28/04/2026
👂U LÀNH MẠCH MÁU THỂ HANG ỐNG TAI NGOÀI: BÁO CÁO CA LÂM SÀNG TẠI BỆNH VIỆN ĐA KHOA BẠC LIÊU👂
🖊ThS.BS Nguyễn Thành Đạt, BS Lâm Khánh Duy, ĐD Huỳnh Tuấn Anh - Khoa Tai Mũi Họng, Bệnh viện Đa khoa Bạc Liêu
*Email: thanhdatvn_07@yahoo.com
🍀TÓM TẮT
✨️Đặt vấn đề: U mạch máu thể hang ống tai ngoài là bệnh lý hiếm gặp, dễ nhầm với polyp viêm, u hạt, cholesteatoma, u cuộn nhĩ hoặc tụ máu ống tai. Chẩn đoán đúng trước mổ có ý nghĩa quan trọng trong lựa chọn đường tiếp cận và kiểm soát chảy máu.
✨️Mục tiêu: Trình bày đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng, xử trí và kết quả sau phẫu thuật nội soi đường xuyên ống tai ở một trường hợp u lành mạch máu thể hang ống tai ngoài trái.
✨️Ca lâm sàng: Bệnh nhân nữ Trần Thị Mỹ N. 58 tuổi nhập viện vì đau tai trái kéo dài khoảng 1 tháng. Nội soi tai ghi nhận khối sẫm màu gần như bít tắc ống tai ngoài trái. Thính lực đồ trước mổ cho thấy giảm thính lực dẫn truyền tai trái với PTA đường khí 40 dB và khoảng cách khí–xương 28,3 dB. CT xương thái dương có cản quang ghi nhận khối tăng đậm độ sát bờ màng nhĩ ống tai ngoài trái, kích thước khoảng 7,5×6,5 mm. Bệnh nhân được phẫu thuật nội soi cắt trọn tổn thương qua đường xuyên ống tai. Giải phẫu bệnh xác định u lành mạch máu thể hang. Thính lực đồ sau mổ ghi nhận PTA đường khí tai trái 21,7 dB, khoảng cách khí–xương còn 6,7 dB; hình ảnh nội soi theo dõi hậu phẫu 6 tháng cho thấy ống tai ngoài thông thoáng, không thấy tổn thương tái phát.
✨️Kết luận: U mạch máu thể hang cần được nghĩ đến khi gặp khối màu tím sẫm hoặc dễ chảy máu trong ống tai ngoài. Phẫu thuật nội soi đường xuyên ống tai là lựa chọn phù hợp đối với tổn thương khu trú, cho phép cắt trọn u, ít xâm lấn và đạt kết quả chức năng thuận lợi trong theo dõi sớm.
✨️Từ khóa: u mạch máu thể hang; ống tai ngoài; nội soi tai; thính lực đồ; báo cáo ca.
CAVERNOUS HEMANGIOMA OF THE EXTERNAL AUDITORY CANAL: A CASE REPORT FROM BAC LIEU GENERAL HOSPITAL
MSc. Dr. Nguyen Thanh Dat¹*, Dr. Lam Khanh Duy¹, Nurse Huynh Tuan Anh¹
¹ Department of Otolaryngology - Bac Lieu General Hospital
* Email: thanhdatvn_07@yahoo.com
ABSTRACT
✨️Background: Cavernous hemangioma of the external auditory canal is rare and may mimic inflammatory polyps, granulation tissue, cholesteatoma, glomus lesions, or an ear canal hematoma.
✨️Objective: To report the clinical findings, management, and postoperative outcome of a patient with cavernous hemangioma of the left external auditory canal treated with a transcanal endoscopic approach.
✨️Case presentation: A 58-year-old woman presented with left otalgia for approximately one month. Endoscopic examination revealed a dark lesion nearly occluding the left external auditory canal. Preoperative pure-tone audiometry demonstrated left conductive hearing loss with an air-conduction PTA of 40 dB and an air–bone gap of 28.3 dB. Contrast-enhanced temporal bone CT showed a 7.5×6.5 mm hyperdense lesion adjacent to the tympanic membrane in the left external auditory canal. The lesion was completely excised via transcanal endoscopic surgery. Histopathology confirmed cavernous hemangioma. On postoperative follow-up, the left air-conduction PTA improved to 21.7 dB and the air–bone gap decreased to 6.7 dB; delayed endoscopic follow-up showed a patent ear canal with no obvious recurrence.
✨️Conclusion: Cavernous hemangioma should be included in the differential diagnosis of a dark or bleeding external auditory canal mass. For localized lesions, transcanal endoscopic excision is a minimally invasive and effective treatment option.
✨️Keywords: cavernous hemangioma; external auditory canal; otoendoscopy; pure-tone audiometry; case report.
