17/09/2022
BÉ BỊ HO, PHẢI LÀM SAO?
Theo công bố của Bệnh viện Nhi Trung Ương, nhóm bệnh lý hô hấp chiếm tỷ lệ cao nhất trong các bệnh lý của trẻ. Bệnh hay gặp ở trẻ em dưới 5 tuổi, trong đó ho là triệu chứng chính của nhóm bệnh này. Ho cũng là nguyên nhân chủ yếu khiến các mẹ lo lắng và đưa trẻ đi khám. Tùy theo mỗi nhóm tuổi và nguyên nhân mà trẻ có thể ho khan hay ho có đờm, ho thành từng cơn hay ho liên tục, ho ngắn ngày hay ho kéo dài... Ho khan có thể do các bệnh nhiễm trùng đường hô hấp trên như cảm lạnh, cảm cúm, viêm amidan...Ho có đờm thường do viêm phế quản, viêm tiểu phế quản,... Dù theo hình thức nào thì ho vẫn luôn là một phản ứng tốt để bảo vệ đường thở, giúp đẩy đờm cùng các chất tiết ra khỏi đường hô hấp và tránh việc xâm nhập của các dị vật. Do đó, phụ huynh cần có những hiểu biết cơ bản về ho và một số cách trị ho đúng cho trẻ.
1.Những nguyên nhân dẫn đến ho ở trẻ nhỏ ?
o Nhiễm trùng đường hô hấp trên: Ho chủ yếu là do tổn thương các cơ quan mũi, xoang dẫn đến chất tiết và đờm chảy xuống họng gây kích thích phản ứng ho.
o Nhiễm trùng đường hô hấp dưới: đây cũng được xem là một nguyên nhân thường gặp và gây nguy hiểm ở trẻ nhỏ. Trẻ thường ho có đờm kèm theo sốt, thở rít, thở khò khè...
o Dị vật đường thở, sặc thức ăn: trẻ đột ngột có biểu hiện ho sặc sụa kèm theo khó thở dữ dội, mặt mũi tím tái như sắp bị ngạt. Ngay lập tức cha mẹ cần tiến hành các biện pháp sơ cứu cho trẻ.
o Một số bệnh dị ứng như viêm mũi dị ứng , hen phế quản cũng gây nên tình trạng ho khan ở trẻ.Viêm mũi dị ứng có thể gây ho kéo dài, chảy nước mũi, ngứa họng....Ở những trẻ bị hen phế quản thường có các cơn khó thở đặc trưng. Cơn khó thở xuất hiện sau các hoạt động gắng sức, cuối cùng ho sặc sụa và trẻ thấy dễ chịu hơn.
Một số nguyên nhân khác:
o Trào ngược dạ dày – thực quản: hay gặp ở những trẻ dưới 2 tuổi, ho thường xuất hiện vào đêm và sáng sớm. Nguyên nhân chủ yếu do tư thế cho ăn hoặc do bé vừa ăn xong mẹ đã đặt bé nằm.
o Ho do tâm lý: xảy ra với các trẻ lớn hơn ở độ tuổi học cấp 1 hoặc cấp 2, ho chỉ xuất hiện khi trẻ thức nhất là khi ở trường, không ho vào ban đêm.
o Trẻ cũng có thể ho khi thay đổi thời tiết , khói bụi, khói thuốc lá,...
o Bệnh ho gà: hiện nay tỷ lệ trẻ mắc ho gà rất thấp nhưng các mẹ cũng cần lưu ý. Đặc trưng của căn bệnh này là trẻ ho thành tràng dài liên tiếp, các cơn ho càng lúc càng nặng hơn, nhất là vào ban đêm, âm thanh phát ra giống những tiếng rít. Các cơn ho gà gây ra hiện tượng khó thở và mặt bé trở nên tím tái vì bị thiếu oxy
2. Trị ho đúng cách!
Trước tiên chúng ta cần tìm được nguyên nhân gây ho ở trẻ. Trẻ có thể được điều trị tại nhà hoặc tại các cơ sở y tế tùy thuộc vào nguyên nhân gây bệnh và không phải trong trường hợp nào cũng sử dụng kháng sinh để điều trị. Bác sĩ sẽ cân nhắc sử dụng thuốc cắt cơn ho trong một số trường hợp như bé ho khan, ho kéo dài. Mỗi đợt ho của trẻ thường kéo dài từ 10-14 ngày, cũng có thể lâu hơn vì thế mẹ không nên quá lo lắng khi mới cho trẻ dùng thuốc mà trẻ chưa hết ho ngay . Đặc biệt với tình trạng viêm đường hô hấp có chất tiết và đờm, nếu mẹ sử dụng các thuốc ức chế cơn ho sẽ dẫn đến tình trạng đờm không được đẩy ra ngoài mà lại bị giữ lại trong đường hô hấp, gây nên tình trạng tích tụ đờm và khó thở nặng hơn ở trẻ.
