21/02/2023
⭕Góc cảnh báo
⭕BN nữ 57 Tuổi
Đau vùng cột sống thắt lưng và khớp gối nhiều, không đi khám tự ý mua thuốc uống trong 1 thời gian dài ( hơn 1 năm) bệnh không có thuyên giảm từng đợt nhưng gần đây đau nhiều hơn, dùng thuốc cũng không đỡ, dáng đi bị lệch, không ngồi xổm được đến khám vẻ mặt tròn, cảm giác nặng mặt, da xạm.
Làm XN ACTH : 1pg/ml giá trị bình thường: (7.2 - 63.3)
Cortisol 28.63 mmol/L giá trị bình thường: (171 - 536)
XQ tiêu chỏm xương đùi
Các bệnh nhân suy thượng thận do thuốc nên đi khám lại như thế nào?
Suy thượng thận do thuốc Corticoid là bệnh lý khá phổ biến ở Việt Nam, chủ yếu do tình trạng lạm dụng Corticoid (toàn dân làm bác sĩ). Nguyên nhân thường do lạm dụng các thuốc Corticoid (như Prednisolone, Medrol, Dexamethasone...) để chữa các bệnh như dị ứng, viêm mũi xoang, thoái hóa khớp, hội chứng thận hư, da liễu…
Về nguyên tắc chẩn đoán xác định suy thượng thận phải nhờ vào test Synacthene nhưng do không có thuốc nên chẩn đoán dựa vào (1) tiền sử dùng thuốc, (2) kiểu hình Cushing, (3) triệu chứng suy thượng thận, và (3) xét nghiệm thấy Cortisol máu giảm (mẫu ngẫu nhiên < 85 nmol/L) và có thể ACTH cũng giảm.
Lâm sàng hội chứng Cushing:
- Thay đổi hình thể và béo. Phân bố tổ chức mỡ (béo trung tâm/ béo thân), trung thất, dưới da mặt (mặt tròn như mặt trăng), trên xương đòn (dấu hiệu cổ áo), hố thái dương, cổ, gáy (cổ trâu).
- Thường gặp đỏ da và da mỏng. Những vết rạn da màu đỏ tím, rộng từ 0,5 – 2 cm, vị trí thường ở bụng, mông, đùi, nếp lằn vú, nách, khoeo, trường hợp nặng có thể rạn da toàn thân.�- Rậm lông và nhiều mụn trứng cá.
- Tăng huyết áp.
- Thay đổi cảm xúc, chán nản, mất ngủ, lo lắng, giảm trí nhớ và sự tập trung.�- Yếu cơ teo cơ gốc chi.
- Loãng xương
Một số ít BN dùng corticoid liều thấp và trong thời gian ngắn, ví dụ dưới 1 tháng, nhất là dưới 2 tuần thì thường chỉ bị suy thượng thận nhẹ, tạm thời và có thể hồi phục sau 1-2 tháng. Đại đa số các BN chỉ được chẩn đoán suy thượng thận sau một thời gian dài nhiều tháng, nhiều năm dùng corticoid liều cao. Khi đó tuyến thượng thận 2 bên đã bị teo và phải mất thời gian cũng có thể là vài tháng, hoặc cả năm thì tuyến thượng thận mới có thể sản xuất Corticoid (nội sinh) như bình thường. Thậm chí có người bị suy thượng thận vĩnh viễn, không có khả năng hồi phục, và phải dùng thuốc Hydrocortisone thay thế suốt đời.
Những trường hợp này BN có thể đi khám lại sau 2-3 tháng để được làm một số xét nghiệm đánh giá liệu chức năng tuyến thượng thận đã hồi phục phần nào chưa. Họ không nên đi khám liên tục hàng tuần hoặc mỗi 2-3 tuần vì chỉ tốn tiền và có khi lại mua sự lo lắng vào thân. Có những người đi làm xét nghiệm thấy Cortisol máu là 12 nmol/L (bình thường khoảng 120 – 500) trong khi tuần trước là 20 nmol/L thì rất buồn vì có vẻ chức năng tuyến thượng thận của mình lại tồi hơn sau một thời gian điều trị. Điều này là không đúng vì nồng độ cortisol trong máu sẽ dao động liên tục và nếu ở mức < 87 nmol/L nghĩa là vẫn bị suy thượng thận.
Việc điều trị thay thế bằng Hydrocortisone là cần thiết. Tuy nhiên đánh giá điều trị tốt hay không phụ thuộc nhiều vào lâm sàng người bệnh có đỡ mệt hay không, nhịp tim và huyết áp có ổn không.
✔Tổng đài chăm sóc khách hàng: 1900 986868
✔ Website: benhvien199.vn
✔ Facebook: http://www.facebook.com/benhvien199
✔️ Fanpage: http://www.facebook.com/NộiTiết-HuyếtHọcLâmSàng/BệnhViện199 - BCA
---
BỆNH VIỆN 199
🏬 Địa chỉ: 216 Nguyễn Công Trứ - Sơn Trà - Đà Nẵng
☎️ 1900 98 68 68 (CSKH) ;
🚨 Cấp cứu: 0236 3986881
📩 Email: lienhe@benhvien199.vn
* 🌏 Website: http://benhvien199.vn
