11/05/2026
UNG THU GIÁP: Bảo tồn phần tuyến lành và lưu ý tái khám định kỳ.
Ung thư tuyến giáp là một trong những loại ung thư nội tiết phổ biến, nhưng may mắn là đa số trường hợp có tiên lượng tốt nếu được phát hiện sớm và điều trị đúng cách. Trong những năm gần đây, xu hướng điều trị đã chuyển sang bảo tồn tối đa phần tuyến giáp lành, đồng thời nhấn mạnh vai trò của tái khám định kỳ để kiểm soát bệnh hiệu quả.
1. Tuyến giáp và vai trò trong cơ thể.
Tuyến giáp là một tuyến nội tiết nhỏ nằm ở vùng cổ trước, có chức năng sản xuất hormone điều hòa:
- Chuyển hóa năng lượng.
- Nhịp tim.
- Nhiệt độ cơ thể.
Khi tuyến giáp bị ung thư, các tế bào bất thường phát triển mất kiểm soát, có thể ảnh hưởng đến chức năng nội tiết và lan sang các cơ quan khác.
2. Nguyên tắc điều trị: Phẫu thuật lấy hết tổ chức ung thư (u và hạch di căn) bảo tồn phần tuyến lành.
Trước đây, nhiều trường hợp ung thư giáp được điều trị bằng cách cắt toàn bộ tuyến giáp. Tuy nhiên, hiện nay với các thể ung thư nguy cơ thấp, bác sĩ có thể lựa chọn:
- Cắt một phần tuyến giáp (thùy giáp có ung thư), lấy các hạch nghi ngờ thường là nhóm VI (hạch trung tâm ) trước .
- Giữ lại phần tuyến giáp còn lành, có thể lấy u (nhân và nang lành nếu có).
Lợi ích của bảo tồn tuyến giáp:
- Giữ được chức năng nội tiết tự nhiên.
- Giảm phụ thuộc vào thuốc hormone suốt đời.
- Hạn chế biến chứng sau mổ (khàn tiếng, hạ canxi máu…).
Ví dụ dễ hiểu: Một bệnh nhân có khối u ung thư nhỏ (dưới 2 cm) chỉ nằm ở thùy phải tuyến giáp, khối u nằm gọn trong tổ chức tuyến giáp.
- Bác sĩ chỉ cần cắt thùy phải, kiểm tra hạch trung tâm.
- Phần thùy trái vẫn hoạt động bình thường.
➡️ Người bệnh có thể không cần uống hormone thay thế lâu dài. Có thể uống hormone liều thấp để chống tái phát theo bác sĩ chuyên khoa nếu cần.
3. Khi nào cần cắt toàn bộ tuyến giáp?
Không phải trường hợp nào cũng bảo tồn được. Cắt toàn bộ thường áp dụng khi:
- Khối ung thư lớn (>4 cm).
- Ung thư lan ra cả hai thùy.
- U hoặc hạch d căn đã xâm lấn.
- Có di căn hạch hoặc di căn xa; nếu chỉ di căn dưới 5 hạch, các hạch < 0,3 cm chưa xâm lấn thì có thể bảo tồn.
- Thể ung thư nguy cơ cao.
Quyết định này phải do bác sĩ chuyên khoa nội tiết hoặc ung bướu đánh giá kỹ lưỡng. Có thể đánh giá tổn thương trong lúc mổ và quyết định bởi phẫu thuật viên.
4. Tái khám định kỳ: Yếu tố quan trọng.
Sau điều trị, dù bảo tồn hay cắt toàn bộ tuyến giáp, tái khám định kỳ là bắt buộc.
Mục tiêu của tái khám:
- Phát hiện sớm tái phát hoặc di căn.
- Đánh giá chức năng tuyến giáp.
- Điều chỉnh thuốc (nếu có).
Các phương pháp theo dõi:
- Khám lâm sàng.
- Xét nghiệm máu (TSH, thyroglobulin…).
- Siêu âm vùng cổ.
- Xạ hình hoặc chụp CT, PET CT (khi cần).
Lịch tái khám tham khảo:
- 3–6 tháng/lần trong 1–2 năm đầu.
- Sau đó mỗi 6–12 tháng tùy nguy cơ.
- Tùy từng trường hợp bác sĩ chuyên khoa sẽ quyết định tần suất tái khám.
Ví dụ thực tế:
Một bệnh nhân sau mổ bảo tồn tuyến giáp:
- Năm đầu: tái khám mỗi 3 tháng.
- Năm thứ 2: mỗi 6 tháng, thâm chí mỗi 3 tháng nếu cần.
- Sau 5 năm ổn định: mỗi năm 1 lần.
➡️ Nhờ theo dõi đều, bác sĩ phát hiện sớm bất thường và xử lý kịp thời.
5. Những lưu ý quan trọng cho người bệnh.
* Tuân thủ lịch tái khám:
- Uống thuốc đúng chỉ định (nếu có).
- Theo dõi các dấu hiệu bất thường: khàn tiếng, nuốt nghẹn, nổi hạch cổ.
* Duy trì lối sống lành mạnh:
- Dùng thực phẩm sạch, tránh các loại hóa chất có hại cho sức khỏe.
- Ăn đủ i-ốt nhưng không quá mức.
- Tránh stress kéo dài.
- Tập thể dục đều đặn.
Bảo tồn phần tuyến giáp lành là hướng điều trị hiện đại, giúp người bệnh duy trì chất lượng cuộc sống tốt hơn. Tuy nhiên, hiệu quả lâu dài phụ thuộc rất lớn vào việc tái khám định kỳ và theo dõi chặt chẽ.
Nếu bạn hoặc người thân đang điều trị ung thư giáp, hãy trao đổi kỹ với bác sĩ Đinh Trực để được tư vấn và lựa chọn phương pháp phù hợp nhất.