Y Khoa Tây Nguyên, Lê Duẩn, Buon Ma Thuot (2026)

02/03/2026

Cai an thần trước khi cai thở máy:

Đánh giá hằng ngày, thử nghiệm ngừng an thần và đánh giá lại nhu cần dùng lại an thần. Nếu cai an thần thành công, chúng ta tiến hành bước tiếp theo là cai thở máy..
Nguồn: Hồi Sức Cấp Cứu 4.0

02/03/2026

Tiếp cận lựa chọn phương thức
CAI THỞ MÁY

Tùy vào việc đánh giá nổ lực hô hấp của người bệnh mà có thể lựa chọn 1 trong số hoặc chuyển đổi giữa các phương pháp cai thở máy sau theo thứ tự mức độ hỗ trợ của máy thở giảm dần:

1. Thông khí bắt buộc ngắt quãng đồng bộ (SIMV): các thông số cài đặt tương tự phương thức kiểm soát trước đó. Điểm khác biệt là nhịp thở do máy kiểm soát được giảm xuống còn 80% (giảm 2 - 4 nhịp/phút, thường cài đặt ban đầu ở mức 8 - 12 nhịp/phút) và nhịp thở tự thở của bệnh nhân được hỗ trợ áp lực (PS). Nếu bệnh nhân đáp ứng, có thể giảm nhịp thở(f) kiểm soát của máy mỗi 2 - 4 nhịp/phút/lần trong ít nhất 2 lần/ngày cho đến khi xuống còn ≤ 6 nhịp/phút trong ≥ 2 giờ và áp lực hỗ trợ (PS) xuống còn 4 - 5 cmH2O. Và sau đó có thể chuyển sang phương thức thông khí hỗ trợ áp lực PSV (hay CPAP/PS) hoặc phương thức thông khí áp lực dương cuối thì thở ra liên tục (CPAP).

2. Thông khí hỗ trợ áp lực (PSV): toàn bộ các nhịp thở đều do bệnh nhân tự kích hoạt (trigger), máy thở chỉ còn hỗ trợ CPAP (hay PEEP) mức 4 - 5 cmH2O, và PS có thể lên tới 18 cmH2O (thường cài đặt ban đầu từ 12 - 16 cmH2O), nhắm đến mục tiêu tần số tự thở ≤ 25 nhịp/phút. Nếu bệnh nhân đáp ứng có thể giảm dần PS từ 2 - 4 cmH2O ít nhất 2 lần/ngày cho đến khi mức PS xuống còn 5 - 8 cmH2O duy trì ≥ 2 giờ (thường trong 24 giờ) và có thể chuyển sang phương thức CPAP hoặc xem xét đánh giá và rút nội khí quản.

3. Áp lực dương cuối thì thở ra liên tục (CPAP): toàn bộ các nhịp thở đều do bệnh nhân kích hoạt (trigger), máy thở chỉ còn hỗ trợ CPAP (hay PEEP): 5 cmH2O, PS: 0 cmH2O. Nếu bệnh nhân đáp ứng có thể đánh giá và rút nội khí quản.

4. Thở qua ống chữ T (với oxy 3 - 4 lít/phút) hoặc Mode SBT với PEEP và PS 0 cmH2O: bệnh nhân đáp ứng có thể đánh giá và rút ống nội khí quản.

--> chi tiết trên App.
Nguồn: Hồi Sức Cấp Cứu 4.0

01/03/2026

**CƠ CHẾ GÂY VIÊM TỤY TRONG RỐI LOẠN CALCI NỘI BÀO**

**1/ Lời mở đầu**

Viêm tụy cấp là một bệnh lý viêm cấp tính của tuyến tụy, có thể diễn tiến từ thể phù nề nhẹ đến hoại tử nặng và suy đa cơ quan. Điểm mấu chốt trong cơ chế bệnh sinh hiện nay được xác định là sự tăng calci nội bào trong tế bào acinar tụy. Chính rối loạn này làm mất cân bằng nội môi tế bào, kích hoạt hàng loạt quá trình bệnh lý dẫn đến hiện tượng “tự tiêu” tụy.

