03/05/2026
Cùng là viêm xoang nhưng người do nhiệt, người do hàn, người lại do gốc khác. Tôi chia viêm xoang thành 4 THỂ đơn giản để cô bác anh chị hiểu đúng gốc, dưỡng đúng bệnh!
Có người sáng dậy nghẹt mũi, có người lại chiều mới đau đầu. Có người đau âm ỉ cả ngày, có người chỉ cần thay đổi thời tiết là phát. Nhiều cô bác anh chị cứ chăm xoang theo triệu chứng, thấy nghẹt thì xịt, thấy đau thì tìm cách giảm đau. Nhưng làm vậy chỉ là phần ngọn.
Trong Đông y, xoang liên quan đến phế, tỳ, can, mỗi người một gốc khác nhau. Không phân đúng thể thì khó mà ổn lâu dài. Tôi chia sẻ để cô bác anh chị dễ hình dung 4 thể thường gặp:
1. Thể phong nhiệt: đau nóng, mũi vàng đặc
Cô bác anh chị thuộc thể này thường:
- Đau vùng trán, hốc mắt, cảm giác nóng rát
- Dịch mũi vàng, đặc, có mùi
- Dễ nặng hơn khi thức khuya, ăn đồ cay nóng
- Miệng khô, người bứt rứt
Theo Đông y, đây là nhiệt tích ở Phế – Vị, bốc lên vùng đầu mặt.
👉 Tôi thường hướng:
- Giảm đồ cay nóng, ngủ sớm
- Xông nhẹ bằng lá mát như kinh giới, bạc hà
- Dùng các vị thanh phế, lương huyết, thông khiếu để “hạ cái nóng” từ bên trong
2. Thể phong hàn: nghẹt mũi, sợ lạnh
- Sáng dậy nghẹt mũi rõ
- Dịch trong, loãng
- Gặp gió lạnh là nặng hơn
- Chườm ấm thấy dễ chịu
Đây là phong hàn xâm nhập khi vệ khí yếu, làm khí huyết co lại.
👉 Tôi dặn:
- Giữ ấm vùng cổ, mũi, trán
- Xông ấm bằng gừng, tía tô
- Dùng thảo dược tán hàn, tuyên phế để giữ cho xoang thông lâu
3. Thể đàm trọc: nặng đầu, dai dẳng
- Đầu nặng như đội vật gì trên đầu
- Nghẹt kéo dài, dịch đục
- Đau âm ỉ, không dữ nhưng không dứt
- Kèm đầy bụng, ăn chậm tiêu
Gốc nằm ở Tỳ yếu sinh thấp, thấp lâu ngày hóa đàm, đàm bít xoang.
👉 Với thể này, tôi luôn nhấn mạnh:
- Không kiện Tỳ thì xoang không thể dứt
- Ăn ấm, đúng bữa, tránh đồ lạnh, béo, ngọt
- Dùng các vị như Bạch truật, Phục linh, Trần bì… để kiện tỳ, hóa thấp, tiêu đàm
4. Thể huyết ứ: đau sâu, cố định
- Đau một điểm rõ, không lan
- Đau sâu, cúi xuống đau tăng
- Hay kèm mỏi gáy, đau thái dương
- Thường gặp ở người bị lâu năm
Đây là khí trệ lâu ngày thành huyết ứ, làm tắc kinh lạc vùng đầu mặt.
👉 Tôi thường hướng:
- Xoa bóp, day ấn vùng trán – mũi – gáy
- Tránh lạm dụng rửa, xịt quá nhiều
- Dùng các vị hoạt huyết như Đương quy, Xuyên khung… để thông lạc, giảm đau
Cô bác anh chị chỉ cần nhớ đơn giản:
- Nóng rát, dịch mũi vàng: phong nhiệt
- Gặp lạnh là nghẹt: phong hàn
- Nặng đầu, dai dẳng: đàm trọc
- Đau cố định, sâu: huyết ứ
Mỗi thể một gốc. Chăm sai thì chỉ đỡ nhất thời, chăm đúng thì xoang mới yên lâu. Nếu cô bác anh chị đang bị xoang tái đi tái lại, mình xem thuộc thể nào và bình luận TÔI SỐ 1-2-3-... tôi sẽ cùng mình nhìn rõ thể bệnh để điều chỉnh cho phù hợp.
Nội dung mang tính chia sẻ kiến thức, không thay thế chẩn đoán hay điêu trị, mỗi người có thể trạng khác nhau, cần thăm khám để được hướng dẫn phù hợp.
Chúc cô bác anh chị mũi thông, đầu nhẹ, người khoan khoái mỗi ngày.
