03/03/2022
Test nhanh sao cho ít tốn kém nhất?
Việt Nam ghi nhận số ca F0 tăng liên tục, bộ đang lấy ý kiến các địa phương để lên danh mục cụ thể các vật tư cần bình ổn giá và đang xây dựng hướng dẫn về sử dụng kit test nhanh để khắc phục hiện tượng sử dụng không đúng, lạm dụng, dẫn tới tăng cầu không cần thiết với mặt hàng này.
Theo PGS-TS Đỗ Văn Dũng, Trưởng khoa Y tế công cộng ĐH Y Dược TP.HCM, việc chỉ định phải có kết quả test nhanh âm tính mới được đi làm, đi học đang bị lạm dụng. Khi thường xuyên xét nghiệm có nguy cơ làm trầy xước niêm mạc mũi, nếu thao tác vô khuẩn không tốt có thể dễ gây lây nhiễm hơn, nhiều nguồn kit test trôi nổi, không đảm bảo chất lượng.
Vì vậy cần có hướng dẫn khi nào cần thực hiện xét nghiệm test nhanh hoặc PCR, tránh xét nghiệm không cần thiết.
Theo hướng dẫn của Mỹ, chỉ test nhanh khi có triệu chứng để xác nhận mắc bệnh và tự động cách ly năm ngày kể từ ngày có triệu chứng. Sau năm ngày, các triệu chứng giảm bớt thì người bệnh không cần phải cách ly nữa và không cần phải thực hiện test nhanh lại.
Khi virus xâm nhập vào cơ thể, việc virus nhân lên phụ thuộc vào cơ chế miễn dịch của cơ thể, quan trọng nhất là xem xét các triệu chứng lâm sàng. Nếu các triệu chứng cải thiện thì khả năng lây bệnh hầu như rất thấp sau 10 ngày dù xét nghiệm PCR vẫn còn dương tính ở người chưa tiêm vaccine và còn thấp hơn nữa ở người đã tiêm vaccine. Vì vậy xét nghiệm virus không đánh giá bệnh có còn lây hay không lây hay bệnh nhân có bị tái nhiễm hay không ở người bệnh hồi phục trong vòng ba tháng.
Ở Singapore hiện nay, đối với người đã tiêm đủ vaccine thì cũng được xem là hết bệnh sau bảy ngày mà không cần xét nghiệm lại.
Theo hướng dẫn của Bộ Y tế, F0 được điều trị ở nhà cần phải cách ly đủ bảy ngày và phải có kết quả xét nghiệm nhanh kháng nguyên âm tính với virus SARS-CoV-2 sẽ được dỡ bỏ cách ly. Quy định này rất tốt để kiểm soát chặt hơn tình hình lây nhiễm ở cộng đồng nhưng có thể cần được điều chỉnh khi số ca mắc ở cộng đồng rất cao và hiện tượng thiếu kit xét nghiệm như hiện nay.
Đối với người tiếp xúc gần là F1, không nên làm test nhanh ngay lúc mới tiếp xúc mà nên làm sau năm ngày tiếp xúc, như vậy mới chính xác hơn. Còn đối với các F1 ở cùng nhà với những người nguy cơ cao như con nít, người già hoặc môi trường làm việc tiếp xúc với người bệnh thì có thể thực hiện test sớm hơn vào ngày thứ hai, sau đó là ngày thứ năm chứ không nên xét nghiệm nhiều lần.
Đối với những người không phải là F1 nhưng lo ngại nguy cơ nhiễm COVID-19 thì chỉ nên xét nghiệm khi có triệu chứng, không nên tự làm xét nghiệm.
Người dân có thể test nhanh mẫu gộp trong gia đình nhưng nên gộp mẫu những người không có triệu chứng. Nếu các thành viên đều có triệu chứng, nên làm test nhanh riêng.