21/03/2020
TRÀO NGƯỢC DẠ DÀY LÀ GÌ? TRIỆU CHỨNG, NGUYÊN NHÂN VÀ CÁCH ĐIỀU TRỊ
Trào ngược dạ dày thực quản là gì?
Trào ngược dạ dày thực quản (tên viết tắt khoa học: GERD) còn được gọi là bệnh viêm thực quản trào ngược, trào ngược acid dạ dày. Đây là một bệnh lý xảy ra khi acid dạ dày (bao gồm acid HCL, pepsin, dịch mật và có thể cả thức ăn) bị trào ngược lên thực quản – vùng ống tiêu hóa kết nối từ miệng với dạ dày.
Ban đầu, các cơn trào ngược dạ dày thực quản thường xảy ra sau khi người bệnh ăn no, diễn ra trong thời gian ngắn, rất hiếm xảy ra khi ngủ và thường không kèm theo triệu chứng gì. Tuy nhiên, nếu các cơn trào ngược diễn ra thường xuyên từ 2-3 lần trở lên mỗi tuần thì sẽ diễn tiến thành bệnh, làm tổn thương thực quản và sinh ra các triệu chứng kèm theo.
Trào ngược dạ dày có nguy hiểm không?
Tại Việt Nam, có khoảng 7 triệu người mắc căn bệnh trào ngược này. Số liệu thống kê trong năm 2011 tại các nước phương Tây cũng cho thấy bệnh này gây ảnh hưởng đến khoảng 20% dân số. Những ảnh hưởng thấy rõ nhất của trào ngược dạ dày thực quản đó là nó tác động xấu đến tình trạng sức khỏe, sự tự tin và trải nghiệm sống của người bệnh.
Xét về các yếu tố cơ bản thì đây không phải là một bệnh lý quá nghiêm trọng khi nó đang ở giai đoạn đầu và hoàn toàn có thể điều trị được. Tuy nhiên, nếu chủ quan không điều trị trào ngược dạ dày kịp thời và để bệnh diễn tiến thành giai đoạn nặng hơn thì người bệnh có thể phải đối mặt với nhiều biến chứng nguy hiểm như:
Viêm thực quản, viêm vùng họng.
Chảy máu thực quản.
Hẹp thực quản
Đáng lưu ý, ở giai đoạn muộn, người bệnh trào ngược dạ dày thực quản có thể phải đối mặt với biến chứng thực quản Barrett. Đây là biến chứng khiến cho các mô vảy ở đoạn dưới thực quản bị biến chuyển thành các mô dạng cột, dễ dàng phát triển thành các tế bào ung thư và gây ung thư thực quản.
Triệu chứng trào ngược dạ dày
Như đã đề cập ở trên, ở giai đoạn đầu của trào ngược, có thể người bệnh chưa nhận thấy bất cứ một biểu hiện rõ ràng nào. Tuy nhiên, nếu để ý kỹ các triệu chứng trào ngược dạ dày sau về thời gian và tần suất xuất hiện sẽ có khả năng cao hơn trong việc phát hiện bệnh sớm. Ngoài ra, các triệu chứng đề cập dưới đây cũng là những dấu hiệu thường gặp nhất.
Ợ chua, ợ nóng: Đây là hiện tượng acid dịch vị trong dạ dày trào ngược lên thực quản. Hiện tượng này sẽ khiến người bệnh có cảm giác nóng rát, khó chịu tại vùng thượng vị, xương ức và vùng cổ họng.
Khó nuốt, buồn nôn: Triệu chứng bệnh trào ngược dạ dày thực quản này là rất điển hình, thường xảy ra khi người bệnh mới ăn no. Bệnh càng diễn tiến nặng thì cảm giác buồn nôn càng rõ ràng, nhiều trường hợp có thể nôn ngay sau khi ăn hoặc bụng rỗng nhưng vẫn có cảm giác muốn ói. Khi thức ăn bị trào ngược, đẩy lên vùng phía sau xương ức thì sẽ gây cảm giác đau khi nuốt.
Trào ngược dạ dày gây đau tức ngực, khó thở: Acid dạ dày trào ngược gây kích thích các dây thần kinh tại niêm mạc thực quản. Khi bị tác động bởi acid, bề mặt niêm mạc bị tổn thương gây co giãn bất thường và làm cho người bệnh có cảm giác tức ngực, khó thở, hay bị nấc cục.
