15/12/2025
Siêu âm tuyến giáp và con số TI-RADS: hiểu đúng để không còn phải lo lắng.
“Bác sĩ ơi, trên này ghi TI-RADS 4. Nghe nói số càng cao càng nguy hiểm, có phải tôi bị ung thư không?”
Câu hỏi đó làm mình nhớ rằng: TI-RADS là thứ rất nhiều người nhìn thấy khi siêu âm tuyến giáp, nhưng rất ít người thực sự hiểu đúng.
Và vì không hiểu, nên con số ấy dễ biến thành… nỗi sợ.
1. TI-RADS là gì, và vì sao nó ra đời?
TI-RADS (Thyroid Imaging Reporting and Data System) không phải là chẩn đoán bệnh.
Nó là một hệ thống phân loại nguy cơ, được tạo ra để giúp bác sĩ trả lời câu hỏi rất cụ thể:
Nhân giáp này có khả năng ung thư cao hay thấp, và có cần chọc hút hay chỉ theo dõi?
Trước đây, mỗi bác sĩ siêu âm nói một kiểu:
• Người thì bảo “nhân này xấu”
• Người thì bảo “cũng chưa chắc”
TI-RADS ra đời để chuẩn hóa cách đánh giá, giảm mơ hồ và tránh mổ – chọc hút không cần thiết.
2. TI-RADS đánh giá dựa trên điều gì?
Khi siêu âm, bác sĩ không nhìn nhân giáp bằng cảm tính.
Họ “chấm điểm” dựa trên 5 đặc điểm hình ảnh:
1. Thành phần: đặc hay nang
2. Độ hồi âm: sáng hay tối
3. Hình dạng: ngang hay cao hơn rộng
4. Bờ viền: đều hay nham nhở
5. Vôi hóa: có hay không, dạng gì
Mỗi đặc điểm giống như một mảnh ghép, ghép lại thành mức nguy cơ, rồi xếp vào TI-RADS.
Quan trọng:
TI-RADS không nói bạn “bị ung thư hay không”
Nó chỉ nói: “nguy cơ cao hay thấp, và nên làm gì tiếp theo”
3. Ý nghĩa từng mức TI-RADS – hiểu đúng để không hoảng
🔹 TI-RADS 1 – Bình thường
• Tuyến giáp không có nhân
• Không có gì cần lo
• Không cần theo dõi đặc biệt
🔹 TI-RADS 2 – Nhân lành tính
Đây là nhóm rất thường gặp.
• Nhân nang
• Nhân có đặc điểm điển hình lành tính
• Nguy cơ ác tính gần như 0%
Không cần chọc hút, không cần mổ, chỉ cần yên tâm sống bình thường.
🔹 TI-RADS 3 – Nguy cơ thấp
Nghe “3” là nhiều người đã bắt đầu lo, nhưng thực ra:
• Nguy cơ ác tính chỉ khoảng < 5%
• Phần lớn là nhân lành
Thường chỉ cần:
• Theo dõi định kỳ bằng siêu âm
• Chưa cần chọc hút nếu nhân nhỏ, một số trường hợp nhân trên 2,5cm thì mới cân nhắc có chọc hay không
Mình hay nói với người bệnh:
“TI-RADS 3 giống như một nốt ruồi nhìn hơi lạ, nhưng chưa có gì đáng sợ.”
🔹 TI-RADS 4 – Nguy cơ trung bình
Đây là nhóm gây lo lắng nhiều nhất, vì con số “4”.
Nhưng cần hiểu:
• TI-RADS 4 không phải ung thư
• Nó chỉ nói rằng: nhân có một vài đặc điểm cần chú ý
Nguy cơ ung thư dao động khoảng 5–20%, và còn chia nhỏ:
• 4A: thấp
• 4B: trung bình
• 4C: cao hơn
Quyết định lúc này không chỉ dựa vào TI-RADS, mà còn:
• Kích thước nhân
• Tuổi người bệnh
• Tiền sử gia đình
• Tốc độ lớn của nhân
Thường ở giai đoạn này các bác sĩ sẽ cho chọc tế bào để kiểm tra xem đây có phải là tế bào ung thư hay không.
Rất nhiều người TI-RADS 4 chỉ theo dõi nhiều năm, không cần can thiệp.
🔹 TI-RADS 5 – Nguy cơ cao
• Nhân có nhiều dấu hiệu nghi ngờ
• Nguy cơ ung thư cao
Thường sẽ:
• Chọc hút tế bào
• Đánh giá kỹ để quyết định điều trị
Nhưng mình vẫn luôn nhắc:
Ngay cả khi là ung thư tuyến giáp, đa số tiến triển chậm và tiên lượng rất tốt nếu phát hiện sớm.
Một điều rất dễ hiểu sai về TI-RADS
Nhiều người hỏi:
“TI-RADS cao có phải do tôi ăn uống sai không?”
“Có phải ăn i-ốt nhiều nên nhân mới xấu đi không?”
Câu trả lời là không.
TI-RADS thuộc nhóm cấu trúc tuyến giáp, tức là:
• Hình dạng
• Đặc điểm mô học
Nó không liên quan trực tiếp đến ăn uống hay i-ốt như nhóm rối loạn chức năng.
Vì vậy:
• Kiêng khem không làm TI-RADS thấp xuống
• Uống thuốc nam, thực phẩm “tiêu nhân” không làm thay đổi bản chất nhân
Y Học hiện nay chưa có thuốc nào uống vào mà làm tiêu nhân tuyến giáp cả, nên mọi người cũng cẩn thận với các quảng cáo uống cái này cái kia để làm tiêu nhân.
Có một số trường hợp khi đi siêu âm thấy nhân nhỏ lại, thì không phải do điều trị làm cho nó nhỏ lại mà có thể là thay đổi lượng dịch ở trong nang, hoặc do kỹ thuật siêu âm của các lần khác nhau sẽ có sai số.
Điều mình luôn muốn người bệnh nhớ khi thấy TI-RADS
• TI-RADS không phải án tử
• TI-RADS là bản đồ chỉ đường, không phải kết luận cuối cùng
• Quan trọng nhất là:
• Theo dõi đúng
• Đánh giá đúng
• Không vội vàng can thiệp khi chưa cần
Nguồn : Dr Ngọc
