09/02/2026
20 ĐIỀU DƯỢC SĨ NHÀ THUỐC CẦN BIẾT VỀ THUỐC GIẢM ĐAU – KHÁNG VIÊM
🔹 1. Floctafenin
Floctafenin là thuốc giảm đau đơn thuần, không có tác dụng hạ sốt và kháng viêm. Thường được dùng trong các trường hợp đau mức độ nhẹ đến vừa như đau răng, đau đầu, đau do viêm xoang. Do không ức chế tổng hợp Prostaglandin, thuốc ít gây kích ứng dạ dày hơn so với NSAID.
🔹 2. Dị ứng Paracetamol không đồng nghĩa dị ứng NSAID
Paracetamol là dẫn xuất Anilin, đôi khi được xếp gần nhóm NSAID nhưng tác dụng kháng viêm rất yếu. Vì vậy, dị ứng Paracetamol không có nghĩa là dị ứng NSAID. Trong một số trường hợp, bệnh nhân vẫn có thể dùng Ibuprofen để giảm đau – hạ sốt (nếu không có chống chỉ định).
🔹 3. NSAID không chọn lọc COX vẫn có nguy cơ tim mạch
Không phải cứ NSAID không chọn lọc COX là an toàn với tim mạch. Diclofenac và Ibuprofen (liều cao) đã được ghi nhận làm tăng nguy cơ biến cố tim mạch. Vì vậy, cần tuân thủ liều dùng, đặc biệt ở bệnh nhân có tiền sử tim mạch.
🔹 4. Nguyên tắc dùng NSAID
Luôn áp dụng nguyên tắc: “liều thấp nhất có hiệu quả trong thời gian ngắn nhất”. Không nên dùng liều cao ngay từ đầu nếu chưa cần thiết.
🔹 5. Vai trò hiện nay của Aspirin
Hiện nay, Aspirin được dùng chủ yếu với tác dụng chống kết tập tiểu cầu hơn là giảm đau – hạ sốt. Liều thường dùng trong phòng ngừa tim mạch là 81 mg/ngày.
🔹 6. Diclofenac: muối Kali và Natri
Diclofenac Kali: hấp thu nhanh, khởi phát tác dụng nhanh → thường dùng cho đau răng, đau bụng kinh (ví dụ: Cataflam).
Diclofenac Natri: tác dụng kéo dài hơn, có dạng phóng thích chậm (SR) như Voltaren SR, phù hợp dùng duy trì.
🔹 7. Aspirin và các ứng dụng khác
Ngoài giảm đau – kháng viêm – chống kết tập tiểu cầu, Aspirin còn có tác dụng tiêu sừng. Vì vậy:
Có trong một số chế phẩm bôi da (vẩy nến, dày sừng).
Bị lạm dụng trong kem trộn do acid acetylsalicylic nồng độ cao gây bào mòn da.
Một ứng dụng dân gian khác: cắm hoa – tính acid giúp hoa tươi lâu hơn.
🔹 8. NSAID chọn lọc COX-1 và nguy cơ dạ dày
Các thuốc thiên về ức chế COX-1 như Mefenamic acid, Ibuprofen, Diclofenac thường gây hại dạ dày nhiều hơn so với thuốc chọn lọc COX-2. Cần thận trọng với bệnh nhân viêm loét dạ dày – tá tràng.
🔹 9. Meloxicam
Meloxicam được xem là NSAID ít ảnh hưởng trên dạ dày và tim mạch hơn so với nhiều thuốc COX-2 khác, nên thường được lựa chọn trong điều trị dài ngày.
🔹 10. Tác dụng chính của Corticoid
Corticoid có 3 tác dụng chính:
Kháng viêm
Kháng dị ứng (kháng histamin)
Ức chế miễn dịch
👉 Liều ức chế miễn dịch cao hơn nhiều so với liều kháng viêm – kháng dị ứng.
🔹 11. Methylprednisolon rất đắng
Methylprednisolon có vị đắng rõ, gây khó uống. Hiện tại, các chế phẩm trên thị trường chưa che được vị đắng này hoàn toàn.
🔹 12. Prednisolon dễ uống hơn
Prednisolon cũng đắng, nhưng một số chế phẩm đã cải thiện mùi vị, nên dễ uống hơn Methylprednisolon.
🔹 13. Thời điểm dùng Corticoid
Nên dùng Corticoid vào buổi sáng (8–9h) để hạn chế ức chế trục hạ đồi – tuyến yên – thượng thận.
Một số tài liệu cho phép chia liều 2/3 buổi sáng, 1/3 buổi chiều, nhưng không nên dùng kéo dài nhiều lần/ngày.
🔹 14. Corticoid gây thèm ăn
Corticoid gây thèm ăn do:
Kích thích hệ thần kinh trung ương
Tăng tiết dịch tiêu hóa → cảm giác cồn cào, đói bụng
🔹 15. Ngưng Corticoid phải giảm liều
Dùng Corticoid liều cao, kéo dài mà ngưng đột ngột có thể gây suy tuyến thượng thận cấp, rất nguy hiểm.
🔹 16. Không phối hợp Corticoid với NSAID
Corticoid đã ức chế từ đầu quá trình tạo acid arachidonic, nên NSAID không còn nhiều vai trò khi dùng chung, trong khi nguy cơ xuất huyết tiêu hóa tăng cao.
🔹 17. Diacerein
Diacerein là thuốc kháng viêm không steroid, tác động bằng cách ức chế Interleukin-1β, thường dùng trong thoái hóa khớp, viêm xương khớp.
🔹 18. Kháng viêm dạng men không tác động lên khớp
Các men như Alpha chymotrypsin, Lysozyme không có vai trò trong bệnh lý khớp, chủ yếu dùng cho tụ máu, phù nề, chấn thương phần mềm.
🔹 19. Cách dùng Alpha chymotrypsin
Alpha chymotrypsin sinh khả dụng đường uống kém, nên thường được ngậm dưới lưỡi để hấp thu tốt hơn.
🔹 20. Bromelain
Bromelain là men kháng viêm, có tác dụng tốt hơn trong bệnh lý xương khớp, nên thường được đưa vào thực phẩm bảo vệ sức khỏe hỗ trợ khớp.
*Thông Tin Tham Khảo*
