06/10/2017
Cây Lạc Tiên
Tên khác: Chùm bao, nhãn lồng,lồng đèn.
Tên khoa học: passiflora foetida L.,họ Lạc Tiên (passifloraceae).
Phân nhóm: thuộc nhóm an thần gây ngủ.
Mô tả thực vật:
Dây leo bằng tua cuốn,cả cây có lông mịn . Lá mọc so le, đáy lá hình tim,phiến có 3 thùy. Hoa đơn độc màu trắng có tràng phu màu tím rất đẹp. Quả hình cầu to bằng đầu ngón tay,bao bọc bởi một bao lá bắc hình lồng đèn, khi chín có màu vàng đỏ,chứa nhiều hạt có áo hạt ăn được (chua chua ngọt ngọt).Cây mọc hoang ở khắp nơi.
Bộ phận dùng: Cả cây trừ rễ (herba passiflorae).
Thành phần hóa học: Quả, hạt, lá chứa một hợp chất không bền vững, dễ phân hủy cho acid cyanhydric và axeton.
Cả cây chứa các hợp chất coumarin, umbelliferon,scopoletin,saponin,flavonoid (vitexin),alcaloit Harman( hàm lượng alkaloid toàn phần khoảng 0,033%) .
Thu hái – chế biến – bảo quản:
Thu hái cả cây lúc sắp ra hoa, cắt thành từng đoạn dài 4-5 cm, phơi hay sấy khô,đóng bao để nơi khô ráo hoặc nấu cao lỏng cao mềm.
Tác dụng- công dụng-cách dùng
An thần gây ngủ, giảm đau.
Chữa suy nhược thần kinh, mất ngủ, hồi hộp, buồn phiền.
Dùng từ 6 đến 12g/ngày,dạng thuốc sắc. Dùng 1 thìa= 15ml/ lần, 2 lần /ngày dạng cao lỏng 1/1. Uống trước khi đi ngủ buổi tối.
Chú ý: Dùng quá liều gây nhức đầu, Choáng váng,rối loạn thị giác.
Chế phẩm: cortonyl thuốc giọt…
Sưu tầm tham khảo:
Một số bài thuốc chữa mất ngủ từ lạc tiên
Chữa mất ngủ, tim hồi hộp: Dùng 15g lạc tiên khô sắc nước uống thay trà hàng ngày, hoặc có thể kết hợp với các vị thuốc khác như sau: Lạc tiên 50g, lá vông 30g, lá dâu tằm 10g, tâm sen 2g, đường 90g, sắc uống ngày 1 thang. Dùng 7-10 ngày.
Suy nhược thần kinh, mất ngủ: Dùng cao lỏng lạc tiên, cách chế như sau: Cây lạc tiên 50g, lá vông 30g, lá dâu tằm 10g, liên tâm 2,2g, đường 90g, nước vừa đủ 100ml, axít benzonic để bảo quản và cồn vừa đủ để hòa tan axít benzonic. Ngày dùng 2 – 4 thìa cà phê. Uống trước khi đi ngủ. Ngoài ra có thể lấy ngọn non cây lạc tiên luộc hoặc nấu canh ăn vào buổi chiều hoặc trước khi đi ngủ vài giờ.
An thần, dịu thần kinh, giúp ngủ ngon: Lạc tiên 20g, lá vông nem 2g, cam thảo 6g, xương bồ 6g, táo nhân sao 10g, hạt sen 12g, lá tre 10, lá dâu 10g. Đổ 600ml nước sắc còn 200ml nước, uống ngày 1 thang. Dùng 7-10 ngày.
Người cao tuổi khó ngủ, đau mỏi người: Cây lạc tiên (cả rễ, dây lá, quả non) 500g, hoa thiên lý 300g, lá mướp đắng non 100g. Tất cả sao khử thổ, tán nhuyễn dạng bột, cho thêm 50g đậu xanh (để cả vỏ), rang chín, cũng tán nhuyễn. Mỗi ngày pha 3 thìa cà phê vào 100ml nước sôi để nguội, uống thay trà hàng ngày.
Ngoài ra, trong nhân dân thường dùng lá lạc tiên để chữa mẩn ngứa rất tốt. Cách dùng: Dây lá lạc tiên nấu nước tắm rửa hàng ngày đến khi khỏi.