18/01/2018
BỆNH QUAI BỊ:
Quai bị là bệnh truyền nhiễm cấp tính do một loại virus gây ra. Bệnh xảy ra ở mọi lứa tuổi và phổ biến nhất ở trẻ em.
Quai bị hay theo cách gọi trong dân gian bệnh má chàm bàm là bệnh do virus thuộc họ Paramyxovirus gây ra. Thường gặp ở trẻ em ở độ tuổi từ 5 – 14 tuổi và thường không xảy ra ở trẻ em dưới 1 tuổi nhờ sự miễn dịch thụ động ở mẹ truyền qua.
Đặc trưng của bệnh là sưng đau tuyến nước bọt, đôi khi đi kèm theo viêm tuyến sinh dục, viêm màng não, viêm tụy và một số cơ quan khác.
Bệnh quai bị dễ dàng truyền nhiễm từ người này sang người khác, thông qua đường hô hấp: nước bọt, ho, hắt hơi và khi dùng chung những vật dụng cá nhân.
Bệnh có nguy cơ lây lan cao, trở thành dịch bệnh xảy ra khắp nơi, đặc biệt ở những nơi tập thể đông đúc như: trường hoc, nhà trẻ, khu vui chơi… Hơn nữa vào mùa Đông và mùa Xuân bệnh quai bị càng phát tán do nhiệt độ bị hạ thấp nên mầm bệnh dễ phát tán.
Nguyên nhân bệnh quai bị
Như đã nói ở trên thì nguyên nhân xuất phát bệnh quai bị là do virus thuộc nhóm Paramyxovirus. Đây là loại virus có tốc độ lây nhiễm rất nhanh, chỉ cần một người nhiễm bệnh thì khả năng những người xung quanh bị lây lan rất cao. Cụ thể, những con đường lây nhiễm của bệnh:
Tiếp xúc trực tiếp với người bệnh.
Do người bệnh ho, hắt hơi, virus sẽ lan truyền trong môi trường không khí.
Ăn uống chung với người mắc bệnh.
Dùng chung những vật dụng cá nhân như khăn mặt, bàn chải đánh răng, quần áo,… với người bệnh.
Bệnh quai bị thường gặp ở trẻ em nhưng không có nghĩa là người lớn không mắc bệnh, tuy nhiên tỉ lệ người lớn mắc bệnh quai bị không cao.
Triệu chứng của bệnh quai bị
Thời kỳ ủ bệnh thường không có những dấu hiệu cụ thể
Thời kỳ ủ bệnh thường không có những dấu hiệu cụ thể
Thời kỳ ủ bệnh
Từ sau khi tiếp xúc với virus khoảng 14-25 ngày, thay đổi từ 2- 4 tuần, trung bình 17 – 18 ngày; thời kỳ này không có triệu chứng nào cụ thể.
Thời kỳ khởi phát
Suy nhược, kém ăn, miệng cảm giác khô.
Mệt mỏi toàn thân, khó chịu, đau đầu.
Bị sốt nhẹ, không kèm lạnh run.
Đau họng và đau góc hàm.
Vùng bị sưng không bị nóng, cũng không bị sung huyết.
Tuyến mang tai to dần và đau nhức, đau gia tăng khi thăm khám hoặc khi nhai.
Thời kỳ toàn phát
– Tuyến mang tai sưng to (thông thường tối đa 2 – 3 ngày) và đau nhức một bên, sau đó lan qua bên đối diện và tuyến nước bọt khác, cao điểm 1 tuần sau đó nhỏ lại.
– Tuyến sưng lan ra vùng trước tai, mõm chũm, lan đến cung dưới xương gò má, lan đến dưới hàm và làm mất rãnh dưới hàm. Tuyến sưng to đẩy phình tai ra ngoài và lên trên, da trên tuyến đỏ, không nóng, ấn vào có cảm giác đàn hồi.
Tuy nhiên vẫn có những trường hợp không biểu hiện các triệu chứng như trên, khiến không ít người bị nhầm lẫn giữa bệnh quai bệnh và các bệnh khác (viêm tuyến nước bọt, viêm tuyến mang tai…).
Thời kỳ hồi phục
Sau 1 tuần, tuyến mang tai giảm đau và nhỏ dần; các triệu chứng đau họng, khó nuốt giảm và từ từ khỏi hẳn.
Các biến chứng của bệnh quai bị
Bệnh quai bị tưởng chừng như đơn giản nhưng thật ra, bệnh vẫn có những biến chứng khá nguy hiểm mà người bệnh không thể lường trước được:
Viêm tinh hoàn và mào tinh hoàn
Viêm tinh hoàn là biến chứng nguy hiểm nhất của bệnh quai bị
Viêm tinh hoàn là biến chứng nguy hiểm nhất của bệnh quai bị
Đa phần những bệnh nhân nam mắc bệnh quai bị thường có nguy cơ biến chứng của bệnh viêm tinh hoàn, nhất là những bệnh nhân ở độ tuổi dậy thì.
Triệu chứng của viêm tinh hoàn, cụ thể là:
Sốt cao, ớn lạnh, có đôi khi lạnh run, buồn nôn, đau bụng, da bìu đỏ.
1 hoặc 2 bên tinh hoàn bị sưng đau, thậm chí sưng gấp 2-3 lần so với bình thường. Nhưng sau 2-4 tháng mắc bệnh có thể tinh hoàn bị teo (30-40%).
Cảm giác nóng rát chỗ tinh hoàn.
Cương đau dương vật.
Sốt càng cao thì bệnh càng nặng, sốt thường giảm sau 5 ngày, đau và sưng tinh hoàn giảm song hành với sốt, tuy nhiên có trường hợp đau tinh hoàn có thể kéo dài trên 2 tuần.
