13/02/2022
BỆNH DA LIỄU THƯỜNG GẶP TẠI NHÀ THUỐC
Da liễu luôn là vấn đề khó đối với 1 số nhà thuốc. Khó vì sao ?, Vì dược sĩ ít tiếp cận được các bệnh nên khó có sự phân biệt, dẫn đến chẩn đoán gặp khó khăn, điều trị không thuyên giảm.
Vậy thì chúng ta cần trang bị 1 kiến thức thật tốt các bệnh về da, chủ yếu hay gặp ở nhà thuốc: Chàm, dị ứng, viêm nang lông, herpes da, thủy đậu, nấm.. Bao nhiêu đây là hay gặp ở nhà thuốc nhất rồi.
Đầu tiên khi tiếp cận 1 case bệnh chúng ta cần quan sát sang thương, và nghe bệnh nhân mô tả triệu chứng, khai thác triệu chứng.
1. Viêm nang lông.
Cái dễ nhất là cái viêm nang lông, hầu như cái này dễ nhìn ra nhất. Thường nó sẽ phát bệnh ở các vị trí như lưng , ngực là chủ yếu. Các vị trí khác như đùi, cánh tay.
Ở lưng với ngực là dễ nhận biết nhất, sang thương là các nốt đỏ, nằm rải rác, các nốt có thể mung mủ hoặc chỉ đỏ lên, quan sát kĩ sẽ thấy ở giữa có cọng lông.
Về nguyên nhân: Phần lớn là do vấn đề vệ sinh hoặc yếu tố công việc, dân lao động tay chân hoặc chơi thể thao để cơ thể tiếc nhiều mồ hôi. Các nang lông không thể thoát dịch tốt dẫn đến viêm. Yếu tố nữa là giới tính, sự rối loạn về hormon cũng là nguyên nhân dẫn đến viêm nang lông. Yếu tố tiếp theo nữa là vi khuẩn, vi khuẩn về da là liên cầu và tụ cầu.
Viêm nang lông ở râu cằm thường do cạo râu không giữ vệ sinh hoặc râu mọc ngược đâm vào thịt gây viêm.
Về điều trị :
Chủ yếu là tìm ra nguyên nhân, giải quyết yếu tố nguyên nhân mới là việc quan trọng. Các nhóm thuốc điều trị viêm nang lông
+ Kháng Sinh : Cepha thế hệ 1, Oxacillin, Cloxacillin. Nhóm Cyclin như Doxy, Minocyclin. Các Macrolid ( Azithromycin, Erythromycin ).
+ Kháng histamin : Lorastad, Telfor , Ceritine, Des OD.
+ Kháng viêm : Corticoid cho đáp ứng tốt nhất đối với viêm nang lông. Các thuốc như Medrol, Menison, Solupred hay dùng.
+ Thuốc bôi: Các chế phẩm bôi chứa kháng sinh, giảm tiết bã nhờn Klenzit, Klenzit C, Adapalene, Ciaca.
+ Thuốc bỗ trợ : Các thuốc lợi gan mật , thải độc. Silymarin, Carmanus, Naturenz. Các vitamin khoáng chất như Kẽm, vitamin E.
+ Dung dịch sát khuẩn ngoài da như thuốc tím pha loãng với nacl, hoặc Gynofar tắm ở vùng lưng.
2. Mụn trứng cá.
Hay gặp nhất ở vùng da mặt. Sang thương có thể vài nốt hoặc nhiều nốt quanh vùng mặt, trán, cằm.
Nguyên nhân: Do rối loạn hormon, vệ sinh vùng da mặt không sạch, nhiễm khuẩn, chu kì kinh nguyệt, tăng tiết bã..
Về điều trị: Điều trị mụn trứng cá giống như điều trị viêm nang lông liệt kê phía trên về thuốc uống và bôi da. Chú ý tới vấn đề vệ sinh vùng mụn cho sạch sẻ, đối với các loại da nhờn thì nên rửa mặt bằng các chế phẩm là chất tẩy sạch vùng nang lông ở da.
Các chế phẩm rửa mặt như : Cetaphil, Bioderma, Avene, Nivea, ISIS pharma Teen derm gel Sensitive.
3. CHÀM DA
- Chàm là một bệnh thường gặp do nhiều nguyên nhân gây ra. Có thể xem chàm là một hội chứng hơn là một bệnh.