Miệng đắng: Dịch vị dạ dày thường có lẫn dịch mật. Vì thế, các cơn trào ngược dạ dày thường khiến người bệnh có cảm giác đắng miệng. Cảm giác này sẽ rất rõ ràng vào sáng sớm ngủ dậy nếu như người bệnh bị trào ngược vào đêm hôm trước trong khi ngủ.
Đau bụng dai dẳng: Triệu chứng này thường xuất hiện khi bệnh ở giai đoạn nặng, đã có vết loét hoặc xuất huyết dạ dày.
Phân màu đen hoặc dính máu: Đây cũng là một triệu chứng người bệnh phải đối mặt khi trào ngược dạ dày ở giai đoạn nặng.
Một số triệu chứng khác: Khàn giọng, thở khò khè, ho, miệng chua, giảm cân đột ngột…
Xét nghiệm trào ngược dạ dày
Để chắc chắn mắc tình trạng trào ngược của mình, người bệnh có thể được chỉ định làm một trong những xét nghiệm sau:
Nội soi dạ dày: Đây là phương pháp xét nghiệm trào ngược dạ dày sử dụng một ống nội soi mỏng có trang bị đầu thu hình ảnh đi qua đường cổ họng để kiểm tra tình trạng thực quản và dạ dày. Phương pháp này có thể phát hiện tình trạng viêm niêm mạc thực quản cùng các biến chứng khác. Tuy nhiên, kết quả nội soi cũng có thể chưa phản ánh toàn bộ tình trạng trào ngược acid ở trong giai đoạn “chớm” bệnh.
Thử nghiệm nồng độ acid ambulatory (nồng độ pH): Đây là phương pháp xác định thời điểm và thời gian kéo dài của hiện tượng trào ngược dạ dày. Bằng cách sử dụng một đầu thu hình nhỏ trong thực quản trong suốt quá trình nội soi hoặc đặt tại thực quản để theo dõi toàn bộ quá trình.
Thử nghiệm đo áp lực thực quản: Là xét nghiệm đo tần suất co thắt cơ thực quản khi người bệnh nuốt.
Chụp x-quang hệ tiêu hóa trên có chất cản quang: Trước khi chụp x quang, người bệnh trào ngược dạ dày sẽ được uống chất cản quang để các lớp niêm mạc thể hiện rõ ràng trên màn hình quan sát. Phương pháp này sẽ giúp kiểm tra rõ ràng tình trạng tổn thương tại dạ dày, ruột và ống thực quản.
Nguyên nhân trào ngược dạ dày
Quá trình co thắt, đóng mở bất thường của cơ vòng thực quản dưới khiến cho acid trong dạ dày trào ngược vào thực quản có thể xảy ra bởi một hoặc một vài nguyên nhân sau:
Nguyên nhân trào ngược dạ dày do bệnh lý: Bản thân người bệnh đang mắc viêm loét dạ dày, phù nề dạ dày, viêm hang vị dạ dày hoặc bị thoát vị dạ dày.
Thuốc: Việc lạm dụng một số loại thuốc tân dược trong điều trị, đặc biệt là nhóm thuốc có tác dụng giảm đau như ibuprofen hay naproxen… có thể gây ra các tổn thương tại niêm mạc dạ dày, dẫn đến các kích ứng và phản xạ co bóp mạnh hơn.
Bị trào ngược dạ dày do thói quen ăn uống không khoa học: Thói quen dùng nhiều thực phẩm không tốt cho dạ dày như đồ chua, cay, nóng, rượu bia, đồ nhiều dầu mỡ, thức ăn nhanh… tạo điều kiện gây kích thích tại niêm mạc dạ dày gây trào ngược. Ngoài ra, nếu ăn uống không đảm bảo cũng vô hình chung tạo môi trường thuận lợi cho các hại khuẩn sinh sôi gây hại.
Nguyên nhân bệnh trào ngược dạ dày do stress: Tinh thần không thoải mái, quá căng thẳng trong thời gian dài sẽ ảnh hưởng xấu đến hoạt động tiết acid dịch vị ở dạ dày.
