19/01/2026
Tầm quan trọng của sắt và hậu quả khi thiếu
Sắt là dưỡng chất thiết yếu, thiếu sẽ ảnh hưởng tới tăng trưởng thể chất, phát triển nhận thức, trí nhớ, khả năng học tập, sức mạnh cơ bắp, mức năng lượng và năng suất lao động.
Theo NCBI Bookshelf – Chương Prevention of Iron Deficiency (U.S. National Library of Medicine), thiếu sắt còn làm giảm khả năng miễn dịch, tăng nguy cơ nhiễm trùng, làm cho cơ thể hấp thụ chì nhiều hơn — có hại cho trẻ em.
Trong thai kỳ, thiếu sắt nghiêm trọng có thể dẫn đến sinh non, tử vong quanh thời kỳ sinh, em bé nhẹ cân, thiếu sắt sau sinh, và có thể ảnh hưởng dài hạn đến chức năng thần kinh ngay cả khi sau này bổ sung sắt.
Chẩn đoán thiếu sắt và thiếu máu do thiếu sắt
Giai đoạn phát triển của thiếu sắt bao gồm: dự trữ sắt giảm (ví dụ ferritin huyết thanh thấp), sau đó suy giảm các chỉ số sinh hóa (ví dụ transferrin, protoporphyrin), cuối cùng là thiếu máu (giảm hemoglobin).
WHO đã đặt ngưỡng hemoglobin để xác định thiếu máu; tuy nhiên thiếu sắt có thể xảy ra trước cả khi hemoglobin giảm rõ ràng.
Các yếu tố chẩn đoán bị ảnh hưởng bởi mang thai (giãn huyết tương), nhiễm trùng, bệnh lý máu (ví dụ hemoglobinopathies) khiến việc đánh giá khó hơn.
Nguyên nhân gây thiếu sắt
Biến mất sắt do mất máu mạn tính (chu kỳ kinh nguyệt, ký sinh trùng như giun móc, schistosoma, mất máu trong đường tiêu hóa, v.v.).
Chế độ ăn cung cấp sắt thấp, đặc biệt sắt không heme (hem non) có sinh khả dụng thấp do có các chất ức chế (phytate, polyphenols, canxi, v.v.).
Nhu cầu sắt cao trong giai đoạn tăng trưởng nhanh (trẻ nhỏ), tuổi dậy thì, mang thai.
Các chiến lược phòng chống và can thiệp
Chương sách liệt kê nhiều biện pháp ngắn hạn, trung hạn và dài hạn, cho các nhóm nguy cơ khác nhau:
🌱Trẻ sơ sinh
▪️Đảm bảo trẻ được sinh với đủ sắt (ngăn ngừa thiếu sắt của mẹ, tránh sinh non).
▪️Chậm cắt dây rốn sau sinh (30–60 giây) để tăng lượng máu/bổ sung sắt cho trẻ.
▪️Cho con bú hoàn toàn trong 4–6 tháng, sau đó bổ sung nguồn sắt từ thức ăn bổ sung hoặc sữa công thức nếu cần.
🌱 Trẻ mẫu giáo (3-7 tuổi), học sinh và vị thành niên
▪️Bổ sung sắt định kỳ (hàng ngày hoặc hàng tuần) để phòng thiếu máu. Các chế độ dùng liều ít nhưng đều đặn được chứng minh hiệu quả và ít tác dụng phụ hơn.
▪️Kiểm soát ký sinh trùng, đặc biệt giun móc, để giảm mất máu.
▪️Tăng cường thực phẩm bổ sung sắt (fortification) cho thực phẩm dùng thường xuyên, như bánh quy, bột ngũ cốc, v.v.
🌱Phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ
▪️Bổ sung trước khi mang thai để có dự trữ sắt tốt.
▪️Bổ sung sắt định kỳ, đặc biệt nếu phụ nữ có kinh nguyệt nặng, sinh nhiều lần hoặc có nguy cơ cao.
🌱Phụ nữ mang thai
▪️Bổ sung sắt và acid folic là biện pháp phổ biến. Theo WHO, ở nhiều nước đang phát triển, phụ nữ mang thai được đề nghị dùng 60 mg sắt và 250 µg folic acid hàng ngày hoặc cách ngày.
▪️Các chương trình bổ sung có giám sát và tuân thủ tốt là rất quan trọng vì thiếu hiệu quả nếu được thực hiện muộn hoặc không đầy đủ.
Giải pháp bền vững
🌱Cải thiện chế độ ăn
▪️Tăng lượng thực phẩm giàu sắt heme (thịt, cá, gia cầm) nếu có thể. ▪️Tăng hấp thu sắt không heme bằng cách giảm chất ức chế, ví dụ nấu chín hạt, ngâm/giấm/ferment thực phẩm, tăng vitamin C trong bữa ăn.
🌱Tăng cường thực phẩm (food fortification)
▪️Chọn loại hợp chất sắt thích hợp (vd ferrous sulfate, FeNaEDTA, hemoglobin, muối phốt phát, v.v.) tùy theo điều kiện về chi phí, cảm quan, ổn định, hiệu năng hấp thu.
▪️Chọn thức ăn cơ bản để phối hợp, dễ tiếp cận, tiêu dùng thường xuyên trong dân cư.
▪️Có hệ thống kiểm tra, giám sát để đảm bảo chất lượng và hiệu quả.
Cân nhắc rủi ro
Có lo ngại về việc quá mức sắt (iron excess), nhất là trong các tình huống di truyền như hemochromatosis, các bệnh huyết sắc tố. Những trường hợp này hiếm so với quy mô của thiếu sắt.
Việc dùng liều sắt cao gây tác dụng phụ tiêu hóa (buồn nôn, đau bụng, táo bón...) nếu không được quản lý tốt.
🔗 Nguồn tổng hợp từ: Prevention of Iron Deficiency, NCBI Bookshelf – U.S. National Library of Medicine.
Nguồn:
--------------------------------------
Pediakid Fer + Vitamins B Giúp bổ sung thảo mộc, vitamin, khoáng chất, hỗ trợ hấp thụ sắt và các vitamin nhóm B, giúp giảm mệt mỏi.
Sản phẩm được nhập khẩu từ Pháp, chiết xuất HOÀN TOÀN TỰ NHIÊN và hương vị Chuối dễ uống.
* 𝑇ℎ𝑢̛̣𝑐 𝑝ℎ𝑎̂̉𝑚 𝑛𝑎̀𝑦 𝑘ℎ𝑜̂𝑛𝑔 𝑝ℎ𝑎̉𝑖 𝑙𝑎̀ 𝑡ℎ𝑢𝑜̂́𝑐 𝑣𝑎̀ 𝑘ℎ𝑜̂𝑛𝑔 𝑐𝑜́ 𝑡𝑎́𝑐 𝑑𝑢̣𝑛𝑔 𝑡ℎ𝑎𝑦 𝑡ℎ𝑒̂́ 𝑡ℎ𝑢𝑜̂́𝑐 𝑐ℎ𝑢̛̃𝑎 𝑏𝑒̣̂𝑛ℎ.
Inbox hoặc liên hệ +84-24 3773 8074; để được tư vấn MIỄN PHÍ!
Website: http://pediakid.vn/