**2/ Cơ chế viêm tụy do tăng calci nội bào**

Tăng calci nội bào là sự gia tăng bất thường và kéo dài nồng độ Ca²⁺ trong bào tương tế bào acinar. Tế bào acinar là tế bào ngoại tiết chính của tụy, có nhiệm vụ sản xuất và bài tiết enzym tiêu hóa.

Bình thường, calci chỉ tăng thoáng qua để điều hòa bài tiết enzym tiêu hóa. Tuy nhiên, khi calci tăng liên tục và mất kiểm soát, nó trở thành yếu tố khởi phát tổn thương tế bào tụy thông qua nhiều cơ chế.

***2.1. Tắc nghẽn bài tiết***

Trong điều kiện sinh lý, các enzym tụy như trypsinogen được tổng hợp, đóng gói trong hạt zymogen và bài tiết ra tá tràng. Mục đích của quá trình này là đảm bảo enzym chỉ được hoạt hóa tại ruột non để tham gia tiêu hóa thức ăn, đồng thời bảo vệ tụy khỏi hiện tượng tự tiêu. Cơ chế đóng gói và tiết đúng vị trí giúp kiểm soát chặt chẽ thời điểm và nơi enzym hoạt động.

Khi calci nội bào tăng kéo dài, quá trình vận chuyển và xuất bào bị rối loạn, dẫn đến hiện tượng tắc nghẽn bài tiết.

Các hạt chứa men tiêu hóa bị giữ lại trong tế bào acinar, tạo điều kiện cho sự tiếp xúc bất thư...
Kính mời quý đồng nghiệp tham khảo bài gốc tại group Diễn đàn Y khoa

01/03/2026

NHỊN ĂN ĐỂ GIẢM CÂN: CÁCH NHANH NHẤT ĐỂ... TÍCH THÊM MỠ?

Sau những ngày "vui quá đà" với bánh chưng, thịt mỡ, cảm giác quần áo chật chội khiến chúng ta chỉ muốn nhịn ăn ngay lập tức để lấy lại vóc dáng. Nhưng coi chừng! Việc "hành xác" cực đoan này không giúp bạn gầy đi mà chỉ đẩy cơ thể vào trạng thái kiệt quệ và mất sức đề kháng.

CON DAO HAI LƯỠI TỪ VIỆC "CẮT CƠM" ĐỘT NGỘT

Mất cơ, không mất mỡ: Khi nhịn ăn, cân nặng giảm nhanh chủ yếu là do mất nước và khối lượng cơ bắp.

Hormone phản chủ: Cơ thể quá đói sẽ kích thích sản sinh Cortisol (hormone căng thẳng). Nghịch lý là Cortisol lại khiến mỡ thừa tích tụ nhiều hơn ở vùng bụng và gây cảm giác thèm ngọt dữ dội vào ban đêm.

Hiệu ứng Yo-yo: Bạn sẽ tăng cân ngược lại ngay khi ăn uống bình thường do cơ thể rơi vào trạng thái sinh tồn.

CHIÊU THỨC "MỞ KHÓA" KHO MỠ TỰ NHIÊN

Mâm cỗ Tết đầy tinh bột và đường khiến nồng độ Insulin luôn ở mức cao. Insulin chính là "người gác cổng" – khi nó cao, cửa kho mỡ sẽ bị đóng chặt. Để giảm cân khoa học, hãy áp dụng lộ trình sau:

Ưu tiên Protein & Chất xơ: Protein (trứng, ức gà, cá) giúp no lâu và tiêu tốn tới 30% năng lượng của chính nó để tiêu hóa. Kết hợp với rau xanh giúp ổn định đường huyết, tạo điều kiện để cơ thể lấy mỡ thừa ra làm năng lượng.

