14/01/2026
ALPPS (viết tắt của Associating Liver Partition and Portal vein ligation for Staged hepatectomy) là một kỹ thuật phẫu thuật cắt gan mới ra đời từ 2007 gồm 2 giai đoạn dành cho các bệnh nhân u gan với khối u lớn mà phần gan lành còn lại không đủ để duy trì chức năng sau mổ.
Phẫu thuật này gồm 2 giai đoạn:
Giai đoạn 1: thực hiện thắt tĩnh mạch cửa dẫn đến phần gan bị bệnh (có khối u) và chia đôi nhu mô gan (nhưng chưa cắt rời hoàn toàn). Điều này buộc dòng máu nuôi dưỡng dồn về phần gan lành, kích thích phần này phì đại nhanh chóng.
Giai đoạn 2: Sau khi phần gan lành đã phát triển đạt thể tích an toàn, ca mổ lần hai được thực hiện để cắt bỏ hoàn toàn phần gan chứa khối u.
ALPPS giúp phần gan lành có thể tăng mạnh kích thước chỉ trong khoảng 1–2 tuần, nhanh hơn nhiều so với phương pháp nút tĩnh mạch cửa (PVE) truyền thống (4-6 tuần), đây là lựa chọn tối ưu cho các trường hợp u lớn và có xu hướng thâm nhiễm tiến triển nhanh, nguy cơ xâm lấn tĩnh mạch gan, tĩnh mạch chủ dưới...
Phẫu thuật ALPPS giúp những bệnh nhân trước đây bị coi là "không thể phẫu thuật" do phần gan còn lại quá nhỏ có cơ hội được cắt bỏ khối u triệt để.
Do tính chất phức tạp, kỹ thuật này đòi hỏi đội ngũ phẫu thuật và gây mê hồi sức có trình độ chuyên môn cao để giảm thiểu tới mức tối đa nguy cơ dò mật, mất máu, nhiễm trùng...trong lần mổ đầu tiên. Vì mọi tai biến, biến chứng trong lần mổ đầu đều có thể ngăn cản bệnh nhân hoàn thành cuộc mổ thứ hai, hoặc tăng tỷ lệ biến chứng và tử vong trong cuộc mổ thứ hai.
Mới đây khoa Ngoại 1 phối hợp với khoa Gây Mê Hồi Sức đã triển khai phẫu thuật ALPPS thành công cho bệnh nhân V.T.T, 65t với khối ung thư gan dạng thâm nhiễm lớn ở gan phải, bệnh nhân hồi phục tốt và ra viện 7 ngày sau mổ.
Trong thời gian tới, cùng với các trang thiết bị mới và hiện đại, khoa Ngoại 1 sẽ tiếp tục đẩy mạnh phẫu thuật ALPPS với xu hướng xâm lấn tối thiểu nhằm giảm tỷ lệ biến chứng và tăng tỷ lệ phẫu thuật thành công như phẫu thuật ALPPS nội soi, Microwave ALPPS...nhằm đem lại một hướng đi mới giúp điều trị triệt để cho các bệnh nhân u gan nói chung và ung thư gan nói riêng mà trước đây được xem là "không thể phẫu thuật được"
Hình: phần gan lành (gan trái) phì đại giữa 2 cuộc mổ, FLR/SLV : 30% --> 59%, FLR/BW: 0.95% đảm bảo cho bệnh nhân không bị suy gan sau mổ