07/04/2026
NHỮNG XÉT NGHIỆM NÀO GIÚP CHẨN ĐOÁN BỆNH THẬN MẠN ? NGƯỜI BỊ SUY THẬN NÊN LÀM NHỮNG XÉT NGHIỆM NÀO ?
🌍🌎🌏 Theo định nghĩa và tiêu chuẩn chẩn đoán bệnh thận mạn thì dựa vào các xét nghiệm bao gồm máu, nước tiểu và chẩn đoán hình ảnh. Trong đó, phổ biến nhất trong thực hành lâm sàng hiện nay tại 🇻🇳🇻🇳🇻🇳 là 3 xét nghiệm:
✅️ ĐỘ LỌC CẦU THẬN ƯỚC TÍNH: qua xét nghiệm máu
✅️✅️ MAU (Microalbumin niệu) hoặc ACR (tỷ số Albumin/Creatinin niệu): qua xét nghiệm nước tiểu
✅️✅️✅️ SIÊU ÂM THẬN: đo kích thước, cấu trúc, bệnh lý (u, sỏi, nang, dị dạng...).
Trong đó, quan trọng nhất là độ lọc cầu thận ước tính (gọi tắt là eGFR, kí hiệu thường có trên phiếu kết quả xét nghiệm trả về).
👍👍👍 Tuy nhiên chỉ 1, 2 hay cả 3 xét nghiệm trên là chưa đủ đối với nhiều trường hợp bệnh thận mạn, đặc biệt là với các ca bệnh chưa rõ nguyên nhân hoặc có chức năng thận giảm nhiều thì cần làm thêm nhiều xét nghiệm khác để tìm nguyên nhân, đánh giá mức độ, biến chứng, tiên lượng và đưa ra phương pháp điều trị phù hợp.
🌷🌷🌷 Người bị bệnh thận mạn, suy thận có thể cần làm một hoặc nhiều các nhóm, chỉ số xét nghiệm sau đây:
1️⃣ Ure máu: là chất độc được thải qua thận và tăng khi chức năng thận giảm. Suy thận nặng thì ure máu tăng cao nhiều.
2️⃣ Creatinin máu: là chỉ số quan trọng để ước tính mức lọc cầu thận bằng cách áp dụng các công thức toán học - y học hoặc các phần mềm có sẵn.
Creatinin máu tăng càng cao thì mức lọc thận càng thấp.
3️⃣ Điện giải đồ máu: gồm Na+, K+, Cl- trong đó hay gặp và nguy hiểm nhất là tăng kali máu, gây rối loạn nhịp tim và ngừng tim.
4️⃣ Canxi và Phospho máu: cũng bị rối loạn khi suy thận nặng, thường là giảm canxi và tăng phospho máu, gây ảnh hưởng đến chuyển hóa xương, làm tăng nguy cơ loãng xương và gãy xương.
5️⃣ pH máu và HCO3-: rối loạn toan kiềm thường xảy ra khi suy thận nặng, giai đoạn cuối, chạy thận.
6️⃣ Công thức máu: đếm hồng cầu, hemoglobin...để đánh giá tình trạng thiếu máu, đếm bạch cầu để đánh giá tình trạng nhiễm trùng (nguyên nhân hoặc biến chứng của suy thận).
7️⃣ Acid Uric máu: có thể là nguyên nhân (bệnh gút, sỏi thận) hoặc hậu quả của suy thận do giảm khả năng đào thải.
8️⃣ Tổng phân tích nước tiểu (hay gọi là xét nghiệm nước tiểu 10 thông số): tìm đạm trong nước tiểu (protein niệu) hoặc hồng cầu (máu), bạch cầu và nitrite (nhiễm trùng đường tiểu)...
9️⃣ Đạm niệu vi thể: MAU hoặc ACR
🔟 Chẩn đoán hình ảnh: ngoài siêu âm có thể chụp Xquang hệ tiết niệu, CT scanner (chụp cắt lớp vi tính) hoặc MRI (cộng hưởng từ) hệ tiết niệu, sinh thiết thận (tìm nguyên nhân), soi bàng quang...
👨⚕️👨⚕️👨⚕️ Như vậy chúng ta thấy rằng, để tầm soát, phát hiện sớm hoặc chẩn đoán xác định bệnh thận mạn hay suy thận thì bệnh nhân cần được làm nhiều xét nghiệm khác nhau.
Tùy theo từng ca bệnh cụ thể mà bác sĩ khám bệnh sẽ lựa chọn, chỉ định những xét nghiệm hữu ích và phù hợp nhất để làm rõ tình trạng bệnh cho họ.
😷😷😷 Cảnh báo: không nên dựa vào triệu chứng đau lưng để chẩn đoán bệnh thận (nhiều người nghĩ rằng có đau lưng thì mới sợ suy thận!).
Cũng không nên dựa vào siêu âm để đánh giá chức năng thận, bởi siêu âm chỉ có giá trị khảo sát, đánh giá hình thái (qua hình ảnh) chứ không đánh giá được chức năng thận.
Có rất nhiều trường hợp bệnh thận mạn, thậm chí suy thận nhưng hình ảnh siêu âm thận vẫn "đẹp".
Ảnh minh họa: sưu tầm
