Năm 1945 Cách mạng tháng Tám thành công, Nước Việt Nam non trẻ mới ra đời, đã đương đầu với những khó khăn đầy thử thách vào cuối năm 1945 đầu năm 1946 thời kỳ "ngàn cân treo sợi tóc" mà hàng ngày Đảng ta, dân tộc ta phải đối mặt với thù trong giặc ngoài, đời sống kinh tế khó khăn do hậu quả của chế độ thực dân phong kiến để lại - nhân dân bị đói kéo dài. Thêm vào đó thực dân Pháp gây hấn ở Nam bộ,ra sức phá hoại Hiệp định sơ bộ ngày 6/3/1946 và tạm ước ngày 14/9/1946 hòng cước nước ta lần nữa. Thực hiện lời kêu gọi của Chủ tịch Hồ Chí Minh ủng hộ đồng bào Nam bộ kháng chiến. Từ cuối năm 1945, Đảng bộ Cao Bằng đã lần lượt cử hàng trăm con em các dân tộc Cao Bằng tham gia kháng chiến chống thực dân Pháp. Từ thực tế khó khăn trên, sức khỏe của các dân tộc giảm sút, bệnh tật phát sinh trong khi các cơ sở y tế sau cách mạng tháng Tám hầu như không có gì, chỉ có khoảng 8 Y tá hai hộ lý người Việt phục vụ tại bệnh viện. Sự hình thành của đội ngũ cán bộ y tế Cao Bằng từ sau cách mạng tháng Tám đến năm 1960
Cả tỉnh nhà tù còn nhiều hơn bệnh viện. Sau cách mạng tháng tám, Đảng bộ và chính quyền cách mạng đã chú ý quan tâm đến nhân dân. Để khắc phục tình trạng thiếu cán bộ y tế, Đảng bộ và chính quyên cách mạng đã chủ trương thu dung những y tá, hộ lý đã làm việc thời Pháp và quản lý bệnh viện, bổ sung cán bộ cho bộ máy y tế. Tiếp đó Bộ y tế đã lần lượt điều động cán bộ cho y tế ở xuôi lên tăng cường cho ngành y tế Cao Bằng. Bác sĩ Nguyễn Duy Ngọ được Bộ y tế quyết định lên làm trưởng ty y tế đầu tiên của tình từ tháng 12 năm 1945. Bác sĩ Nguyễn Duy Ngọ là người đặt nền móng đầu tiên cho ngành y tế Cao Bằng và có trách nhiệm chăm lo đào tạo đội ngũ cán bộ y tế phục vụ chăm sóc sức khỏe nhân dân. Với độ ngũ y tá ít ỏi lúc đầu đã không đáp ứng nhu cầu lớn trong công tác chăm sóc sức khỏe của nhân dân. Đứng trước hoàn cảnh khó khăn đó, cuối năm 1945 ty y tế Cao Bằng quyết định mở lớp y tá sơ cấp đầu tiên. Đối tượng là con em có điều kiện sinh hoạt ở thị xã (gần bệnh viện) vì lúc đó chưa có kinh phí tổ chức lớp học, cơ sở vật chất chủ yếu dựa hoàn toàn vào bệnh viện. Do hoàn cảnh khó khăn, lớp học lúc khai giảng có 27 học sinh. Khi kết thúc số học sinh còn lại 12 học sinh. Kết quả thi tốt nghiệp các em đạt loại khá. Cuộc kháng chiến chống Pháp bùng nổ lan nhanh ra cả nước. Để đáp ứng nhu cầu phục vụ kháng chiến, cuối năm 1949 Ty y tế Cao Bẳng tổ chức mở thêm một lớp cán bộ y tá ngắn hạn tại Nà Coóc xã Đức Long huyện Hòa An gồm 30 học sinh. Sau khi Cao Bằng được giải phóng đội ngũ cán bộ y tế được đào tạo trong kháng chiến tiếp tục tham gia khắc phục hậu quả chiến trang phục vụ chiến đấu. Trong những năm 1954, 1955, 1956 Ty y tế Cao Bằng đã liên tục mở lớp y tá sơ học được trên 100 cán bộ. Trong lúc phong trào y tế các huyện chưa phát triển, các lớp đào tạo y tế ngắn hạn đã góp phần bổ sung hình thành mạng lưới y tế rộng khắp từ tỉnh đến huyện, xã, làng, bản. Từ năm 1959, Ty y tế tiếp tục chỉ đạo mở lý y tá hộ sinh thời gian 6 tháng, số lượng tuyển chọn 40 học sinh. Đội ngũ cán bộ cán bộ tham gia giảng dạy có phân hoàn chỉnh hơn do bác sĩ Nguyễn Lung trưởng Ty y tế phụ trách. Năm 1961 được sự đồng ý của Ủy ban hành chính tỉnh, Ty y tế tiếp tục mạnh dạn mở thêm lớp y sĩ hệ 3 năm, đối tượng tuyển chọn là những học sinh phổ thông các huyện trong tỉnh. Lớp y sĩ đầu tiên của tỉnh Cao Bằng ra trường là năm 1964 năm trong hệ trường cán bộ y tế của tỉnh. Từ năm 1945 đến năm 1960 ngành y tế Cao Bằng đã đào tạo được gần 200 cán bộ y tá và nhiều cán bộ y sĩ từ Trung ương, khu Việt Bắc đến tăng cương. Những cán bộ y tá, y sĩ đã có trước 1960 chỉ đáp ứng một phần rất nhỏ trong mạng lưới y tế tỉnh Cao Bằng
