انداخته ایم و با خود گفته ایم که بعدا انجامش میدهم و الان حالش را ندارم.
به تعویق انداختن تنبلی نیست؛ در واقع یک واکنش هیجانی مغز است. مغز ما طوری طراحی شده که از هر چیزی که باعث استرس، اضطراب با احساس ناکافی بودن شود فرار کند. در واقع بخش هیجانی مغز (امیگدالا) تلاش می کند ما را از احساس ناخوشایند ترس و اضطراب محافظت کند. اما نتیجه احساس سنگینی، استرس، و پشیمانی از کارهای ناتمام است. پژوهش ها نشان می‌دهند که احساسات مدیریت نشده، نه کمبود اراده، ریشه اصلی به تعویق انداختن کارها هستند.
چند راهکار خروج از چرخه تعویق:
۱. کوچک شروع کن، به جای تمرکز روی کل کار، فقط با پنج دقیقه شروع کن. مغز در برابر شروع کوچک مقاومت نمی کند و همین شروع، موتور انگیزه شما را روشن می کند.
۲. تمرکز بر حس بعد از انجام کار، تصور کن بعد از اتمام کار چه احساس سبکی و رضایتی را تجربه خواهی کرد. با این کار ذهن را از ترس انجام به پاداش انجام هدایت خواهی کرد.
۳. خودت را سرزنش نکن چون‌ خود سرزنشی فقط چرخه را قوی تر می سازد.
هر روز یک فرصت تازه برای بازتعریف نظم ذهنی و انرژی درونی است. به جای انتظار برای انگیزه، با قدم های کوچک آغاز کنید تا انگیزه شکل بگیرد و ذهن خود را از تعویق آزاد کنید.
بعدا ارامش نمی آورد و پشیمانی فردا را می سازد.
حرکت درمان تعویق است!
دکتر یاسمین ایلیاوی

11/02/2025

انرژی مثبت از نگاه روان‌شناسی علمی
در روان‌شناسی پدیده‌ای به نام «انتقال هیجان» (Emotional Contagion)وجود دارد.�یعنی احساسات ما می‌توانند از یک نفر به نفر دیگر سرایت کنند، درست مثل ویروس—اما یک ویروس احساسی!�وقتی در کنار افراد شاد، آرام یا امیدوار هستیم، مغزمان با استفاده از نورون‌های آینه‌ای (Mirror Neurons) حالت هیجانی آن‌ها را تقلید می‌کند و ما نیز همان احساس را تجربه می‌کنیم.
این پدیده توضیح می‌دهد که چرا بودن با افراد مثبت حال‌مان را بهتر می‌کند، و چرا جمع‌های پرتنش یا خشمگین می‌توانند احساس خستگی روانی ایجاد کند.
اما این به آن معنا نیست که باید از دوستان ناراحت یا غمگین دور شویم، بر عکس وقتی ما آرام و آگاه هستیم، می توانیم با ثبات هیجانی خودمان به دیگران کمک کنیم. در چنین رابطه ایی، ما نه تنها از آنها انرژی منفی نمی گیریم، بلکه می توانیم با همدلی و گوش دادن حالشان را بهتر کنیم.
همچنین مفهومی به نام «هم‌تنظیمی هیجانی» (Emotional Co-regulation) در روابط نزدیک وجود دارد.�وقتی یکی از دو نفر آرام است، سیستم عصبی دیگری نیز تنظیم می‌شود؛ ضربان قلب، سطح استرس و احساس امنیت هر دو تغییر می‌کند.
بنابراین آنچه ما “انرژی مثبت” می‌نامیم، در واقع ترکیبی از این فرایندهای علمی است:�✨ انتقال هیجان از طریق نورون‌های آینه‌ای�✨ هم‌تنظیمی هیجانی بین افراد�✨ و اثر محیط اجتماعی بر خلق و احساس
به زبان ساده، انرژی مثبت یعنی اثر واقعی حضور انسان‌های آرام و مهربان بر مغز و سیستم عصبی ما.�هیچ نیروی جادویی در کار نیست — فقط مغزهایی که به زبان احساس با هم ارتباط می‌گیرند. 🌿
نکته مهم: تفاوت با باورهای شبه‌علمی است
روان‌شناسی علمی از واژه‌هایی مانند «فرکانس انرژی» یا «تبادل چاکراها»استفاده نمی‌کند.�پس اگر کسی بگوید «فلان شخص انرژی مثبت می‌فرستد» از دید علمی، ترجمه‌اش این است:
او حال خوب، رفتار گرم، و هیجان مثبت دارد که به شکل ناخودآگاه به دیگران منتقل می‌شود.
به زبان ساده، انرژی مثبت یعنی اثر واقعی حضور انسان‌های آرام و مهربان بر مغز و سیستم عصبی ما.
دکتر یاسمین ایلیاوی

