11/10/2025
THẤP NHIỆT LÀ GÌ? CÁC BỆNH DO THẤP NHIỆT GÂY RA
Thấp là sự ẩm ướt, ướt át. Nhiệt là nóng, sốt. Ví dụ: áp thấp nhiệt đới thì một đợt mưa gió gây ra bởi mây tích nước vì nhiệt bốc hơi ở biển.
Thấp nhiệt là bệnh phổ biến ở Việt Nam và các xứ nóng nhiều mưa ẩm, có độ ẩm cao gây ra.
Đặc trưng của bệnh Thấp nhiệt là: Nóng, sưng lở, viêm tấy, mưng mủ, chảy dịch nhầy, phát ban, đổ máu, nổi vết đỏ...
Các bệnh Thấp nhiệt theo mùa có: Sốt xuất huyết, Tay chân miệng, Nhọt ung, chốc lở, viêm da lở loét, dịch mắt đỏ...
Các bệnh trong nội tạng có: Viêm nhiễm sinh dục, Ung thu cổ tử cung, Viêm đại tràng, Ung thư đại tràng, Viêm gan vàng da, Viêm tụy mật làm vàng da, Viêm tai mũi họng sưng tấy mưng mủ, viêm amidan, Viêm não có mủ, Áp xe Phổi, Viêm ruột thừa, Viêm khớp cấp tấy đỏ sưng, Viêm bàng quang, Viêm tiết niệu (đái rắt).... Các bệnh lây lan qua đường sinh dục như Lậu, Giang mai cũng thuộc chứng thấp nhiệt làm độc.
Nhìn chung đã nói tới Thấp nhiệt là đau sốt, viêm tấy, chảy dịch hoặc mưng mủ, sưng phồng lên vì thấp là sự ướt, nhầy nhớt
CHỮA THẤP NHIỆT THEO CỔ PHƯƠNG
Thường chữa bệnh Thấp nhiệt các thầy thuốc ưa dùng vị Đắng vì đắng thanh được hoả, táo được thấp (khô ẩm), lương huyết (mát máu, giảm sốt) và lợi tiện.
Các vị Hoàng cầm (ảnh), Hoàng bá, Long đởm thảo, Bồ công anh, Tri mẫu, Nhân trần bắc là thuốc đắng hay dùng. Dân gian hay dùng Rau má, Khổ qua để chữa nóng, sưng mồm, nhọt tấy. Một số vị khác lợ cũng có tính mát, lợi tiểu như Bí đao, Rau bồ ngót cũng chữa được thấp nhiệt
Ở vài tình huống khác, trái cây có vị chua chanh, cam, bưởi, dứa cũng là vị thuốc hiệu quả chữa các bệnh Thấp nhiệt theo mùa như Sốt xuất huyết, Phát ban, Tay chân miệng, Đỏ mắt...
Bệnh thấp nhiệt kiêng đồ nếp, bắp nếp, củ mì luộc vì gây ra thấp, chảy mủ dịch nhiều hơn. Kiêng gia vị quá cay nóng, đồ ăn nóng, rượu.
PHƯƠNG THANG NÓI CHUNG ĐÔNG Y
Khi đã xác định đúng chứng Thấp nhiệt thì cho dù biểu hiện là 100 bệnh đi nữa, kể cả là nan y thì Đông Y vẫn dùng được 01 thang cho bệnh.
Thông thường thầy thuốc sẽ dùng Hoàng kỳ, Đảng sâm để tăng khả năng miễn dịch, rồi theo đó ứng dụng các vị khác để thanh nhiệt, tiêu độc, thẩm thấp, bài nùng thác lý (tiêu mủ).
1/Hoàng kỳ 20gram
2/Sanh địa 16gram
3/Xích thược 10gram
4/Kim ngân hoa 10gram
5/Bồ công anh 8gram
6/Hoàng cầm 8gram - 12gram
7/Bạch phục linh 12gram
8/Thổ phục linh 8gram
9/Bạch truật 10gram
10/Bạch chỉ 6gram
11/Xuyên khung 4gram
12/Thương nhĩ tử 8gram
13/Cam thảo 6gram
14/Xa tiền tử 4gram (hoặc Xa tiền thảo 10gram)
* Sốt quá, nổi hạch: Đan bì 6gram
*Da vàng: Nhân trần 10gram
*Bí tiểu: Trạch tả 6gram