19/03/2025
Hãy cảnh giác nhé. Suy thận nếu mình không tỉnh táo, cứ nghe theo ông bà hàng xóm...
Bác sĩ kể chuyện – Khi lá ổi không phải là thần dược
Buổi sáng hôm nay, trong phòng khám, bác sĩ gặp một trường hợp khiến mình cần phải viết lại để cảnh báo.
Chú là một công chức nhà nước, 52 tuổi, mắc bệnh đái tháo đường typ 2 đã vài năm nay. Khi quay lại đưa kết quả xét nghiệm, chú mỉm cười, giọng đầy phấn khởi:
“Bác sĩ ơi, đường huyết của tôi giảm rồi! Trước 7,8 mà giờ chỉ còn 6,9 thôi!”
Bác sĩ nhận kết quả, lòng chợt trùng xuống. Lần trước, khi khám, chỉ số creatinin của chú ở mức suy thận độ 1, vẫn còn trong giới hạn kiểm soát. Nhưng lần này, bác sĩ nhìn vào con số trên kết quả xét nghiệm mà lòng chợt nặng trĩu—creatinin vọt lên 136 µmol/L, suy thận độ 3.
Bác sĩ đọc kết quả cho chú nghe: Hôm nay chỉ số đường máu 6,9mmol/l, mỡ máu ổn, men gan ổn, chỉ số suy thận độ 3.
Chú giật mình thốt lên: " Cái gì mà suy thận, lần trước tôi mới kiểm tra có làm sao đâu, bác sĩ đọc nhầm à?"
Bác sĩ ngước lên, nhẹ nhàng nói:
“Dạo này chú có dùng thêm gì không? Có uống thuốc hay thảo dược gì ngoài thuốc bác sĩ kê không?”
Chú ngập ngừng một chút, rồi chợt nhớ ra:
“À… tôi có uống nước lá ổi bác sĩ ạ. Thấy hàng xóm mách bảo, trên mạng cũng nói lá ổi giúp hạ đường huyết, nên tôi đun nước uống mỗi ngày thay nước lọc.”
Bác sĩ thở dài. Lại một lần nữa, bệnh nhân tin vào những bài thuốc truyền miệng mà không lường trước hậu quả.
Lá ổi có thực sự hạ đường huyết không?
Lá ổi có chứa flavonoid, quercetin và một số polyphenol khác—được cho là có khả năng giảm hấp thu đường từ thức ăn bằng cách ức chế enzym alpha-glucosidase. Tuy nhiên, để đạt được hiệu quả kiểm soát đường huyết, cần một lượng hoạt chất rất lớn. Trong khi đó, khi sử dụng lá ổi theo cách dân gian, người bệnh không kiểm soát được liều lượng, đồng thời nạp vào cơ thể hàng trăm hợp chất khác mà không ai biết chắc chúng có tác động thế nào đến gan, thận và các cơ quan khác.
Đối với một người có suy thận độ 1, chức năng thận vẫn còn khả năng bù trừ, nhưng khi đưa vào cơ thể một lượng lớn hợp chất từ lá ổi, thận phải làm việc quá tải để đào thải. Hậu quả là chỉ trong một tháng, chức năng thận của chú đã giảm sút nghiêm trọng, từ suy thận độ 1 sang suy thận độ 3.
Khi nỗ lực kiểm soát đường huyết lại đánh đổi bằng chức năng thận
Chú vẫn chưa ý thức được mức độ nghiêm trọng của vấn đề, chỉ chú ý đến con số đường huyết giảm từ 7.8 xuống 6.9. Nhưng bác sĩ biết rằng, nếu không dừng lại kịp thời, nếu không điều trị đúng cách, có thể một ngày nào đó, chú sẽ phải đối mặt với suy thận giai đoạn cuối—nơi không còn lựa chọn nào khác ngoài lọc máu suốt đời.
Bác sĩ nhẹ nhàng nói:
“Chú biết không, nếu đường huyết giảm mà đánh đổi bằng chức năng thận thì không đáng chút nào. Một người có thể sống khỏe dù đường huyết hơi cao một chút, nhưng nếu thận đã suy, nếu đến giai đoạn cuối, chú sẽ phải lọc máu cả đời, sẽ không còn được ăn uống tự do, sẽ phải gắn bó với bệnh viện mãi mãi. Chỉ vì một bài thuốc truyền miệng, chỉ vì một ly nước lá ổi mỗi ngày mà đánh đổi cả cuộc sống sau này, có đáng không chú?”
Chú im lặng, nét mặt không còn vẻ vui mừng như lúc mới vào. Có lẽ, lần đầu tiên, chú thực sự nhận ra nguy cơ mà mình đang đối mặt.
Bác sĩ nhìn theo bóng dáng chú rời đi, lòng vẫn canh cánh một điều. Ngoài kia, vẫn còn biết bao người đang tin vào những bài thuốc dân gian, những phương pháp chưa được kiểm chứng. Có thể hôm nay là lá ổi, ngày mai là lá đu đủ, ngày kia là một loại rễ cây nào đó… Và nếu không ai nhắc nhở họ, nếu không ai kịp thời cảnh báo, có lẽ sẽ có thêm nhiều bệnh nhân như chú—những người vô tình đẩy mình đến gần hơn với suy thận, chỉ vì một niềm tin sai lầm.
Bệnh đái tháo đường không đáng sợ. Điều đáng sợ là những quyết định sai lầm có thể đẩy chúng ta vào ngõ cụt.
Hãy nhớ rằng, bất kỳ thứ gì đưa vào cơ thể cũng cần được cân nhắc kỹ lưỡng. Đừng để một bài thuốc truyền miệng khiến bạn mất đi sức khỏe mà cả đời này không thể lấy lại. Nếu đã mắc bệnh, hãy đến bác sĩ, hãy lắng nghe khoa học, bởi chỉ có khoa học mới giúp bạn kiểm soát bệnh một cách an toàn nhất.