"Cai nghiện" đường ngọt: Đây là bước tiên quyết để hạ thấp Insulin, mở khóa cho tế bào mỡ giải phóng năng lượng.

Vận động thông minh (NEAT): Không nhất thiết phải tập nặng ngay, những việc nhỏ như đi cầu thang bộ hay dọn dẹp nhà cửa đều gi...
Kính mời quý đồng nghiệp tham khảo bài gốc tại group Diễn đàn Y khoa

01/03/2026

NHỊN ĂN ĐỂ GIẢM CÂN: CÁCH NHANH NHẤT ĐỂ... TÍCH THÊM MỠ?

Sau những ngày "vui quá đà" với bánh chưng, thịt mỡ, cảm giác quần áo chật chội khiến chúng ta chỉ muốn nhịn ăn ngay lập tức để lấy lại vóc dáng. Nhưng coi chừng! Việc "hành xác" cực đoan này không giúp bạn gầy đi mà chỉ đẩy cơ thể vào trạng thái kiệt quệ và mất sức đề kháng.

CON DAO HAI LƯỠI TỪ VIỆC "CẮT CƠM" ĐỘT NGỘT

Mất cơ, không mất mỡ: Khi nhịn ăn, cân nặng giảm nhanh chủ yếu là do mất nước và khối lượng cơ bắp.

Hormone phản chủ: Cơ thể quá đói sẽ kích thích sản sinh Cortisol (hormone căng thẳng). Nghịch lý là Cortisol lại khiến mỡ thừa tích tụ nhiều hơn ở vùng bụng và gây cảm giác thèm ngọt dữ dội vào ban đêm.

Hiệu ứng Yo-yo: Bạn sẽ tăng cân ngược lại ngay khi ăn uống bình thường do cơ thể rơi vào trạng thái sinh tồn.

CHIÊU THỨC "MỞ KHÓA" KHO MỠ TỰ NHIÊN

Mâm cỗ Tết đầy tinh bột và đường khiến nồng độ Insulin luôn ở mức cao. Insulin chính là "người gác cổng" – khi nó cao, cửa kho mỡ sẽ bị đóng chặt. Để giảm cân khoa học, hãy áp dụng lộ trình sau:

Ưu tiên Protein & Chất xơ: Protein (trứng, ức gà, cá) giúp no lâu và tiêu tốn tới 30% năng lượng của chính nó để tiêu hóa. Kết hợp với rau xanh giúp ổn định đường huyết, tạo điều kiện để cơ thể lấy mỡ thừa ra làm năng lượng.

"Cai nghiện" đường ngọt: Đây là bước tiên quyết để hạ thấp Insulin, mở khóa cho tế bào mỡ giải phóng năng lượng.

Vận động thông minh (NEAT): Không nhất thiết phải tập nặng ngay, những việc nhỏ như đi cầu thang bộ hay dọn dẹp nhà cửa đều giúp đốt calo đáng kể mà không gây áp lực cho cơ thể.

Giảm cân không phải là cuộc đua nhịn đói, mà là hành trình lắng nghe cơ thể một cách khoa học. Hãy để một cơ thể khỏe mạnh, tràn đầy năng lượng dẫn lối cho vẻ đẹp của bạn!

MUỖI CHÍCH - Kiến thức Y khoa Gen Z x Gen Z

Chích một cái, khôn ra liền!

