14/01/2026
ĐAU THẦN KINH TOẠ 🧞♂️
Đau thần kinh tọa (Sciatica pain) hay còn gọi là đau dây thần kinh tọa, tọa thống phong (trong y học cổ truyền), là một bệnh y khoa đặc thù bởi triệu chứng đau dọc xuống chân từ lưng dưới. Sự đau đớn này có thể đi xuống ở đằng sau, bên ngoài hoặc ở phía trước chân. Cơn đau thường ập tới sau các hoạt động như nhấc vật nặng, mặc dù nó cũng có thể tới từ từ.
🔎 Đau và thay đổi cảm giác:
- Đau theo nhiều mức độ khác nhau: mỏi, căng, cứng, đau khi vận động, khi lạnh; đau nhức, buốt.
- Thay đổi cảm giác da:
- Giảm cảm giác:Tê bì da như dầy lên, kiến bò.
- Tăng cảm giác: kim châm, nóng, rát, điện giật…
🔎 Chỉ đau vùng mông trở xuống: hay gặp ở chèn ép L5-S1, viêm khớp cùng chậu, viêm phần phụ, u xương chậu, vùng tiểu khung; thuyên tắc mạch chi; hội chứng cơ hình lê, ..
- Chỉ đau vùng mông ngoài và mặt trước ngoài đùi: hay gặp ở co thắt cơ mạc đùi, chèn ép L4-L5
- Chỉ đau mặt trong đùi hay gặp ở tổn thương S1- S2-S3( dây thẹn), co thắt dây chằng bẹn, dây chằng lược, thường kèm tiểu đau không buốt, nam giới đau khi xuất tinh, nữ giới sợ quan hệ…
- Chỉ đau dọc mặt ngoài xương chày: thường tổn thương dây thần kinh mác
- Chỉ đau lòng bàn chân: tổn thương thần kinh chày…
🔎 Yếu, giảm trương lực, teo cơ:
- Yếu, giảm lực:
- Đi, đứng mất vững, dễ ngã, vấp.
- Dễ bị chuột rút, co cơ tự phát
- Khó nâng mũi bàn chân, cảm giác chân dài hơn, không đi được bằng gót chân, nặng có thể bàn chân rủ( chèn ép thần kinh mác- mác chung)
- Không kiễng chân lên được: tổn thương dây thần kinh chày
- Muốn đại tiện nhưng không có sôi bụng, không đại tiện nát, soi đại tràng không có bất thường, nặng có thể rỉ dịch hậu môn, dịch phân, không điều khiển được đại tiện; tiểu dắt, rỉ nước tiểu do chèn ép vùng S2-3
- Teo cơ: thường thấy nhanh ở mông , Có thể teo cơ bụng chân, cơ ở mu chân…
🔎 Vị trí biểu hiện:
- Đau vùng thắt lưng, đau vùng mông: tổn thương vùng L4-5 hoặc do sỏi thận, u vùng sau phúc mạc, u xương cột sống, lao xương…Cảm giác cứng, không ngồi thẳng hoặc duỗi chân được: hay gặp ở viêm cơ thắt lưng chậu.
Đau dọc đường đi của dây thần kinh tọa, đau tại cột sống thắt lưng lan tới mặt ngoài đùi, mặt trước ngoài cẳng chân, mắt cá ngoài và tận ở các ngón chân. Tùy vị trí tổn thương mà biểu hiện trên lâm sàng có khác nhau: tổn thương rễ L4 đau đến khoeo chân, nếu tổn thương rễ L5 đau lan tới mu bàn chân tận hết ở ngón chân cái, tổn thương rễ L5 còn đau lan tới lòng bàn chân tận hết ở ngón út. Một số trường hợp không đau cột sống thắt lưng, chỉ đau dọc chân.
Cơn đau có thể rất khác nhau, từ đau nhẹ đến đau nhói, đau hoặc đau dữ dội. Đôi khi nó có thể cảm thấy như một cú giật hoặc điện giật. Nó có thể tồi tệ hơn khi bạn ho hoặc hắt hơi, và ngồi lâu có thể làm nặng thêm các triệu chứng. Thông thường chỉ có một bên cơ thể của bạn bị ảnh hưởng.