28/01/2026
PHÁC ĐỒ ĐIỀU TRỊ THAM KHẢO CHÀM KHÔ BÀN TAY (HAND ECZEMA)
🔍 1. CHÀM KHÔ BÀN TAY LÀ GÌ?
- Chàm khô bàn tay là một dạng viêm da mạn tính, thường gặp ở:
- Người rửa tay nhiều, tiếp xúc xà phòng – hóa chất
- Nhân viên y tế, dược sĩ, thợ tóc, nội trợ
- Người có cơ địa dị ứng, viêm da cơ địa
👉 Bệnh dễ tái phát, điều trị cần đúng giai đoạn – đúng thuốc – đúng chăm sóc.
🔎 2. TRIỆU CHỨNG LÂM SÀNG
❗️Da tay khô, b**g vảy, nứt nẻ
❗️Đỏ da, dày sừng, có thể rớm máu ở kẽ ngón
❗️Ngứa nhiều, nhất là về đêm
❗️Giai đoạn nặng có thể:
👉Rỉ dịch
👉Nhiễm trùng thứ phát (đau, sưng, mủ)
💊 3. PHÁC ĐỒ ĐIỀU TRỊ THAM KHẢO (THEO GIAI ĐOẠN)
✅️ GIAI ĐOẠN NHẸ – CHỦ YẾU KHÔ, NGỨA, B**G VẢY
⚠️ Điều trị nền tảng (BẮT BUỘC):
👉Dưỡng ẩm phục hồi hàng rào da
👉Kem chứa:
• Urea 5–10%
• Glycerin
• Ceramide
• Petrolatum
👉 Bôi 3–5 lần/ngày, đặc biệt sau rửa tay
⚠️ Giảm viêm – ngứa:
💊Corticoid bôi nhẹ – trung bình:
💊Hydrocortisone
💊Desonide
💊Mometasone (ngắn ngày)
⏱ Bôi 1–2 lần/ngày, không quá 7–10 ngày
✅️ GIAI ĐOẠN TRUNG BÌNH – ĐỎ, NGỨA NHIỀU, DÀY DA
⚠️ Corticoid bôi mức trung bình:
💊Betamethasone
💊Mometasone
💊Triamcinolone
👉 Bôi ngắn ngày 7–14 ngày, sau đó GIẢM LIỀU – duy trì dưỡng ẩm
⚠️ Thuốc uống hỗ trợ (nếu ngứa nhiều):
👉Kháng histamin H1:
💊Cetirizine
💊Loratadine
💊Fexofenadine
✅️ GIAI ĐOẠN NẶNG – NỨT SÂU, RỈ DỊCH, BỘI NHIỄM
⚠️ Xử trí:
👉Corticoid bôi mạnh (theo chỉ định y tế)
👉Nếu có nhiễm trùng:
💊Kháng sinh bôi (Fusidic acid, Mupirocin)
💊Hoặc kháng sinh uống nếu nặng
⚠️ Không tự ý phối hợp corticoid + kháng sinh + kháng nấm kéo dài
🧴 4. CHĂM SÓC & PHÒNG TÁI PHÁT (QUAN TRỌNG NHẤT)
✅ Hạn chế rửa tay bằng xà phòng mạnh
✅ Ưu tiên dung dịch rửa tay dịu nhẹ – pH trung tính
✅ Đeo găng khi tiếp xúc hóa chất, nước rửa chén
✅ Thoa dưỡng ẩm ngay sau khi rửa tay
✅ Không gãi – không bóc vảy
👉 Đây là yếu tố quyết định 80% hiệu quả điều trị lâu dài
❎️ 5. NHỮNG SAI LẦM HAY GẶP
❌ Lạm dụng corticoid bôi kéo dài
❌ Ngưng dưỡng ẩm khi đã đỡ
❌ Dùng thuốc bôi “đa thành phần” không rõ nguồn gốc
❌ Không loại bỏ yếu tố kích ứng → bệnh tái phát liên tục
📌 6. KHI NÀO CẦN CHUYỂN KHÁM CHUYÊN KHOA?
✔️Không cải thiện sau 2–3 tuần điều trị đúng
✔️Tái phát nhiều lần trong năm
✔️Nghi ngờ viêm da tiếp xúc dị ứng cần test áp da
✔️Tổn thương lan rộng, đau, nhiễm trùng
📝 Lưu ý:
Phác đồ mang tính tham khảo, việc lựa chọn thuốc – liều – thời gian dùng cần cá thể hóa theo từng bệnh nhân.
✍️ Ds Vũ Chung Thành