Cố vấn bài viết: Thạc sĩ – Bác sĩ Hoàng Thị Thuỷ, Nguyễn Thị Kim Phượng

Nguồn tham khảo: JAMA Internal Medicine, The American Journal of Clinical Nutrition, NEAT Research...
Kính mời quý đồng nghiệp tham khảo bài gốc tại group Diễn đàn Y khoa

01/03/2026

**4 quy tắc vàng bảo vệ cột sống cho dân văn phòng**

Về mặt khoa học, đĩa đệm đóng vai trò như một bộ phận giảm xóc cho cột sống. Khi lớp vỏ bao xơ bị rách, nhân nhầy thoát ra ngoài chèn ép vào rễ thần kinh, gây ra các cơn đau và hạn chế vận động. Tuy nhiên, theo các hướng dẫn mới nhất từ Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), vận động trị liệu đúng cách chính là "chìa khóa vàng" để phục hồi chức năng mà không phải lúc nào cũng cần can thiệp dao kéo [1].
> **1. Quy tắc "Góc 90 Độ" Thần Thánh**

Đây là tư thế giúp áp lực lên đĩa đệm thắt lưng ở mức thấp nhất khi ngồi:
* **Khuỷu tay:** Gập 90 độ, thả lỏng vai, không gồng cứng.
* **Hông và Đầu gối:** Giữ ở mức 90-100 độ. Bàn chân phải chạm hoàn toàn trên mặt đất (nếu chân không tới đất, hãy dùng một bục kê chân).
* **Mắt:** Mép trên của màn hình máy tính phải ngang tầm mắt. Điều này ngăn chặn việc bạn cúi đầu làm thoát vị đĩa đệm cổ.
> **2. Sự hỗ trợ của Thắt lưng (Lumbar Support)**

Đĩa đệm thắt lưng có một độ cong sinh lý hướng về phía trước.
* Hãy dùng một chiếc gối nhỏ hoặc cuộn khăn lại đặt ở vùng hõm lưng.
* **Lưu ý:** Luôn ngồi sát mông vào lưng ghế, không ngồi mớm ở mép ghế vì sẽ khiến toàn bộ trọng lượng cơ thể đổ dồn vào các đốt sống cuối [1].
> **3. Phá vỡ sự tĩnh lặng (Quy tắc 30/5)**

Cơ thể con người không được thiết kế để ngồi yên một chỗ quá lâu. Cứ mỗi **30 phút**, hãy đứng dậy thực hiện một động tác vươn vai hoặc đi lại trong **5 phút**.
* Việc này giúp đĩa đệm được "ngậm nước" và hấp thụ dinh dưỡng thông qua cơ chế thẩm thấu [2].
> **4. Vị trí chuột và bàn phím**

Đặt chuột ngay sát bàn phím để bạn không phải với tay quá xa, điều này giúp tránh tình trạng vặn xoắn cột sống không đối xứng – một trong những nguyên nhân khiến đĩa đệm dễ bị lệch.

Thoát vị đĩa đệm không phải là "án tử" cho việc vận động. Ngược lại, việc nằm bất động quá lâu sẽ làm yếu cơ bắp và khiến cột sống cứng nhắc hơn.

Mục tiêu của các bài tập là: **Giảm áp lực đĩa đệm, tăng cường sức mạnh nhóm cơ lõi (Core) và tạo sự linh hoạt cho cột sống.**

**Tài liệu tham khảo**
1. *Công thái học trong phòng ngừa đau lưng nghề nghiệp* – 2022 – **Bridger, R. S.**
2. *Phục hồi chức năng và bảo vệ cột sống cho nhân viên văn phòng* – 2021 – **O'Sullivan, P**...
Kính mời quý đồng nghiệp tham khảo bài gốc tại group Diễn đàn Y khoa

01/03/2026

**4 quy tắc vàng bảo vệ cột sống cho dân văn phòng**

Về mặt khoa học, đĩa đệm đóng vai trò như một bộ phận giảm xóc cho cột sống. Khi lớp vỏ bao xơ bị rách, nhân nhầy thoát ra ngoài chèn ép vào rễ thần kinh, gây ra các cơn đau và hạn chế vận động. Tuy nhiên, theo các hướng dẫn mới nhất từ Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), vận động trị liệu đúng cách chính là "chìa khóa vàng" để phục hồi chức năng mà không phải lúc nào cũng cần can thiệp dao kéo [1].
> **1. Quy tắc "Góc 90 Độ" Thần Thánh**

