19/03/2023
NGUYÊN LÝ “CÁI THÙNG” VÀ “NẮP ĐẬY” – NGUYÊN LÝ ĐƠN GIẢN VỀ TRÀO NGƯỢC DẠ DÀY - THỰC QUẢN (GERD)
Trào ngược dạ dày là hiện tượng thường gặp, nhưng hiện tượng này nếu gây ra các triệu chứng khó chịu và/hoặc biến chứng được gọi là bệnh trào ngược dạ dày - thực quản (GERD). Hẳn những người bệnh dạ dày – trào ngược đều hiểu rõ được những cảm giác khó chịu của chứng bệnh này gây ra. Tuy nhiên, không phải ai cũng hiểu cặn kẽ được nguyên nhân và phương pháp khắc phục ra sao?
Nguyên lý “cái thùng” và “nắp đậy” – nguyên lý đơn giản về trào ngược dạ dày - thực quản
Có thể hiểu một cách đơn giản rằng dạ dày là “cái thùng” và ngăn giữa dạ dày và thực quản là “cơ thắt thực quản dưới’’ hay “cơ thắt tâm vị’’ được hiểu là “nắp đậy”. Thông thường, thì “nắp đậy” sẽ chỉ mở ra khi chúng ta nuốt thức ăn từ thực quản xuống dạ dày và sau đó sẽ đóng lại để ngăn cho thức ăn không bị trào ngược từ dạ dày lên thực quản.
Với cơ chế như vậy, trào ngược dạ dày thực quản sẽ xảy ra khi “thùng đầy” hoặc “nắp yếu”.
1. Nguyên nhân khiến “nắp yếu”
Cơ nối giữa dạ dày thực quản sẽ bị yếu khi chịu tác động của các yếu tố sau:
• Sử dụng các thuốc gây giảm trương lực cơ thực quản dưới: cholecystokinin, glucagon, thuốc kháng tiết cholin hoặc thức ăn, nước uống như: cafein, rượu, thuốc lá, chocolate, các chất mỡ…
• Giãn cơ nối thực quản dưới kéo dài.
2. Nguyên nhân khiến “thùng đầy”
“Thùng đầy” là chỉ tình trạng dạ dày bị quá tải so với chức năng thông thường là chứa đựng, tiêu hóa và tống thức ăn xuống ruột non. Đây cũng được coi là nguyên nhân chủ yếu gây ra hiện tượng trào ngược dạ dày thực quản.
Nguyên nhân chính là do viêm dạ dày, ung thư hoặc hẹp hang môn vị dạ dày, từ đó, chức năng tiêu hóa của dạ dày bị suy giảm khiến thức ăn bị giữ lại trong dạ dày lâu hơn. Đồng thời, sự tăng tiết acid dạ dày khi viêm khiến tăng sinh khí trong dạ dày. Từ đó, tăng áp lực đẩy lên “nắp đậy” và gây ra trào ngược dạ dày thực quản, thường được biểu hiện bằng các triệu chứng: ợ hơi, ợ trớ, đầy chướng, nuốt nghẹn…
Ngoài ra, hiện tượng “thùng đầy” còn có thể xuất phát từ thói quen ăn uống sinh hoạt hằng ngày:
- Ăn, uống quá nhiều hoặc quá cẩu thả làm thức ăn chưa được tiêu hóa.
- Ăn uống những chất dễ sinh hơi hoặc khó tiêu như: nước có ga, chocolate, các chất kích thích, các chất béo, đồ ăn thô cứng …
Như vậy, muốn dứt điểm tình trạng trào ngược dạ dày thực quản thì cần phải làm cho ‘nắp hết yếu’ và ‘thùng hết đầy’ bằng các thuốc giảm có cơ hoặc các thuốc, các sản phẩm có chức năng cải thiện tình trạng viêm loét dạ dày, rối loạn tiêu hoá…