Người thừa cân, béo phì, đang mang thai: Những đối tượng này cũng có nguy cơ bị trào ngược dạ dày thực quản cao hơn. Điều này được giải thích là do áp lực lớn từ cân nặng lên dạ dày và cơ thắt thực quản dưới gây trương lực yếu, tạo điều kiện cho acid dạ dày trào ngược lên trên.
Trào ngược dạ dày là gì? Triệu chứng, nguyên nhân và cách điều trị
Một số đối tượng hay bị trào ngược dạ dày
Trào ngược dạ dày nên ăn gì?
Chế độ ăn uống ảnh hưởng rất lớn đến tiến triển của bệnh và quá trình điều trị. Theo các bác sĩ, ngoài duy trì chế độ ăn uống đầy đủ dinh dưỡng và lành mạnh thì người bệnh nên ưu tiên hơn trong thực đơn hàng ngày các loại thực phẩm sau:
Bánh mì và bột yến mạch: Đây là hai thực phẩm hàng đầu với người bệnh trào ngược dạ dày tốt cho việc hấp thụ bớt lượng acid dư thừa trong dạ dày, hạn chế các kích ứng và tổn thương tại niêm mạc dạ dày.
Các loại đậu, đỗ, hạt: Đây là những loại thực phẩm cung cấp hàm lượng chất xơ dồi dào cho người bị bệnh trào ngược dạ dày và chứa nhiều amino acid. Giúp cho hệ tiêu hóa hoạt động hiệu quả hơn, hạn chế tình trạng đầy hơi, khó tiêu gây ợ hơi, ợ chua.
Đạm dễ tiêu: Có nhiều trong thịt nạc, lườn gà, thịt ngan… Đạm dễ tiêu sẽ giúp trung hòa bớt acid dịch vị, hạn chế những triệu chứng do trào ngược dạ dày gây ra.
Nghệ, gừng và mật ong: Là những “thực phẩm vàng” giúp hạn chế tình trạng ợ hơi, ợ nóng, khó tiêu do trào ngược gây ra.
Sữa chua: Có vai trò trong kích thích tiêu hóa, cải thiện môi trường dạ dày, tăng sản sinh lợi khuẩn cho hệ tiêu hóa.
Chữa trào ngược dạ dày bằng thuốc nam
Dùng thuốc Nam là một trong những biện pháp được nhiều người bệnh quan tâm vì tính an toàn cao. Dưới đây là một số cách điều trị trào ngược phổ biến nhất:
Cách trị trào ngược dạ dày bằng nghệ
Nghệ là một vị thuốc quen thuộc trong điều trị nhiều bệnh lý về dạ dày. Với hàm lượng cao chất curcumin trong nghệ giúp tăng cường chức năng tiêu hóa, điều hòa quá trình tiết acid dịch vị và hoạt động co bóp của dạ dày.
Cách dùng nghệ điều trị trào ngược dạ dày như sau:
Cách 1: Dùng nghệ tươi cạo vỏ, rửa sạch, thái mỏng rồi xay nhuyễn cùng một chút nước sôi. Dùng tấm vải sạch lọc bỏ bã, cho thêm chút nước nữa vào nước cốt nghệ, đun sôi rồi dùng nước uống sau khi ăn.
Cách 2: Mỗi ngày người bệnh trào ngược dạ dày dùng 3 thìa tinh bột nghệ pha với 2 thìa mật ong, chia làm 3 lần ăn trước khi ăn cơm khoảng 30 phút. Dùng đều đặn trong 2 tuần.
Cách trị bệnh trào ngược dạ dày bằng cam thảo
Cam thảo là một vị thuốc có khả năng làm lành vết viêm loét niêm mạc dạ dày và điều hòa quá trình tiết acid dịch vị. Để điều trị trào ngược dạ dày, người bệnh dùng cam thảo như sau:
Mỗi ngày dùng 4-5g bột cam thảo pha với 100ml nước để uống trước bữa ăn khoảng 30 phút. Hoặc có thể dùng cam thảo khô sắc nước uống. Chú ý, chỉ dùng cam thảo tối đa liên tục trong 2 tuần để tránh gây tích nước trong cơ thể.