Đây là tư thế giúp áp lực lên đĩa đệm thắt lưng ở mức thấp nhất khi ngồi:
* **Khuỷu tay:** Gập 90 độ, thả lỏng vai, không gồng cứng.
* **Hông và Đầu gối:** Giữ ở mức 90-100 độ. Bàn chân phải chạm hoàn toàn trên mặt đất (nếu chân không tới đất, hãy dùng một bục kê chân).
* **Mắt:** Mép trên của màn hình máy tính phải ngang tầm mắt. Điều này ngăn chặn việc bạn cúi đầu làm thoát vị đĩa đệm cổ.
> **2. Sự hỗ trợ của Thắt lưng (Lumbar Support)**

Đĩa đệm thắt lưng có một độ cong sinh lý hướng về phía trước.
* Hãy dùng một chiếc gối nhỏ hoặc cuộn khăn lại đặt ở vùng hõm lưng.
* **Lưu ý:** Luôn ngồi sát mông vào lưng ghế, không ngồi mớm ở mép ghế vì sẽ khiến toàn bộ trọng lượng cơ thể đổ dồn vào các đốt sống cuối [1].
> **3. Phá vỡ sự tĩnh lặng (Quy tắc 30/5)**

Cơ thể con người không được thiết kế để ngồi yên một chỗ quá lâu. Cứ mỗi **30 phút**, hãy đứng dậy thực hiện một động tác vươn vai hoặc đi lại trong **5 phút**.
* Việc này giúp đĩa đệm được "ngậm nước" và hấp thụ dinh dưỡng thông qua cơ chế thẩ...
Kính mời quý đồng nghiệp tham khảo bài gốc tại group Diễn đàn Y khoa

01/03/2026

SỐC TIM
Tiếp cận xử trí/.
Nguồn: Hồi Sức Cấp Cứu 4.0

01/03/2026

SUY TIM CẤP MỚI KHỞI PHÁP
Tiếp cận chẩn đoán

Các dấu hiệu và triệu chứng lâm sàng của suy tim cấp thường gặp gồm: khó thở, mệt mỏi, ăn kém, sụt hoặc tăng cân và tiểu ít. Người bệnh cần được đánh giá lâm sàng theo các triệu chứng sung huyết và tình trạng giảm tưới máu như sau:

- Các triệu chứng sung huyết: khó thở khi nằm, phù phổi, phù ngoại biên, tĩnh mạch cổ nổi, gan to, cổ trướng và phản hồi gan - tĩnh mạch cổ dương tính.

- Tình trạng giảm tưới máu: thay đổi tri giác, đầu chi lạnh và ẩm, tụt huyết áp, thiểu niệu và giảm chức năng thận.

--> chi tiết trê App.
Nguồn: Hồi Sức Cấp Cứu 4.0

01/03/2026

Nhiễm khuẩn huyết/Shock nhiễm khuẩn
P/s: Trích Handout nội khoa _ Vẽ Y học.
Nguồn: Vẽ bậy Y học

28/02/2026

Y học cấp cứu: Từ hồi sức theo kinh nghiệm sang hồi sức chính xác cá thể hóa
Trong bối cảnh y khoa hiện đại, cấp cứu không còn là một tập hợp các thủ thuật rời rạc mà là một chuỗi cung ứng giá trị sinh mạng, nơi tính logic của dòng thời gian giao thoa với sinh lý bệnh thực chứng. Lập luận cốt lõi của y học cấp cứu giai đoạn 2022-2026 tập trung vào ba trụ cột: Sự phân tầng nguy cơ dựa trên dữ liệu, hồi sức đích (Goal-directed therapy) và tối ưu hóa hệ thống chuyển tuyến.

1. Biện chứng về thời gian: vượt ra ngoài khái niệm "giờ vàng"

Lập luận cho rằng "giờ vàng" là một hằng số cố định đã không còn phù hợp. Y học hiện đại nhìn nhận thời gian dưới góc độ "Cá thể hóa cửa sổ điều trị".

