11/22/2025
P**N - CỐ THÊM MỘT LẦN NỮA THÔI!
(Phần 2 - Trích tập truyện ngắn "Chuyện ICU - Lá gan hạnh phúc" của Dr. Wynn Tran)
“Lý do chính nhập viện lần này?”, tôi hỏi Mindy.
“Thấp tiểu cầu nguy hiểm, xuất huyết dưới da và tăng men gan cấp tính.”
“P**n nhập viện từ khoa cấp cứu hay phòng khám cơ xương khớp?”, tôi hỏi tiếp.
“P**n đi khám bệnh thường kỳ bên phòng khám ngoại trú của khoa chúng ta.
Bác sĩ xem lab thấy chỉ số men gan của P**n tăng quá cao, trên 1000 (chỉ số bình thường dưới 50), và chỉ số tiểu cầu chưa đến 20.000 (chỉ số bình thường là 150.000 – 450.000). Hơn nữa, bác sĩ còn thấy P**n có dấu hiệu xuất huyết dưới da nên yêu cầu chuyển thẳng vào ICU”. Mindy giải thích.
Vì P**n là bệnh nhân của khoa xương khớp và tự miễn nên khi nhập viện, anh được chuyển thẳng vào khoa ICU dưới sự theo dõi của các bác sĩ ICU và sự tư vấn của bác sĩ chuyên khoa cơ xương khớp và tự miễn.
Các bệnh nhân nặng, có bệnh nền nguy hiểm như P**n thường được nhập viện thẳng vào khoa nội tổng quát hay ICU để tiện theo dõi.
Các xét nghiệm lab được tiến hành. ICU, như thường lệ, kêu thêm chuyên viên từ các khoa khác bao gồm nội thần kinh, huyết học, cơ xương khớp, tự miễn, tim, phổi và tiêu hóa.
Tôi đếm xem còn thiếu chuyên gia nào không, vì những trường hợp như P**n thường đòi hỏi rất nhiều bác sĩ chuyên khoa.
“Gia đình P**n đã có ai đến chưa Mindy?”, tôi hỏi.
“Tôi chưa cập nhật vì P**n mới nhập viện sáng nay.
Vợ ông ấy biết tin rồi, cô nói là chiều sẽ đến.”
Vợ P**n, sau bao nhiêu lần chồng nhập viện, đã dần quen với các cuộc điện thoại từ bệnh viện. Những lần đầu khi P**n nhập viện vào ICU, cô tất tả xin nghỉ làm, ở lại chăm sóc chồng, có khi còn ngủ lại trong bệnh viện.
Những lần kế đó, cô cũng xin nghỉ nhưng không ở lại đêm nữa để về chăm sóc con gái. Còn gần đây, cô chỉ xin về sớm để thăm chồng. Cô nghĩ mọi chuyện sẽ ổn như những lần trước.
Sau khi nghe Mindy báo cáo ca bệnh của P**n xong, cả nhóm chúng tôi rời khỏi phòng họp và bắt đầu thăm từng buồng ICU.
Vừa bước vào, tôi nhận ra ngay dáng người quen thuộc của P**n đang nằm nghiêng nghiêng trên giường bệnh. Tướng anh cao ráo nhưng hay đi lòm khòm nên khi nằm trên giường, dáng P**n cũng hơi cong cong một bên, y hệt như con tôm trong nồi lẩu chua Tom Yum tôi hay ăn.
Đến gần bên giường bệnh, tôi gọi:
“Xin chào P**n, anh có nhớ tôi là ai không?”
Gọi đến lần thứ hai, P**n mới quay đầu qua nhìn tôi, nhưng ánh nhìn của anh lại như một người mất hồn. Đôi mắt P**n mệt mỏi, thả lỏng, không tập trung, cử động chậm chạp, không linh động như những lần trước gặp bác sĩ. Hai mắt anh như đang nhìn xa xăm dù hướng về chỗ tôi đứng.
Đồng tử P**n giãn ra, nhìn tôi thêm một lát rồi từ từ lướt cặp mắt vô hồn nhìn trên trần nhà, không hề chú ý đến đám đông bác sĩ và sinh viên đang ở trong phòng.
Tôi ngạc nhiên khi P**n không nhận ra tôi. Lần này, tôi đoán có chuyện không may. Cô y tá bên cạnh tròn mắt giải thích vừa nãy cô vào phòng thì thấy P**n còn tươi tỉnh lắm, thậm chí còn đùa với cô là muốn ăn món pad Thái ở bệnh viện.
Tôi nắm tay P**n lay nhẹ: “Cố thêm một lần nữa thôi, P**n nhé…”
P**n bất ngờ quay đầu, nhìn thẳng vào mắt tôi trong vài giây, sau đó tiếp tục nhìn lên trần nhà.