- Biểu hiện lâm sàng: Nếu phân tích thì rất dài dòng, anh chị vui lòng đọc bài chàm đầy đủ ở bài trước đã đăng. ở đây chỉ nêu những biểu hiện cơ bản để chẩn đoán.
+ Chàm sữa: Hay gặp ở trẻ em. Những vũng da hay bị là mặt, và tay, cổ. Vùng da sẽ đỏ, từng mảng đỏ, có mụn nước liti, và có khi b**g tróc da.
Điều trị: Cần chú trọng đến vấn đề vệ sinh, tránh để trẻ gãi dẫn đến tổn thương vùng da. Có thể cho bé uống chlorpheniramin để giảm ngứa, dùng chế phẩm Cetaphil tắm gội để làm dịu da cho bé. Hoặc bôi các dạng crem như Ceradan, Atopiclair.
+ Chàm người lớn: Sang thương là các mảng hồng ban ở vị trí mặt, cổ, trên những vùng da mềm, ngứa. hoặc các mảng dày, sẩn ở vùng da chỏ tay, chân, đầu gối.
( Dễ nhận biết được là đối với chàm sẽ quan sát được bề mặt sang thương dày lên trông rất rõ ). Càng ngứa thì càng gãi, càng gãi thì càng dày da.
Điều trị chàm người lớn:
Về cơ bản chàm điều trị khó tận gốc được, chỉ giảm triệu chứng ngứa, giảm viêm nhiễm nếu có.
A. Corticoid
- Hầu như trong mọi trường hợp chàm điều đáp ứng với corticoid khá tốt. Căn nguyên của chàm là miễn dịch, dị ứng. Corticoid đánh trên cả 2 nguyên nhân trên, nên đáp ứng khá tốt dù dùng đường uống hay bôi tại chỗ. Hoặc thậm chí có những case phải dùng đến đường tiêm ( Triamcinolon tiêm ).
Corticoid uống: Methylprednisolon ( Medrol, Menison, Tanamedrol ) . Prednisolon ( solonic, Solupred , Predstad ). Triamcinolon viên, Hydrocortison viên.
Corticoid bôi: Dermovate, Eumovate, Beprosalic, Dibetalic, Temprozol, Tempovate.
B. Kháng histamin
- Thế hệ 2: Fexofenadin ( Allerz 120mg, Telfor. Telfast. ). Loratadine ( Clarytine, Lorastad ). Cetirizin ( Ceritine 10mg, Cezil ). Levocetirizin ( Xyzal, Lertazin ).
3. NẤM DA
Đại cương : Là bệnh hay gặp ở mọi đối tượng kể cả trẻ em và người lớn. Hắc lào hay lác đồng tiền là tên thường gọi cho bệnh nấm da. Bệnh không gây nguy hiểm nhưng gây mất tự tin vì yếu tố thẩm mỹ.
Triệu chứng :
Ban đầu là đám da đỏ hình tròn như đồng xu, ranh giới rõ, có mụn nước nhỏ, ở giữa đám b**g vảy nhẹ, về sau to hơn, lan to ra ngoại vi, nhiều đám liên kết với nhau thành mảng lớn hình đa cung.
Triệu chứng cơ năng: Ngứa, đặc biệt khi ra mồ hôi. Khi gãi nhiều gây biến chứng viêm da nhiễm khuẩn.
Tiếp cận bệnh nhân bị nấm :
Quan sát hình ảnh của bệnh. Hỏi về công việc, triệu chứng và thời gian bệnh. Đã dùng thuốc gì chưa ?.
Lưu ý : Hỏi kỹ về tiền sử bệnh và các thuốc đang dùng. Nếu bệnh nhân đang dùng thuốc tim mạch hoặc huyết áp thì tránh dùng các thuốc kháng nấm đường uống. Hỏi kỹ để tư vấn hợp lý.
Điều trị :
- Điều trị nguyên nhân
- Điều trị triệu chứng
- Thay đổi chế độ sinh hoạt.
THUỐC ĐIỀU TRỊ :
Kháng nấm uống : Ketoconazol, Intraconazol, Fluconazol.
Kháng nấm bôi : Nizoral, Econazol, Miconazol, Clotrimazol
Điều trị hỗ trợ: Cystine B6, L-cystine, Kẽm….
Kháng histamine : Loratadin, Cetirizin…
Thay đổi chế độ sinh hoạt, giặt quần áo bằng nước nóng , không sử dụng lại đồ dơ. Không ăn mặc quá ẩm ướt, không tiếp xúc với xà phồng khi đang bệnh..
*Thông tin tham khảo*