Để tạo đội ngũ cán bộ y tế của tỉnh một cách có hệ thống, từng bước tiểu chuẩn hóa đội ngũ cán bộ y tế các dân tộc, Ty y tế Cao Bằng đã tham mưu cấp ủy , chính quyền đề nghị Bộ y tế cho phép thành lập trường cán bộ y tế Cao Bằng và được Bộ y tế chấp nhận. Ngày 23 tháng 8 năm 1961, Ủy ban hành chính tỉnh Cao Bằng ra quyết định số 26 TC/QĐ thành lập trường cán bộ y tế Cao Bằng
Trường cán bộ y tế Cao Bằng ra đời - đào tạo đội ngũ cán bộ y tế phục vụ nhiệm vụ chiến lược của Đảng xây dựng chủ nghĩa xã hội và chống Mỹ cứu nước (1961 -1987)
Được sự chỉ đạo trực tiếp của Bộ y tế, trường cán bộ y tế tỉnh Cao Bằng được thành lập với bộ máy tổ chức với số cán bộ rất ít ỏi do bác sĩ Nguyễn Lung trưởng Ty y tế trực tiếp làm hiệu trưởng. Các giáo viên giảng dạy chọn các y, bác sĩ bệnh viện tỉnh, lãnh đạo ty và các trạm chuyên khoa tham gia, từ đó trường cán bộ y tế gắn liền với bệnh viện. Đây là phương châm hoạt động và tồn tại của trường cán bộ y tế nay là trường trung cấp y tế Cao Bằng. Trong khóa học đầu tiên năm 1961 - 1964 nhà trường gặp phải những khó khăn chồng chất, địa điểm, trường lớp,kinh phí hoạt động, tiếp nhận học sinh vào các lớp đào tạo .... Được sự chỉ đạo trực tiếp của Ty y tế, nhà trường từng bước khắc phục khó khăn với phương châm tự lực cánh sinh, tranh thủ nguồn kinh phí ít ỏi của địa phương, trung ương nhà trường đã huy động đóng góp sức lực của học sinh, tự tìm kiếm nguyên vật liệu để xây dựng trường lớp. Học sinh tuyển chọn thành 2 lớp, lớp y sĩ trung học 3 năm có 33 học sinh, lớp dược tá 1 năm gồm 25 học sinh. Ban giám hiệu nhà trường do bác sĩ Nguyễn Lung trưởng Ty y tế kiêm hiệu trưởng tháng 10 năm 1964 đến tháng 5 năm 1965 đồng chí Đoàn Ngưỡng được bổ nhiệm làm hiệu trưởng thay đồng chí Nguyễn Lung. Chỉ trong vòng 3 năm (1961 -1964) nhà trường đã đào tạo được 169 cán bộ y tế trong đó có 33 y sĩ, 52 hộ sinh sơ học và 84 dược tá. Từ năm 1965, đế quốc Mỹ tăng cường chiến tranh phá hoại Miền Bắc, tình hình an ninh không đảm bảo. Đầu năm 1966 Bệnh viện tỉnh Cao Bằng chuyển lên phía Tráng xã Đức Long huyện Hòa An. Thực hiện phương châm nhà trường gần bệnh viện, nhà trường chọn Nặm Thong xã Đức Long cách bệnh viện 1km là địa điểm sơ tán tổ chức xây dựng trường lớp thực hiện mục tiêu dạy và học. Sau một thời gian lao động gian nan vất vả, thầy và trò đã xây dựng trên chục gian nhà tranh, tre, vách đất ban giám hiệu nhà trường có hai đồng chí: đồng chí Nông Minh Tâm hiệu trưởng kiêm Phó giám đốc bệnh viện, đồng chí Đỗ Quang Tạc làm phó hiệu trưởng tiếp đó là đồng chí Bế Việt .Đối tượng tuyển chọn các lớp y tá, y sĩ, nữ hộ sinh có chiếu cố đến các học sinh vùng cao, các dân tộc ít người ... Do các lớp y tá, nữ hộ sinh có trình độ lớp 2, lớp 3 nên phải học thêm các lớp bổ túc văn hóa. Y sĩ phải có trình độ lớp 7, y tá, nữ hộ sinh phải có trình độ văn hóa lớp 4. Nhà trường có 2 bộ phận giảng dạy: giáo viên văn hóa và giáo viên giảng dạy chuyên môn. Trong những năm chống Mỹ cứu nước (1966-1967) nhà trường đã mở thêm một lớp công nhân dược gồm 35 học sinh đẻ sản xuất thuộc tại địa phương đáp ứng nhu cầu phục vụ sức khỏe nhân dân
