05/09/2023
✨Sẹo lõm và các phương pháp điều trị sẹo lõm
💥 Sẹo lõm còn gọi là sẹo rỗ hay sẹo teo. Là hệ quả của quá trình lành thương với sự thiếu hụt collagen làm da bị lõm xuống với nhiều hình dạng và kích thước.
💥 80-90% bệnh nhân mụn trứng cá xuất hiện sẹo lõm. Nguyên nhân chủ yếu do viêm da hoại tử phá hủy. Các nghiên cứu về gen của vi khuẩn gây mụn cho thấy một số gen có thể sinh ra enzyme ( Collagenases) gây ra sự phá hủy collagen.
💥PHÂN LOẠI SẸO LÕM
1. Phân loai sẹo lõm dựa vào hình dạng sẹo:
- Sẹo đáy vuông (Boxcar): Đáy vuông góc với các cạnh thẳng do sự phá hủy của quá trình viêm ( thường gặp trong thủy đậu, mụn). Thường có hình tròn hay oval, bờ sẹo thẳng đứng, đường kính từ 1.5-4mm.
+ Sẹo nông: đáy sâu 0.5-1mm
+ Sẹo sâu: đáy sâu >=5mm
- Sẹo đáy nhọn (Ice-pick): Sẹo có dạng lổ sâu và hẹp (thương gặp do mụn), đường kính =50cm và không dễ dàng bị che mờ bởi trang điểm nhưng vẫn có thể mất khi làm căng da bằng tay.
5.Mức độ 4: Bác sĩ quan sát thấy sẹo lõm ở khoảng cách >=50cm, không dễ dàng bị che mờ bởi trang điểm và không thể mất khi làm căng da bằng tay.
💥ĐIỀU TRỊ SẸO LÕM:
- Điều trị bệnh sinh gây sẹo là cách tốt nhất để giảm thiểu và ngăn ngừa sẹo
- Có nhiều phương pháp điều trị sẹo lõm nhưng không có một điều trị duy nhất nào loại bỏ hoàn toàn sẹo nên tùy theo mỗi loại sẹo sẽ có những chỉ định điều trị thích hợp. Trên 1 BN đa dạng các loại sẹo thì lý tưởng nhất là sử dụng nhiều phương pháp kết hợp cho bệnh nhân.
Bước 1: Điều trị sẹo đỏ ( nếu có) hoặc các sẹo sâu có khả năng kháng lại các phương pháp kích thích tăng sinh collagen.
- Điều trị sẹo đỏ: Sẹo đỏ làm sẹo nổi bật và gây chú ý, đáp ứng tốt với các phương pháp laser và ánh sáng như IPL, PDL…
- Chấm TCA để phá hủy xơ và thúc đẩy quá trình liền sẹo.
- Cắt mô sẹo co kéo => giải phóng đáy sẹo ra khỏi các sợi co kéo. Tốt nhất cho sẹo đáy tròn. BS sẽ dùng kim luồn dưới da cắt đứt các xơ sợi nối đáy sẹo và mô bên dưới, kích thích tái tạo mô liên kết, từ đó đẩy nền sẹo lên nông hơn, giúp cải thiện độ lõm của da.
Bước 2: Điều trị tái tạo collagen
- Laser Er:YAG bước sóng 2490nm tác dụng tốt lên sẹo đáy nhọn và sẹo đáy tròn
- Laser Fractional CO2: tia laser được phát ra dưới dạng các cột ánh sáng laser rất hẹp, không gây tổn thương vùng da lành, qua cơ chế bốc hơi và làm khô => b**g lớp thượng bì và mô sẹo tổn thương => thúc đẩy quá trình lành thương, sản xuất nhiều protein và mô sợi, tăng sinh collagen.
- Lột da bằng hóa chất: gây b**g vảy hóa học có kiểm soát ở lớp thượng bì và lớp bì, giúp tăng quá trình sửa chữa của da.
- Lăn kim: Sử dụng kim lăn siêu nhỏ và sắc, lăn trên bề mặt da nhằm tạo những kênh siêu nhỏ sâu tới trung bì kích thích tăng tổng hợp collagen mới. Đây là lựa chọn phù hợp cho sẹo đáy vuông và đáy tròn nông. Phương pháp này gây tổn thương cơ học, khởi phát dòng thác của yếu tố tăng trưởng => tăng tái tại collagen và tái cấu trúc mô da. Quá trình tân tạo collagen bắt đầu từ 5 ngày sau tổn thương và tiếp tục trong thời gian dài, đạt đỉnh trong #12 tuần sau điều trị. Ngoài ra, lăn kim còn tạo ra những kênh nhỏ giúp tăng thẩm thấu hoạt chất qua da.
- PRP chứa yếu tố tăng trưởng tự thân và yếu tố tăng trưởng biểu mô, yếu tố tăng trưởng tách từ tiểu cầu , yếu tố chuyển dạng beta và yếu tố tăng trưởng nội mô mạch máu => nhanh lành vết thương và sửa chữa mô, tăng sinh collagen.
Bước 3: Điều trị bổ sung để giải quyết các sẹo không đáp ứng và tăng hiệu quả của điều trị tái tạo collagen. Quá trình tái tạo collagen là một quá trình rất chậm nên cần đánh giá để xác định các điều trị bổ sung sau khoảng 6 tháng.