Chúng tôi bật mã “Đột quỵ” (Code Stroke). Nhịp tim của P**n đột nhiên tăng cao lên đến 110 nhịp/phút, oxygen tụt dần xuống dưới 90% rồi chậm xuống 80%. Huyết áp P**n nhanh chóng đổi chiều, tụt dần từ 140/110 xuống 100/60 rồi 80/60. P**n dần lịm đi và không phản ứng khi tôi lắc vai, la to. Nhóm đột quỵ đến trong tích tắc.
P**n được đặt ống nội khí quản và thở máy. Hình chụp MRI não trái xác nhận đột quỵ nhưng không có xuất huyết não mặc dù tiểu cầu P**n rất thấp. Siêu âm đùi xác định có cục máu đông. Tĩnh mạch gan cũng có cục máu mới. Chỉ trong vài tiếng đồng hồ, men gan của P**n tăng nhanh lên trên mức hai ngàn và chức năng thận
tụt giảm so với kết quả bên phòng khám ngoại trú.
Mọi việc xảy ra chỉ trong vài giờ. Tôi gọi thẳng cho vợ P**n nhưng không liên hệ được, đành phải gọi lòng vòng, cuối cùng cũng tìm được nhà hàng Thái nơi vợ P**n làm việc.
“Xin lỗi chị P**n vì tôi gọi thẳng đến đây. Chị có biết chồng chị đang nhập viện không?”
“Tôi biết, chiều làm xong tôi sẽ ghé qua.”
“Chị có thể đến bệnh viện ngay bây giờ không?”
“Chồng tôi bị sao hả bác sĩ?”
“Chúng tôi phải đặt ống thở cho chồng chị và có một vài dấu hiệu không tốt.”
“Lần trước, mấy anh cũng đặt ống thở cho ổng mà, đâu có sao phải không bác sĩ?”
“Lần này khác chị à, tôi nghĩ chị nên đến viện ngay.”
“Okay, để tôi chạy xong bàn này rồi đi.”
Khi chị vợ đến nơi, P**n vẫn mê man bên máy thở. Trên người P**n bắt đầu có dấu hiệu xuất huyết dưới da, chỉ trong vài giờ ở ICU, các đốm nhỏ nhạt màu bên phòng khám ngoại trú đã chuyển thành các đốm to đậm màu hơn. P**n được cho chạy thận nhân tạo vì thận anh giờ đã ngưng hoạt động.
Vợ P**n khóc nức nở. Chị tưởng lần này sẽ như những lần trước. Chúng tôi giải thích cho chị các cơ quan của P**n đang bắt đầu ngưng hoạt động và các chỉ số sinh tồn ngày càng tệ. Tối đó, vợ P**n ngủ lại ICU.
Hôm sau, các chỉ số vẫn không cải thiện. P**n vẫn phải thở máy sâu, ít phản xạ thần kinh khi bác sĩ đến thăm khám. Hy vọng P**n có thể phục hồi như lần trước ngày
càng mong manh.
Những ngày kế tiếp, P**n không khá hơn mà còn tệ đi. Cả người anh giờ đây sưng phù do gan không còn hoạt động. Mắt anh nhắm nghiền, phản xạ yếu ớt với ánh đèn pin khi khám. Cả vùng da dưới chân và hai bên đùi sưng đỏ gần hết do xuất huyết dưới da ngày càng nhiều.
Mặt P**n sưng phù đến mức không còn nhận ra và hai bên má xuất hiện nhiều đốm li ti. Huyết áp P**n không ổn định, tụt xuống nhiều lần và bác sĩ phải dùng thuốc vận mạch để giữ huyết áp ổn định.
Giờ đây, P**n sống hoàn toàn dựa vào máy thở, máy chạy thận nhân tạo cùng dòng thuốc vận mạch giữ huyết áp và nhịp tim bơm đẩy oxygen chạy khắp người qua những mạch máu yếu ớt. Kết quả xét nghiệm và khám lâm sàng cũng cho thấy P**n đang trong tình trạng vừa bị đông máu li ti vừa bị chảy máu do thấp tiểu cầu.
Vợ P**n phải nghỉ làm để vào ICU chăm sóc chồng. Cô dẫn theo đứa con gái cùng ngồi hàng giờ bên giường bệnh và cầu nguyện phép màu xảy ra. Cô còn mang theo pho tượng Phật với bức hình vua Thái để trên đầu giường của P**n.
Sáng hôm đó, khi vào thăm P**n, nhìn bức hình vua Thái, tôi chợt nhớ lần trước P**n có nói với tôi: “Tôi mệt rồi bác sĩ à.”
Lần này, tôi đồng ý. Nhìn gương mặt sưng phù, lấm tấm các đốt đỏ xuất huyết và miệng ngậm ống thở của P**n, tôi biết P**n mệt rồi.
Đến ngày thứ mười P**n vào ICU, cũng là lần vào ICU dài nhất từ trước đến giờ, các chỉ số sinh tồn vẫn không thay đổi. Não P**n không phản xạ thở khi chúng tôi cố gắng giảm máy thở.
