13/09/2019
MỆNH MÔN THEO QUAN ĐIỂM YHCT LÀ GÌ ?
Đáp lại yêu cầu quan tâm của các bạn về bài viết muốn hiểu rõ về quan niệm Mệnh môn theo YHCT. Tôi đã tổng hợp từ nhiều tài liệu, làm khoa học chúng ta cần có các tư liệu tin cậy và kết quả nghiên cứu để chứng minh luận điểm tại sao Mệnh môn lại được coi như Thận dương mặc dù còn tồn tại sự khác biệt về nhận thức nhưng nó đang được giới Trung Y mặc định sử dụng. Các Bạn xem và cho ý kiến.
🔥 Mệnh môn và Thận dương liệu có phải là một ?
Mệnh môn là 1 từ, bắt đầu thấy trong < Nội Kinh>, từ thì hàm ý giao phó Mệnh môn là của của sinh mệnh ( 生命之门), nó là nơi khí tiên thiên ẩn tàng, nguồn hóa sinh của cơ thể, gốc của sinh mệnh.
I. Vị trí của Mệnh môn :
Liên qua đến vị trí của Mệnh môn, đã trải qua rất nhiều tranh luận, quy nạp lại có mấy quan điểm dưới đây
1. Thuyết Thận trái Mệnh môn phải : Thận có 2 quả, thuyết này cho rằng Thận ở bên trái, Mệnh môn ở bên phải, khởi đầu từ < Nạn Kinh - Điều 36 > viết " Thận có 2, bên trái là Thận, bên phải là Mệnh Môn. Từ sau đó trở đi Vương Thúc Hòa trong < Mạch Kinh>, Đời Tống Trần Vô Trạch < Tam nguyên phương >, Nghiêm Dụng Hòa < Tế Sinh Phương >, Đời Minh Lý Đình < Y học nhập môn> đều dùng theo cách nói này.
2. Thuyết gọi chung hai Thận là Mệnh môn : Đời Minh - Ngu Đoàn phủ nhận trái là Thận phải là Mệnh môn, chứng minh đề xuất " Hai thận gọi chung là Mệnh môn", ông nói " Hai thận là nơi cư ngụ căn bản của nguyên dương, cửa sinh mệnh, tuy là Thủy tạng, mà thực là tương hỏa cu ngụ bên trong, ngụ ý hai thận gọi chung là Mệnh môn < Y học chính truyền>. Trương Cảnh Nhạc cho rằng " hai thận 2 vạch chẵn bên ngoài của quẻ Khảm, Mệnh môn 1 vạch đứt bên trong, đó quả Khảm, lấy 1 thống 2, hai bao lấy 1 ( xem tượng hình quẻ Khảm). Mệnh môn là cách gọi chung 2 thận, mà hai thận đều thuộc Mệnh môn, cho nên nói Mệnh môn, phủ của thủy hỏa, là nhà của âm dương, là bể của tinh khí, là động của tử sinh ( loại kinh phụ dực cầu chính lục). đây là các học thuyết gọi 2 thận đều là Mệnh môn, đồng thời nói ngoài 2 thận không có Mệnh môn khác.
3. Thuyết khoảng giữa 2 Thận là Mệnh môn : lấy Mệnh môn là độc lập với 2 thận, vị trí ở giữa 2 thận, Triệu Hiến Khả đời Minh đề xướng. ông ta căn cứ < Tố Vấn Thích Cấm luận> nói " "七节之旁，中有小心”, cho rằng, chỗ 2 thận ký sinh, bên trái có 1 Thận thuộc âm thủy, bên phải có 1 Thận thuộc Dương thủy, mỗi bên mở ra 1 thốn 5 phân, ở giữa là Mệnh môn, trong đó bên phải là tướng hỏa, bên trái Chân thủy thiên nhất < Y Quán>. đây là luận điểm ảnh hưởng đến tận đời Thanh, như Trần Tu Viên < Y học tâm tự kinh>, Lâm Bội Cầm < Loại chứng trị tài>, Trương Lộ Ngọc < Bản kinh phùng nguyên>, Hoàng Cung Tú < Bản Thảo Cầu Chân> đều theo tôn chỉ này.
4. Thuyết Mệnh môn là Động khí giữa 2 thận : Cách nói này tuy cho rằng khoảng giữa 2 thận là Mệnh môn, nhưng khoảng đó không có thủy không có hỏa, mà chỉ là tồn tại 1 điểm phát động nguyên khí, đồng thời lại cho rằng Mệnh môn là 1 cơ quan hữu hình, người đầu tiên đề xướng thuyết này là Tôn Nhất Khuê đời Minh, ông ta cho rằng " Mệnh môn là động khí giữa 2 thận, không thủy, không hỏa, là mấu chốt của tạo hóa, là nền tảng của âm dương, tức là tiên thiên Thái cực, ngũ hành từ chỗ này mà sinh, tạng phủ kế đó mà sinh, nếu nói thuộc Mộc, thuộc hỏa, thuộc tạng, phủ vẫn là vật hữu hình, ra bên ngoài cũng trên động mạch kinh lạc có hình để căn cứ chẩn bệnh, sách Linh khu, Tố vấn cũng nói rõ ở kinh này < Y chỉ tự dư> .
II. Chức năng của Mệnh Môn :
Trước đời Minh, trong điều 39 của nam Kinh viết " Mệnh môn.... khí của nó thông với Thận " đã mang chức năng của Mệnh môn khái quát tất cả bao hàm trong khái niệm Thận khí, cho rằng công năng của Thận có chỗ giống nhau. đến đời Minh, học thuyết Mệnh môn được phát triển lên 1 bước. tổng hợp lại chức năng của Mệnh môn có mấy chức năng sau :
*Mệnh môn là nơi của Nguyên khí
*Mệnh môn tàng tinh, ở của thần, có liên quan mật thiết đến chức năng sinh dục
*Mệnh môn là nhà của Thủy hỏa
*Trong Mệnh môn là nơi cư ngụ của chân hỏa, là căn bản dương khí của cơ thể .
💗 Kết luận :
Từ nhận thức của các Y gia đối với Mệnh môn : từ hình thái mà nói, còn tranh luận hữu hình và vô hình; từ bộ vị mà nói, biện nó ở khoảng giữa 2 thận; từ công năng mà nói còn tranh luận có chủ hỏa cùng không có hỏa. nhưng nhận thức mối quan hệ khăng khít chức năng sinh lý chủ yếu của Mệnh môn và chức năng sinh lý của Thận là một. Các nhà Đông Y hiện này cho rằng Thận dương cũng tức là hỏa của Mệnh môn, Thận âm cũng là thủy của Mệnh môn theo nhận thức của Trương Cảnh Nhạc. Thận âm cũng là Chân âm, nguyên âm; Thận dương cũng là Chân dương, nguyên dương. Cổ nhân nói Mệnh môn là muốn nhấn mạnh tính trọng yếu của âm dương trong Thận.
Nguồn: Sưu tầm
![[ HAI BÀI THUỐC CỰC HAY TỪ CẢI CÚC ]Theo Y học cổ truyền, rau cải cúc có vị ngọt, hơi đắng, the, thơm, tính hơi má...](https://img4.findhealthclinics.com/952/444/118723089524443.jpg)
