28/03/2026
Trong cấp cứu ngừng tuần hoàn ngoài bệnh viện, từng giây trôi qua đều quyết định sự sống còn của người bệnh. Theo BSCKI Đặng Thị Phương Nga, Trung tâm Cấp cứu 115 Hà Nội, nếu được ép tim ngay lập tức, cơ hội sống có thể tăng lên đáng kể.
“Phút vàng” nằm trong tay người dân
Thực tế cho thấy, nhiều trường hợp ngừng tim đã được cứu sống nhờ sự can thiệp kịp thời của người xung quanh ngay tại hiện trường. Tuy nhiên, tỷ lệ người bệnh được ép tim trước khi xe cấp cứu đến vẫn còn thấp, chỉ khoảng 16,4%.
Trong khi đó, sau khoảng 4 phút ngừng tuần hoàn, não bắt đầu tổn thương không hồi phục. Xe cấp cứu cần thời gian di chuyển, vì vậy người dân chính là “mắt xích đầu tiên” trong chuỗi cứu sống.
3 bước đơn giản có thể cứu một mạng người
Khi gặp một người đột ngột ngã quỵ, bất tỉnh, không thở hoặc thở ngáp, điều quan trọng nhất là không hoảng loạn và hành động ngay theo nguyên tắc: Gọi 115 – Ép tim – Kiên trì.
Bước 1: Gọi cấp cứu và kiểm tra nhanh tình trạng
Tiến lại gần, vỗ vào vai và gọi lớn để kiểm tra phản ứng. Nếu nạn nhân không đáp lại, hãy gọi ngay 115 hoặc chỉ định rõ một người xung quanh gọi cấp cứu.
Đồng thời, cúi sát mặt nạn nhân, quan sát lồng ngực và cảm nhận hơi thở. Nếu không thấy thở hoặc chỉ thở ngáp, cần xác định đây là tình trạng ngừng tuần hoàn và chuyển sang ép tim ngay lập tức.
👉 Nguyên tắc nhớ nhanh: Bất tỉnh + không thở = ép tim ngay
Bước 2: Ép tim đúng cách – càng sớm càng tốt
Đặt nạn nhân nằm ngửa trên nền cứng. Bạn quỳ bên cạnh, đặt hai tay chồng lên nhau ở giữa ngực (ngang hai núm vú).
- Giữ thẳng tay, dùng lực cơ thể ép xuống
- Độ sâu ép khoảng 5–6 cm
- Tốc độ 100–120 lần/phút (nhanh như nhịp bài “Stayin’ Alive”)
- Sau mỗi lần ép, thả cho ngực nở lại hoàn toàn
Ép mạnh – nhanh – liên tục, hạn chế dừng lại.
👉 Đừng sợ làm đau, vì lúc này tim không đập mới là nguy hiểm nhất
Bước 3: Kiên trì đến khi có người thay thế
Tiếp tục ép tim liên tục cho đến khi:
- Nhân viên y tế đến
- Hoặc nạn nhân có dấu hiệu tỉnh lại, thở lại
Nếu có nhiều người, nên thay phiên nhau mỗi 2 phút để giữ lực ép hiệu quả. Trong trường hợp không biết hà hơi thổi ngạt, chỉ cần ép tim liên tục vẫn có giá trị cứu sống.
Khi xe cấp cứu đến, chỉ dừng lại khi nhân viên y tế yêu cầu.
Đừng chờ đợi – hãy hành động
Theo các chuyên gia, nhiều người e ngại vì sợ làm sai hoặc gây đau cho nạn nhân. Tuy nhiên, khi tim đã ngừng đập, việc không làm gì đồng nghĩa với mất cơ hội sống.
“Thà làm chưa hoàn hảo còn hơn không làm”, bởi mỗi nhịp ép tim đều có thể giúp duy trì sự sống cho não và tim.
Ngừng tuần hoàn có thể xảy ra với bất kỳ ai, bất kỳ đâu. Trong những khoảnh khắc sinh tử đó, đôi tay của người xung quanh chính là cơ hội sống quý giá nhất.
Cre AloBacsi