1. Đặt vấn đề
🔹️U mạch máu vùng tai ngoài và ống tai ngoài là tổn thương lành tính hiếm gặp. Trong nhóm này, thể hang thường gặp ở người lớn hơn là ở trẻ em và biểu hiện lâm sàng thường không đặc hiệu. Người bệnh có thể vào viện vì đau tai, đầy tai, nghe kém do bít tắc ống tai, ù tai hoặc chảy máu tai. Do hình ảnh lâm sàng có thể giống polyp viêm, mô hạt, cholesteatoma, u cuộn nhĩ, dị dạng mạch hay thậm chí tụ máu ống tai, việc chẩn đoán trước mổ không phải lúc nào cũng dễ dàng [1–4].
🔹️Hình ảnh học, đặc biệt là CT xương thái dương, có vai trò quan trọng trong xác định vị trí, kích thước, mức độ lan rộng và định hướng lựa chọn đường mổ. Với tổn thương khu trú ở ống tai ngoài, cắt trọn tổn thương là điều trị ưu tiên, đồng thời cung cấp mẫu mô để chẩn đoán xác định. Trong những năm gần đây, nội soi tai đường xuyên ống tai cho phép tiếp cận trực tiếp tổn thương trong không gian hẹp, quan sát tốt các góc khuất và hạn chế xâm lấn so với các đường mổ rộng [1–4].
🔹️Chúng tôi báo cáo một trường hợp u lành mạch máu thể hang ống tai ngoài trái được điều trị tại Bệnh viện Đa khoa Bạc Liêu, đồng thời bổ sung dữ liệu theo dõi hậu phẫu bằng thính lực đồ và nội soi tai.
2. Ca lâm sàng
🔹️Bệnh nhân nữ 58 tuổi, tiền sử đái tháo đường type 2 và tăng huyết áp đang điều trị ổn định, vào viện vì đau tai trái kéo dài khoảng 1 tháng, tăng dần và không cải thiện với điều trị nội khoa trước đó. Khám tai mũi họng ghi nhận tai phải không có bất thường đáng kể. Nội soi tai trái cho thấy khối màu tím sẫm, bề mặt tương đối nhẵn, gần như bít kín ống tai ngoài nên khó quan sát rõ màng nhĩ.
🔹️Thính lực đồ trước mổ ngày 27/11/2025 cho thấy tai phải nghe gần bình thường (PTA đường khí 18,3 dB), trong khi tai trái có giảm thính lực dẫn truyền với PTA đường khí 40 dB và PTA đường xương 11,7 dB, tương ứng khoảng cách khí–xương 28,3 dB. CT xương thái dương có tiêm thuốc cản quang ghi nhận khối tăng đậm độ khu trú sát bờ màng nhĩ trong ống tai ngoài trái, kích thước khoảng 7,5×6,5 mm.
🔹️Bệnh nhân được phẫu thuật nội soi đường xuyên ống tai. Sau khi bộc lộ tổn thương, khối u được cắt trọn và cầm máu tại chỗ. Diễn tiến hậu phẫu thuận lợi, không ghi nhận biến chứng sớm; người bệnh xuất viện trong tình trạng ổn định ngày 01/12/2025. Kết quả giải phẫu bệnh trên mẫu mô kích thước khoảng 0,5×0,5 cm ghi nhận nhiều khoang mạch lòng giãn rộng chứa đầy máu, được lót bởi tế bào nội mô dẹt; kết luận phù hợp với u lành mạch máu thể hang.
🔹️Theo dõi hậu phẫu cho thấy kết quả chức năng và hình thái cải thiện. Thính lực đồ ngày 16/03/2026 ghi nhận tai trái có PTA đường khí 21,7 dB và PTA đường xương 15 dB, khoảng cách khí–xương còn 6,7 dB; như vậy ngưỡng nghe đường khí cải thiện 18,3 dB và khoảng cách khí–xương thu hẹp 21,6 dB so với trước mổ. Hình ảnh nội soi ở lần tái khám sau 6 tháng cho thấy ống tai ngoài thông thoáng, màng nhĩ liền tốt và không ghi nhận màu tái phát.
3. Bàn luận
🔹️Các báo cáo trong y văn đều thống nhất rằng u mạch máu ống tai ngoài là bệnh lý hiếm. Tổn thương thường gặp ở người lớn, hay khu trú ở phần sau hoặc phần trong của ống tai ngoài và có thể biểu hiện bằng nghe kém, đầy tai, đau tai, chảy máu tai hoặc được phát hiện tình cờ khi khám nội soi. Do đặc điểm lâm sàng không đặc hiệu, chẩn đoán phân biệt thường bao gồm polyp viêm, mô hạt, cholesteatoma, u cuộn nhĩ, dị dạng động tĩnh mạch và ung thư ống tai ngoài [1–4]. Trường hợp của chúng tôi có biểu hiện nổi bật là đau tai và khối sẫm màu bít tắc ống tai, phù hợp với mô tả của các báo cáo trước.