- Tái tưới máu trong đột quỵ: Thay vì chỉ dựa vào mốc 4,5 giờ cứng nhắc, các nghiên cứu từ năm 2022 nhấn mạnh việc sử dụng hình ảnh học tưới máu (Perfusion Imaging) để xác định vùng tranh tối tranh sáng (Penumbra). Điều này cho phép mở rộng cửa sổ can thiệp lên đến 24 giờ cho những bệnh nhân có hồ sơ sinh học phù hợp [1].

- Sốc nhiễm khuẩn: Lập luận mới không chỉ ưu tiên tốc độ mà còn là sự chính xác trong hồi sức dịch. Việc lạm dụng dịch truyền gây phù nề tổ chức đã được thay thế bằng chiến lược hồi sức dịch hạn chế, dựa trên đánh giá động về cung lượng tim [2].

2. Hệ Thống ABCDE: tích hợp công nghệ để giảm thiểu sai sót hệ thống

Quy trình ABCDE không chỉ là bảng kiểm, mà là một thuật toán ưu tiên nhằm kiểm soát tình trạng rối loạn cân bằng nội môi cấp tính.

- A (Airway) - Đường thở: Ưu tiê...
Kính mời quý đồng nghiệp tham khảo bài gốc tại group Diễn đàn Y khoa

28/02/2026

**Cơ chế phù phổi trong bối cảnh suy thận cấp (AKI): Phù phổi do tim và không do tim**

***1/ Lời mở đầu***

Suy thận cấp (AKI) không chỉ gây rối loạn chức năng thận mà còn kéo theo hàng loạt biến đổi huyết động và viêm toàn thân. Một trong những biến chứng nguy hiểm nhất là phù phổi. Điều đáng chú ý là phù phổi trong bối cảnh AKI có thể xảy ra theo hai cơ chế khác nhau: phù phổi không do tim và phù phổi do tim. Hiểu rõ hai con đường này giúp định hướng xử trí chính xác trong lâm sàng.

***2/ Phù phổi không do tim***

Trong suy thận cấp, vấn đề không chỉ dừng lại ở việc thận giảm lọc máu. Khi thận bị tổn thương, cơ thể kích hoạt một phản ứng viêm toàn thân. Nhiều chất trung gian viêm như cytokine, DNA ngoại bào và các phân tử báo hiệu tổn thương (DAMPs) được phóng thích vào máu, tạo nên một môi trường viêm lan rộng khắp cơ thể.

Phản ứng viêm này làm cho thành mao mạch ở phổi trở nên rò rỉ.

Hàng rào giữa mao mạch và phế nang vốn rất kín để trao đổi khí nay bị tổn thương, khiến dịch chứa nhiều protein tràn vào phế nang dù áp lực trong mạch không tăng. Đồng thời, mô phổi chịu stress oxy hóa, một số tế bào bị chết theo chương trình và tế bào miễn dịch kéo đến gây tổn thương thêm.

Kết quả là xuất hiện phù phổi do tổn thương màng phế nang – mao mạch, tương tự cơ chế trong ARDS. Điểm cốt lõi của kiểu phù này là viêm và tổn thương nội mô đóng vai trò trung tâm, chứ không phải do tim bơm yếu hay cơ thể giữ quá nhiều dịch.

***3/ Phù phổi do tim***

Ngoài yếu tố viêm, suy thận cấ...
Kính mời quý đồng nghiệp tham khảo bài gốc tại group Diễn đàn Y khoa

Y Khoa Tây Nguyên

02/03/2026

02/03/2026

01/03/2026

01/03/2026

01/03/2026

01/03/2026

01/03/2026

01/03/2026

01/03/2026

01/03/2026

28/02/2026

28/02/2026

Address

Website

Alerts

Shortcuts

Share

Category