18/05/2026
☀️ Mùa hè miền Bắc nước ta với nhiệt độ cao, độ ẩm tăng khiến cơ thể dễ sinh nội nhiệt, mệt mỏi, nổi mụn, rối loạn tiêu hóa, thậm chí dễ phát sinh các bệnh truyền nhiễm do nóng ẩm.
🌿 1. Quan niệm nhiệt - độc trong y học cổ truyền
Theo y học cổ truyền (YHCT), "nhiệt" và "độc" là hai phạm trù bệnh lý quan trọng, thường đi song hành với nhau và là nguyên nhân gây ra nhiều chứng bệnh, đặc biệt là vào mùa hè.
🔥 Thời tiết mùa hè thuộc hành Hỏa, dương khí thịnh, dễ sinh nhiệt tà xâm nhập vào phế, tâm, vị... gây ra các triệu chứng như khô miệng, khát nước, mệt mỏi, táo bón, tiểu vàng, lưỡi đỏ, mạch sác (nhanh) hoặc gây mụn nhọt, viêm họng, nhiệt miệng, mất ngủ, bứt rứt khó chịu…
💊 Phép trị chứng nhiệt - độc trong YHCT thường dùng là: Thanh nhiệt, giải độc, sinh tân chỉ khát, kiện tỳ lợi thấp.
🍵 2. Món ăn bài thuốc giúp thanh nhiệt, giải độc
🍃 2.1. Trà nhân trần giúp thanh nhiệt, giải độc cơ thể mùa hè
Nhân trần là vị thuốc quen thuộc trong đông y, có tác dụng thanh nhiệt lợi thấp, giải độc, mát gan, lợi mật. Phù hợp dùng trong mùa hè khi cơ thể dễ tích nhiệt, nổi mụn, tiểu vàng, miệng đắng…
📌 Cách dùng: Dùng 15 - 20g nhân trần khô, rửa sạch, hãm với 1 lít nước sôi hoặc sắc nhẹ 10 - 15 phút. Có thể uống thay nước trong ngày nhưng không nên dùng kéo dài quá 10 - 14 ngày.
🥬 2.2. Canh rau má thịt bằm
Rau má giúp thanh nhiệt giải độc, lợi tiểu, tiêu viêm, làm mát gan, hỗ trợ cải thiện nóng trong người, nhiệt miệng, mụn nhọt.
📌 Cách dùng: Rau má tươi 100 - 150g nấu cùng 100g thịt bằm, dùng nóng hoặc nguội đều tốt.
🥒 2.3. Mướp đắng nhồi thịt
Mướp đắng (khổ qua) có vị đắng, tính hàn, giúp thanh nhiệt, giải thử, lợi tiểu, hỗ trợ tiêu hóa và làm mát cơ thể hiệu quả trong mùa hè.
📌 Cách làm: Mướp đắng bỏ ruột, nhồi thịt xay trộn nấm mèo, miến, hành tím rồi nấu chín với nước dùng.
🌽 2.4. Nước râu ngô
Râu ngô giúp lợi tiểu, thanh nhiệt, giải độc gan, hỗ trợ ổn định huyết áp và đường huyết.
📌 Cách dùng: Dùng 30 - 50g râu ngô nấu với 1 lít nước trong 20 phút, uống trong ngày.
🥣 2.5. Cháo đậu xanh hạt sen
Đậu xanh giúp giải nhiệt, hạt sen an thần, bổ tỳ, cải thiện giấc ngủ, rất phù hợp trong những ngày nắng nóng.
📌 Cách dùng: Nấu nhừ đậu xanh, hạt sen với gạo tẻ thành cháo, dùng khi còn ấm.
⚠️ 3. Lưu ý khi dùng món ăn bài thuốc thanh nhiệt mùa hè
🔹 Không nên lạm dụng vì đa số món có tính hàn, dễ gây đau bụng, tiêu chảy ở người tỳ vị hư hàn.
🔹 Phụ nữ mang thai, người huyết áp thấp hoặc đang dùng thuốc cần tham khảo ý kiến chuyên môn trước khi sử dụng.
🔹 Lựa chọn nguyên liệu sạch, đảm bảo an toàn thực phẩm.
🔹 Kết hợp ngủ đủ giấc, hạn chế thức khuya, ăn uống điều độ và vận động hợp lý để nâng cao sức khỏe.
💚 Chủ động chăm sóc sức khỏe mùa hè bằng chế độ ăn uống hợp lý chính là cách đơn giản giúp cơ thể thanh nhiệt, tăng sức đề kháng và phòng bệnh hiệu quả.
“*Lời khuyên từ Khoa Dinh dưỡng - Bệnh viện Y dược cổ truyền Quảng Ninh*”
@