🔹️CT xương thái dương là phương tiện đầu tay để đánh giá vị trí và mức độ lan rộng của tổn thương, đồng thời loại trừ xâm lấn vào tai giữa, xương con hoặc xương chũm. Đối với các tổn thương lớn, lan rộng hoặc nghi ngờ chảy máu nhiều, MRI và chụp mạch có thể được cân nhắc để xác định mạch nuôi và hỗ trợ lập kế hoạch điều trị; tuy nhiên các thăm dò này thường không cần thiết với khối nhỏ khu trú ở ống tai ngoài [1–4]. Một điểm quan trọng được nhiều tác giả nhấn mạnh là không nên sinh thiết thử khi còn nghi ngờ tổn thương mạch máu, vì có thể gây chảy máu khó kiểm soát [3].
🔹️Về điều trị, cắt trọn tổn thương là lựa chọn chuẩn. Đường mổ được quyết định bởi vị trí và mức độ lan rộng. Với tổn thương nhỏ, khu trú ở ống tai ngoài, đường xuyên ống tai thường đủ để cắt trọn u. Ngược lại, khi tổn thương lan vào màng nhĩ, tai giữa hoặc xương chũm, đường sau tai kết hợp tạo hình màng nhĩ hoặc mở xương chũm có thể cần thiết [1–4]. Ở ca bệnh này, tổn thương nhỏ, khu trú sát bờ màng nhĩ và được xử trí thành công bằng phẫu thuật nội soi đường xuyên ống tai, tránh được đường mổ rộng.
🔹️Giải phẫu bệnh học giữ vai trò quyết định trong chẩn đoán xác định. Hình ảnh mô học điển hình của u mạch máu thể hang là các khoang mạch giãn rộng, chứa đầy máu, được lót bởi lớp nội mô dẹt. Kết quả mô bệnh học của chúng tôi phù hợp với tiêu chuẩn này. Về kết quả chức năng, thính lực đồ sau mổ cho thấy PTA đường khí tai trái cải thiện từ 40,0 xuống 21,7 dB và khoảng cách khí–xương thu hẹp từ 28,3 xuống 6,7 dB, cho thấy việc loại bỏ khối bít tắc đã phục hồi đáng kể cơ chế dẫn truyền âm thanh. Nội soi tái khám muộn không ghi nhận tái phát, dù thời gian theo dõi hiện vẫn còn ngắn.
🔹️Báo cáo này góp phần bổ sung thêm một trường hợp u lành mạch máu thể hang ống tai ngoài được điều trị thành công bằng nội soi tai tại một bệnh viện đa khoa tuyến tỉnh. Hạn chế chính là đây là báo cáo đơn ca và thời gian theo dõi hậu phẫu chưa dài; do đó cần tiếp tục theo dõi để đánh giá tái phát lâu dài.
4. Kết luận
U lành mạch máu thể hang ống tai ngoài là bệnh lý hiếm, dễ chẩn đoán nhầm do biểu hiện lâm sàng không đặc hiệu. Phối hợp nội soi tai, thính lực đồ và CT xương thái dương giúp định hướng chẩn đoán và lựa chọn chiến lược mổ phù hợp. Với tổn thương khu trú, phẫu thuật nội soi đường xuyên ống tai cho phép cắt trọn khối u, ít xâm lấn và có thể đem lại cải thiện thính lực rõ rệt trong theo dõi sớm.
📌Tài liệu tham khảo
1. Bovo R, Ciorba A, Castiglione A, Martini A. Cavernous hemangioma of the external ear: case report and literature review. B-ENT. 2010;6:127–130.
2. Jang CH, Choi HS, Hong YS, Cho YB. Cavernous hemangioma of the tympanic membrane. Clinical and Experimental Otorhinolaryngology. 2011;4(2):109–111. doi:10.3342/ceo.2011.4.2.109.
3. Vlaški L, Dankuc D, Vučković N, Kljajić V, Dragičević D, Lemajić-Komazec S. Hemangiomas of the external auditory canal: a literature review and two new case reports. Central European Journal of Medicine. 2012;7(3):344–348. doi:10.2478/s11536-011-0144-8.
4. Dimitriou A, Chrysovergis A, Giannopoulos D, Bibas A. Cavernous hemangioma of the eardrum and external auditory canal: case presentation and review of literature. Journal of Hearing Science. 2016;6(3):65–71. doi:10.17430/900165.
-----------------------
🏥 Bệnh viện Đa khoa Bạc Liêu
🌐 Website: http://bvdkbaclieu.gov.vn/
📍Địa chỉ: Số 06 Nguyễn Huệ, Phường Bạc Liêu, Tỉnh Cà Mau
💿 Youtube: https://www.youtube.com/