Bác sĩ ở ICU giải thích cho vợ P**n các liệu pháp trị liệu bây giờ có vẻ đều không hiệu quả. Hướng đi sắp tới là chăm sóc giảm nhẹ bằng cách rút ống thở hay đặt ống thở ngoài thanh quản nếu P**n còn có thể chịu được. Chúng tôi định sẽ bàn với vợ P**n về những lựa chọn này trong vài ngày tới.
“Chồng tôi mệt rồi bác sĩ à!”, vợ P**n nói khi gặp tôi.
“Gia đình quyết định sẽ rút ống thở cho anh ấy.”
Đây là một quyết định vô cùng khó khăn đối với vợ P**n, cũng như nhiều bệnh nhân hay người nhà khác. Từ lâu, cô đã biết tình trạng bệnh của chồng mình như thế nào và trước sau gì thì cái ngày cô lo sợ là P**n phải ra đi cũng sẽ đến.
Tôi gặp nhiều trường hợp gia đình tranh cãi có nên rút ống thở của người thân hay không. Nhưng đa số trường hợp thảo luận về việc này là từ phía bác sĩ, thường sau khi bác sĩ đã theo dõi bệnh nhân một thời gian và thấy không có khả năng hồi phục.
Với trường hợp nằm ICU lâu như P**n, việc thiếu oxy lên não hay não từng bị tổn thương sẽ càng khiến việc hồi phục khó khăn hơn. Tuy vậy, tôi hơi ngạc nhiên khi vợ P**n đề cập đến việc rút ống thở cho chồng trước khi bác sĩ đưa ra gợi ý này.
“Vì sao cô nghĩ vậy?”
“Bác sĩ không cần nói tôi cũng thấy. Lần vào ICU này khác hoàn toàn với những lần trước. Chồng tôi nằm đó mười ngày mà toàn thân sưng vù, không hề bớt, lại còn
không mở mắt, không nói chuyện với mẹ con tôi. Tôi biết ảnh đau lắm. Tôi không cầm lòng được khi thấy chồng tôi đau đớn như vậy.”
Nói đến đây cô vợ bật khóc.
“Tôi thấy mình có lỗi quá vì không lo lắng cho P**n. Hôm đó, ảnh đi khám bệnh, có nói với tôi là bị nhức đầu nên không nhớ mình có uống thuốc chống đông máu chưa. Tôi nghĩ là ảnh sắp đi gặp bác sĩ nên chắc sẽ không sao.”
Tôi im lặng nghe. Cô vợ ngưng một lát rồi nói tiếp:
“Chồng tôi vào bệnh viện nhiều lần, vào ICU cũng nhiều lần, mà lần nào cũng hồi phục nên tôi nghĩ lần này cũng vậy. Ai ngờ đâu lần này nặng quá.”
Với những bệnh nhân nặng như P**n, mỗi lần vào bệnh viện là mỗi lần chúng tôi phải cố gắng để giành giật sự sống của anh từ tay tử thần. Nhưng không phải lần nào cũng thành công.
Hội chứng máu đông của P**n là một bệnh tự miễn hiếm nhưng có biến chứng rất rộng, chủ yếu liên quan đến đông máu hay chảy máu. Người mắc phải căn bệnh này ngoài bị đột quỵ, còn có thể có những cục máu đông li ti trong não, trong dây thần kinh, trong các cơ bắp nên có rất nhiều triệu chứng khác nhau.
“Tuần trước tự nhiên chồng tôi nói muốn gặp nhà vua Thái.”
“Vâng, P**n cũng có nói tôi nghe.”
Tôi rùng mình nhớ lại câu nói của P**n trong lần khám trước.
“Vậy thì chồng tôi thật sự muốn đi rồi bác sĩ à. Tối qua tôi nằm mơ thấy ảnh nói là ảnh mệt lắm. Bởi vậy, tôi đã bàn với gia đình chuyện rút ống thở nếu ảnh không thể hồi phục.”
Tôi và cô vợ cùng bàn với bác sĩ ICU lần nữa. Chúng tôi coi lại chụp ảnh não MRI gần đây nhất, cho thấy các tổn thương não giờ càng trầm trọng hơn, và các phản xạ não lâm sàng giờ đây không còn. Bác sĩ chuyên khoa thần kinh cũng xác định não P**n giờ đây tổn thương khá nặng.
Chiều hôm đó, chúng tôi rút ống thở cho P**n. Vợ P**n dẫn theo một sư thầy người Thái đến đọc kinh cầu nguyện. Khi ống thở vừa rút ra, P**n thở ra thêm mấy cái rồi tắt hẳn. P**n ra đi thanh thản như chiếc lá thu vừa đáp xuống mặt đất.
…
Một buổi tối, tôi ghé đến một nhà hàng Thái để dùng món Pad Thái. Đối diện bàn ăn là hình vua Thái Bhumibol đang mỉm cười nhìn tôi. Tôi thầm hỏi “Thưa Ngài, P**n đã về bên đó chưa?”