Nếu như người bệnh không kịp thời điều trị sẽ dẫn đến teo tinh hoàn, cuối cùng dẫn đến tình trạng khô tinh trùng, ảnh hưởng đến sự sinh sản, vô sinh.
Bệnh quai bị ở nữ có nguy hiểm không?
Bệnh quai bị ở nữ có nguy hiểm không?
Bệnh quai bị không ngoại trừ bệnh nhân nam hay nữ, bệnh có thể tìm đến bất cứ lứa tuổi hay giới tính nào. Vậy bệnh quai bị ở nữ có nguy hiểm không? Có ảnh hưởng đến sức khỏe sinh sản hay không? Bệnh quai bị và những điều…
Viêm buồng trứng
Viêm buồng trứng cũng là một trong số những biến chứng bệnh quai bị
Viêm buồng trứng cũng là một trong số những biến chứng bệnh quai bị
Số lượng nữ giới bị viêm buồng trứng do biến chứng của quai bị chiếm 7%. Những triệu chứng của viêm buồng trứng thường thấy:
Cơn đau bụng âm ỉ, đau từng cơn bên hố chậu.
Tình trạng sốt cao, không hạ.
Ra huyết trắng bất thường.
Viêm màng não
Biến chứng viêm màng não do quai bị xuất hiện khi virus quai bị lây lan tràn vào lớp bảo vệ bên ngoài của não (màng não).
Viêm màng não do virus quai bị gây ra không giống như viêm màng não do vi khuẩn thông thường. Người bệnh thường hay có những dấu hiệu như:
Sốt nhẹ giống như cảm cúm.
Rất nhạy cảm với ánh sáng.
Đau đầu.
Cứng cổ.
Những dấu hiệu này thường kéo dài trong 14 ngày. Nếu trong hoặc sau thời gian mắc bệnh quai bị, bệnh nhân có những dấu hiệu như trên thì nên đến bác sĩ để kiểm tra, vì nguy cơ bị viêm màng não rất lớn.
Viêm tụy
Viêm tụy cũng là những biến chứng của bệnh quai bị, tuy nhiên viêm tụy do quai bị thường không quá nghiêm trọng. Các triệu chứng của viêm tụy bao gồm:
Đau vùng trung tâm bụng.
Tiêu chảy.
Ăn không ngon.
Sốt nhẹ.
Da và lòng trắng của mắt có dấu hiệu vàng.
Mất thính lực
Biến chứng này thường rất ít gặp, nhưng vẫn có người mắc phải. Trong số 20.000 người mắc bệnh quai bị thì chỉ có 1 trường hợp bị mất thính lực. Thông thường sẽ mất thính lực 1 bên, nhưng có trường hợp mất thính lực cả 2 bên.
Sẩy thai
Trong 3 tháng đầu nếu như mẹ bầu mắc bệnh quai bị thì rất dễ dẫn đến sẩy thai hoặc thai nhi bị dị dạng. Trường hợp mẹ bầu mắc bệnh quai bị trong 3 tháng cuối rất dễ dẫn đến sinh non hoặc thai chết lưu.
Viêm cơ tim
Viêm cơ tim thường xuất hiện sau 5-10 ngày mắc bệnh quai bị
Viêm cơ tim thường xuất hiện sau 5-10 ngày mắc bệnh quai bị
Viêm cơ tim diễn ra 5-10 ngày sau khi mắc quai bị, với những triệu chứng như: đau vùng trước ngực, mệt nhọc và nhịp tim chậm. Thông thường những dấu hiệu này sẽ chấm dứt trong 35 ngày.
Vấn đề bất thường ở mắt
Những dấu hiệu bất thường về mắt cũng là một trong số biến chứng của bệnh quai bị. Dưới đây là những triệu chứng: viêm tuyến lệ, ảnh hưởng võng mạc, ảnh hưởng thị lực nhưng phục hồi sau đó khoảng 10-20 ngày.
Cách phòng bệnh quai bị:
Các bậc phụ huynh nên cho trẻ tiêm vacxin phòng ngừa quai bị từ 12 tháng tuổi trở lên
Các bậc phụ huynh nên cho trẻ tiêm vacxin phòng ngừa quai bị từ 12 tháng tuổi trở lên
Tiêm vacxin phòng bệnh quai bị, vacxin có thể được sử dụng bất kỳ thời điểm nào ở trẻ trên 1 tuổi, nhưng thích hợp nhất lúc 12 -15 tháng tuổi.
Chỉ định:
Đối với những trẻ em lớn hơn 1 tuổi, nhất là những thanh thiếu niên ở độ tuổi dậy thì, thường sống trong môi trường làm việc đông đúc, sống tập thể,… nhất định phải được tiêm vacxin.
Hạn chế: không được tiêm vacxin trong những trường hợp dưới đây
Không được tiêm cho trẻ em dưới 1 tuổi.
Người bệnh đang bị sốt.
Đang điều trị thuốc giảm miễn dịch.
Phụ nữ đang mang thai.
Người mắc bệnh về máu và đang điều trị phóng xạ.
HIỆN NAY PHÒNG TIÊM CHỦNG DỊCH VỤ CỦA TRUNG TÂM Y TẾ HUYỆN BUÔN ĐÔN ĐÃ CÓ VẮC XIN PHÒNG BỆNH SỞI - QUAI BỊ - RUBELLA , KHÁCH HÀNG CÓ NHU CẦU TIÊM CHỦNG PHÒNG BỆNH ĐẾN PHÒNG TIÊM CHỦNG ĐỂ ĐƯỢC TƯ VẤN VÀ TIÊM VẮC XIN PHÒNG BỆNH