10/20/2025

وقتی پاییز دل‌مان را سنگین می‌کند...
با کوتاه شدن روزها، بعضی از ما کم‌کم احساس خستگی، بی‌انگیزگی، یا غم بی‌دلیل می‌کنیم. انگار دل‌مان گرفته، اما نمی‌دانیم چرا. صبح بیدار شدن سخت می‌شود، کارهایی که قبلاً لذت‌بخش بودند دیگر شور و شوقی در ما ایجاد نمی‌کنند.�این احساس فقط "دل‌گرفتگی پاییزی" نیست — گاهی نشانه‌ی چیزی به نام اختلال عاطفی فصلی است
Seasonal affective disorder
🌥️ این اختلال، نوعی افسردگی است که معمولاً در پاییز و زمستان ظاهر می‌شود، وقتی که نور طبیعی کم‌تر است و بدن ما کمتر سروتونین (هورمون شادی) و ملاتونین (تنظیم‌کننده خواب و بیداری) تولید می‌کند. در نتیجه احساس سنگینی، خواب زیاد، بی‌انگیزگی، و گاهی تمایل به انزوا ایجاد می‌شود.
اما خبر خوب این است که می‌شود از آن عبور کرد 💛

✨ چند راه ساده برای مقابله با غم فصلی:
1 🌞 در آفتاب قدم بزنید — حتی ۱۵ دقیقه پیاده‌روی در نور روز می‌تواند خلق‌وخو را بالا ببرد.
2 🕯️ نور مصنوعی گرم یا لامپ درمانی برای مناطقی که نور آفتاب کم می باشد. (Light Therapy) به مغز کمک می‌کند حس روز را بازسازی کند.
3 🧠 بدن را به حرکت درآورید — ورزش سبک مثل پیاده‌روی یا یوگا باعث ترشح اندورفین می‌شود که دشمن طبیعی افسردگی است.
4 ☕ تغذیه متعادل — کاهش قندهای ساده و افزایش امگا-۳ و سبزیجات به تعادل روحی کمک می‌کند ( قبل از مصرف هر نوع مکملی، حتما با پزشک خود مشورت کنید.
5 💬 در ارتباط بمانید — سکوت و انزوا حال را بدتر می‌کند. حتی یک گفت‌وگوی کوتاه با دوستی مهربان می‌تواند مثل نوری در روز ابری باشد.
6 🎶 موسیقی و عطر دلخواه‌تان را فراموش نکنید. حس‌ها در این فصل می‌توانند درمان‌گر باشند.

🍁 گاهی لازم نیست با غم بجنگیم؛ کافی‌ست بنشینیم کنارش، به او‌ گوش کنیم و با مهربانی برایش نور روشن کنیم.�پاییز فصل تغییر است — شاید یادمان می‌آورد که دل ما هم مثل درخت‌ها، گاهی باید برگ بریزد تا دوباره سبز شود. 🌳
دکتر یاسمین ایلیاوی

04/11/2025

افراد سمی در زندگی شما
تحول درون
دکتر یاسمین ایلیاوی

03/29/2025

03/21/2025

تحول انسان در بهار می تواند یک فرایند روانشناختی عمیق باشد که با تغییرات فصلی و تجدید طبیعت ارتباط نزدیکی دارد. بهار نماد شروع جدید است. همانطور که طبیعت از خواب زمستانی بیدار می شود. انسان نیز می تواند از افکار و احساسات منفی و تکراری که سال ها به دوش کشیده رها شود. در روانشناسی این عمل به نوعی از خودآگاهی و تطبیق با تغییرات بیرونی و درونی اشاره دارد. بهار به نوعی تشویق به تحول است و به انسان ها این امکان را می دهد تا نگاهی نو به زندگی داشته باشند و بدانند که هیچ چیز در زندگی ثابت نیست و همیشه می توان در هر زمان از زندگی به سوی بهتر شدن حرکت کرد ، زیرا این فصل به معنای رهایی از محدودیت ها و استقبال از فرصت ها و تغییرات جدید است. پس بیایید در این بهار همچون گل هایی که در خاک شکوفا می شوند، رویاها و آرزوهای خود را پرورش دهیم و از این فصل برای تحول درونی و بازسازی زندگی مان بهره بگیریم!

08/18/2024

خشم و عصبانیت و راههای کنترل ان در رادیو نگرش
دکتر علیرضا امیرصدری ـ روانپزشک

06/24/2024

باور به خود و احساس اعتماد به نفس دو عامل اساسی هستند که زندگی ما را به شکل قابل توجهی تحت تأثیر قرار می‌دهند. اگر شما هم می‌خواهید با اعتماد و اطمینان بیشتری زندگی کنید، ما شما را دعوت می‌کنیم تا در سمینار توسعه فردی و شغلی ما شرکت کنید.
در این سمینار با تکنیک‌ها و روش‌های عملی برای تقویت عزت نفس و اعتماد به نفس آشنا می‌شوید و فرصتی دارید تا با اشخاص جدید ارتباط برقرار کنید و از تجربیات آن‌ها بهره‌مند شوید و به نکات مهمی برای ایجاد تعادل روانی و افزایش انگیزه خود پی خواهید برد.
تغییر در زندگی شما با شروع به باور به خود و افزایش اعتماد به نفستان اغاز می شود چون کلید رسیدن به اهداف در وجود خود شما نهفته است.

06/20/2024

با ما همراه شوید در سمیناری که به شما کمک می‌کند پتانسیل حقیقی خود را بازگشایی کرده و به موفقیت در همه زمینه‌ها برسید. یاد بگیرید چگونه عزت به نفس و اعتماد به نفس خود را تقویت کنید و رازهای رسیدن به موفقیت را کشف کنید