03/01/2026
Khi bác sĩ chăm con ốm như nào ^^
Lúc mới làm mẹ, tôi cũng bối rối lắm mỗi khi con ốm. Hắt hơi, sổ mũi, ho vài tiếng thôi là lo. Lo con nặng lên, lo nếu không can thiệp sớm thì bệnh sẽ kéo dài. Cảm giác đó chắc rất nhiều bố mẹ từng trải qua.
Sau này, khi đã là mẹ của ba đứa trẻ, đứa lớn 10 tuổi, đứa út 4 tuổi, và đồng thời có hơn 15 năm kinh nghiệm thực chiến trong chuyên ngành Tai Mũi Họng, tôi nhìn rõ hơn quy luật của các bệnh hô hấp ở trẻ nhỏ, đặc biệt là những bệnh do virus. Và tôi muốn chia sẻ đến bố mẹ cách chăm sóc các con.
1. Mỗi khi con mới có dấu hiệu ốm như hắt hơi, ho, sổ mũi, điều tôi luôn ưu tiên đầu tiên không phải là thuốc, mà là vệ sinh mũi. Tôi làm rất kỹ việc này, và hướng dẫn rất cụ thể cho cả bác giúp việc cách rửa mũi cho con, từ lực rửa, tư thế, đến tần suất trong ngày. Với tôi, đây là khâu quan trọng nhất, không được làm qua loa.
Mũi thông thì con mới dễ thở, ngủ được, ăn được. Thực tế, chỉ riêng việc làm tốt khâu vệ sinh mũi ngay từ đầu đã ảnh hưởng rất nhiều đến việc con sẽ ốm nhẹ hay nặng, nhanh khỏi hay kéo dài.
Ở giai đoạn đầu, dịch mũi thường còn loãng. Nếu được làm sạch tốt, dịch sẽ được đưa ra ngoài, niêm mạc mũi không bị ứ đọng, cơ thể có điều kiện tự hồi phục. Ngược lại, nếu bỏ qua khâu này, dịch ứ lại, niêm mạc phù nề, dịch đặc dần lên, rất dễ kéo theo ho, chảy dịch mũi sau và thậm chí bội nhiễm.
Vì vậy tôi luôn nhấn mạnh với người chăm sóc con rằng rửa mũi không làm cho trẻ “quen mũi” hay “phụ thuộc”, mà ngược lại giúp bảo vệ niêm mạc và hỗ trợ quá trình hồi phục tự nhiên của cơ thể.
2. Tôi cũng không vội dùng thuốc, càng không vội kháng sinh khi con mới ốm. Phần lớn các đợt cảm cúm, sổ mũi, viêm họng thông thường ở trẻ là do virus và có tiến trình tự khỏi nếu được chăm sóc đúng. Việc của người lớn là theo dõi sát, hỗ trợ làm sạch đường thở, hạ sốt đúng cách khi cần, giữ cho con uống đủ nước và ăn ngủ được.
Đờm xanh, vàng vì thế không phải lúc nào cũng là dấu hiệu xấu. Trong nhiều trường hợp, đó là giai đoạn sau của một đợt nhiễm virus, khi hệ miễn dịch đã hoạt động và phần dịch đặc còn lại cần được tống ra ngoài. Điều quan trọng không phải là sợ đờm, mà là giúp đờm không ứ lại, không chảy xuống họng hay đi sâu vào đường hô hấp dưới.
3. Ho cũng thường xuất hiện muộn hơn và có thể là biểu hiện cơ thể đang tự làm sạch. Trẻ nhỏ khác người lớn ở chỗ chưa biết xì mũi hay khạc đờm, nên vai trò của người chăm sóc trong việc vệ sinh mũi – họng lại càng quan trọng.
Chỉ khi các triệu chứng thay đổi theo chiều hướng bất thường, kéo dài, trẻ mệt nhiều, sốt cao, thở nhanh, bỏ ăn rõ rệt, hoặc không còn phù hợp với một đợt virus thông thường, lúc đó mới cần đánh giá lại và can thiệp y tế phù hợp.
Làm mẹ, cộng thêm kiến thức và kinh nghiệm nghề nghiệp, giúp tôi hiểu rằng bình tĩnh, chăm sóc đúng và can thiệp đúng lúc quan trọng hơn rất nhiều so với việc can thiệp sớm hay dùng thuốc vội vàng. Khi có đủ hiểu biết và sự kiên nhẫn, việc con ốm sẽ không còn là nỗi ám ảnh, mà là một phần rất tự nhiên trong hành trình lớn lên của trẻ!
Love all ❤️
Bác sĩ Vi Trang.