• Trẻ ho do cảm lạnh, ho khan, không nôn, không sốt hoặc sốt nhẹ nhưng trẻ vẫn có thể chơi đùa, cha mẹ có thể để trẻ ở nhà chăm sóc và theo dõi, kết hợp giữ ấm cho trẻ. Hiện nay trên thị trường có một số sản phẩm siro trị ho từ thảo dược giúp dịu cơn ho, giảm ho,tiêu đờm và an toàn cho trẻ mà các mẹ có thể dùng.
• Các bệnh viêm đường hô hấp kèm theo ho có đờm : sau khi bé được thăm khám và chẩn đoán chính xác nguyên nhân, ngoài việc sử dụng kháng sinh, kháng viêm trẻ cũng có thể được dùng thêm các thuốc long đờm để có thể đẩy đờm ra một cách nhanh chóng nhất. Biện pháp hỗ trợ khác như vỗ rung long đờm cũng là một biện pháp hiệu quả, hạn chế việc trẻ phải dùng thuốc.
• Khi trẻ mắc hen phế quản, cần điều trị trong các đợt cấp, thăm khám định kì, tuân thủ điều trị dự phòng để kiểm soát cơn hen từ đó giúp giảm tình trạng ho ở trẻ.
• Viêm mũi dị ứng : Mẹ có thể áp dụng một số biện pháp dự phòng như thường xuyên vệ sinh nhà cửa, hạn chế để bé tiếp xúc với khói thuốc, lông chó mèo, khói bụi...
• Đặc biệt đối với các bé bị trào ngược dạ dày, điều trị triệt để nguyên nhân thì mới có thể chấm dứt tình trạng ho của bé. Mẹ cần lưu ý không cho bé nằm ngay sau khi ăn, không cho bé ăn sát giờ đi ngủ, bế bé đúng cách khi cho ăn...
• Sử dụng kháng sinh cho bé cũng là vấn đề làm mẹ rất băn khoăn vì các thuốc kháng sinh thông thường được sử dụng cho các bé trên 2 tuổi, mặt khác khi sử dụng kháng sinh cũng có nhiều tác dụng phụ, có thể ảnh hưởng đến gan thận và dùng không hợp lý dễ gây kháng kháng sinh. Vì vậy, mẹ có thể chọn sử dụng một số bài thuốc dân gian an toàn như chữa ho cho trẻ bằng việc cho ½ thìa nước cốt gừng vào sữa ấm để bé uống, dùng húng chanh mật ong, nấu nước gừng để bé tắm, ngâm chân vào buổi tối giúp trẻ giữ ấm cơ thể, giảm ho vào ban đêm.
• Sơ cứu cho trẻ khi bị ho: Trong trường hợp trẻ bị sặc tím tái, không khóc không nói được hoặc trẻ ho do có dị vật đường thở ngay lập tức cha mẹ cần thực hiện các biện pháp sơ cứu sau đó nhanh chóng đưa đến cơ sở y tế để kiểm tra.
Cơ thể của trẻ chưa hoàn thiện như ở người lớn nên việc điều trị và chăm sóc cho trẻ cũng cần lưu ý một số đặc điểm như sau :
1. Tìm hiểu rõ nguyên nhân gây nên triệu chứng ho trước khi tiến hành các biện pháp điều trị. Không phải trường hợp ho nào cũng sử dụng thuốc.
2. Cần tuân thủ và dùng thuốc theo đúng chỉ định của bác sĩ, theo dõi tình trạng của bé nếu có triệu chứng bất thường cần liên hệ ngay với bác sĩ.
3. Tuyệt đối không lạm dụng kháng sinh, không sử dụng kháng sinh liều cao vì dễ gây ra tình trạng kháng thuốc.
4. Không tự ý ngưng thuốc khi chưa có chỉ định của bác sĩ. Việc dùng thuốc không đủ thời gian có thể làm các cơn ho tái phát trở lại và khó điều trị dứt cơn ho.
5. Không tự ý đi mua thuốc cho trẻ theo kinh nghiệm hay theo dược sĩ, trẻ cần được thăm khám và chẩn đoán đúng bệnh trước khi sử dụng thuốc vì cùng một triệu chứng có thể do rất nhiều nguyên nhân gây ra.
Cuối cùng, chúc các mẹ luôn có những kiến thức đúng và bổ ích trong việc chăm sóc và điều trị ho cho bé nhé!
Đinh Mạnh Thắng