Mẹo chữa trào ngược dạ dày bằng nha đam
Nha đam có công dụng thanh nhiệt, giải độc, cân bằng hệ tiêu hóa và giảm tiết acid dịch vị rất tốt. Cách sử dụng như sau:
Bệnh nhân trào ngược dạ dày thực quản dùng 5 lá nha đam tươi bỏ phần g*i và vỏ xanh, chỉ lấy phần thịt nha đam cho vào xay nhuyễn. Hỗn hợp thu được cho vào bình thủy tinh sạch, cho thêm 500ml mật ong khuấy đều, bảo quản trong tủ lạnh. Mỗi lần dùng 2 thìa nha đam mật ong trước khi ăn 20 phút, liên tục trong 1 tháng.
Mẹo chữa trào ngược dạ dày bằng thì là
Hạt thì là có tác dụng chữa đầy hơi, khó tiêu, giảm co thắt dạ dày và ngăn ngừa các triệu chứng trong bệnh trào ngược dạ dày thực quản. Cách sử dụng như sau:
Cách 1: Dùng 2-3 hạt thì là nhai kỹ, dùng sau khi ăn cơm trưa và tối liên tục trong 1 tuần.
Cách 2: Sắc 100g hạt thì là với nước. Đun sôi để nguội rồi chia làm 3 lần uống mỗi ngày.
Mẹo chữa trào ngược dạ dày bằng hoa cúc
Hoa cúc là một trong những vị thuốc thường được dùng để hạn chế các cơn ợ hơi, ợ nóng, ợ chua trong bệnh trào ngược dạ dày thực quản. Với tính mát, vị ngọt đắng, mùi thơm dịu nên hoa cúc còn có khả năng giúp an thần, giải tỏa căng thẳng, cải thiện tình trạng mất ngủ và quan trọng hơn là giúp trung hòa acid dịch vị, thải trừ nhiệt độc, hỗ trợ điều hòa chức năng co bóp ở thành dạ dày.
Người bệnh trào ngược dạ dày dùng 5-6 bông cúc khô loại nhỏ tráng qua 1 lượt nước sôi, bỏ nước đầu đi. Tiếp tục pha thêm 150ml nước sôi khác vào ấm trà hoa cúc, hãm trong 5 phút. Dùng trà hoa cúc để uống khi còn ấm nóng. Người bệnh nên dùng trà hoa cúc trước khi ngủ 30 phút – 1 tiếng là tốt nhất. Trà hoa cúc rất lành tính và có thể dùng hàng ngày.
Ngoài áp dụng các bài thuốc Nam điều trị trào ngược dạ dày kể trên, người bệnh cũng cần lưu ý một số điều sau trong sinh hoạt để việc điều trị đạt kết quả tối ưu nhất:
Uống đủ 1,5 – 2 lít nước/ngày để giúp trung hòa acid dịch vị, hỗ trợ tiêu hóa.
Giảm cân, bỏ thuốc lá, kiêng bia rượu, cà phê.
Người bị trào ngược dạ dày tránh hoạt động hay vận động mạnh ngay sau khi ăn.
Kê cao gối khi ngủ.
Duy trì tư thế đứng, ngồi thẳng lưng.
Thuốc chữa trào ngược dạ dày tốt nhất
Nếu trào ngược dạ dày ở giai đoạn “chớm” mắc và chưa có những triệu chứng nghiêm trọng thì người bệnh hoàn toàn có thể áp dụng các phương pháp kể trên.Tuy nhiên, đối với những trường hợp bệnh nặng hơn, đặc biệt khi đã có tổn thương niêm mạc dạ dày, xuất huyết… thì các bài thuốc nam đơn giản kể trên không có nhiều ý nghĩa trong điều trị vì chỉ có thể giảm một phần nào triệu chứng.
Trào ngược dạ dày là gì? Triệu chứng, nguyên nhân và cách điều trị
Dạ Vị Khang – Thuốc trị trào ngược dạ dày tốt nhất
Trong trường hợp này, người bệnh nên tìm đến một bài thuốc toàn diện và khoa học hơn để không những điều trị triệu chứng mà còn giải quyết triệt để tổn thương, ngăn ngừa biến chứng, đề phòng tái phát. Dạ Vị Khang là bài thuốc Đông y tiên phong trong điều trị bệnh lý trào ngược dạ dày mà người bệnh nên tham khảo.
