14/05/2023
TƯỞNG NHỚ 71 năm TRẬN CÀN "CĂNG-GU-RU, ĂNGTI LỐP" (Ngày 28/5/1952-28/5/2023) xã Đông Lỗ
Từ cuối tháng 5 đến trung tuần tháng 6/1952, quân Pháp huy động 30 tiểu đoàn mở cuộc hành quân "Căng-gu-ru, Ăngtilốp" càn phá Khu Cháy với chiến thuật rất lợi hại. Chúng chia từng ô, chà sát, dồn lực lượng của ta vào hợp điểm để cất vó, nhưng bộ đội du kích của ta rất sáng tạo, biết đánh và tránh địch. Ban ngày ta đánh trực diện, ban đêm luồn vòng ra phía sau lưng đánh úp địch, đánh vào sườn địch. Trong trận càn này, lực lượng của địch gấp ba lần trận càn trước nhưng Khu Cháy vẫn kiên cường trụ vững. Dần dần, qua thực tiễn đấu tranh, Khu Cháy ngày một trưởng thành. Nhiều xã du kích đã tự động đánh giặc giữ làng như Đông Lỗ, Ngũ Lão, Hoàng Long, Quang Trung, Tân Dân… Nhớ lại quãng thời gian chiến đấu ác liệt đó, Ông Đỗ Văn Hưng năm nay đã ở tuổi ngoài 90, hiện cụ đang sinh sống cùng gia đình tại đất cảng, thôn Văn Cha xã An Đồng huyện An Dương thành phố Hải Phòng, cụ là Bộ đội thời kỳ chống Pháp, vẫn còn nhớ như in không khỏi xúc động ông kể trong, ngày 28/5/1952, dưới sự yểm trợ của pháo binh, bộ binh địch bắt đầu tấn công vào khu du kích Chợ Cháy theo nhiều hướng, từ đường 1 đánh vào, đường 73 đánh xuống và từ đường 60 đánh lên. Riêng cánh quân tiến vào Đông Lỗ, chúng chia làm 3 mũi với 32 khẩu pháo, 12 xe tăng và 2 máy bay Moran chỉ huy trên không, chúng đốt cháy nhiều nhà dân và chúng giết hại nhiều người già, trẻ em vô tội. Trong ngày địch liên tiếp tổ chức 11 đợt tấn công song đều bị quân ta đánh lui. "Không khuất phục được những chiến sĩ bộ đội và du kích "gan vàng dạ sắt" của ta, địch phải đổi chiến thuật, dùng đại bác bắn tầm xa và súng cối bắn gần hủy diệt. Tuy nhiên quân ta kiên quyết đánh trả, người trước ngã xuống, người sau lại xông lên, quyết tâm bám trận địa, thà hy sinh đến giọt máu cuối cùng" – Ông Hưng kể lại. Để đối phó với trận càn Căng-gu-ru khốc liệt của giặc Pháp, quân ta lúc bấy giờ thực hiện phương châm "lấy đêm làm ngày, lấy gạch làm chiếu, lấy đất làm giường". Cán bộ, chiến sĩ, du kích và bộ đội địa phương đã trung kiên lăn lộn bám trụ rình nhau với địch từng giây, từng phút.
Ban ngày ẩn mình trong cỏ lác, đêm đến lại ra cấy cày và đi vận động Nhân dân vùng tản cư trở về quê hương sản xuất và xây dựng lại phong trào cách mạng.
Nhờ đó, ngọn lửa cách mạng luôn được gìn giữ và phát huy, tạo nên sức mạnh đập tan các trận càn lớn của địch. Kết thúc trận càn Căng-gu-ru, địch bị tiêu diệt hơn 200 tên, phá hủy nhiều xe cơ giới... Chiến thắng này đã góp phần bảo vệ vững chắc căn cứ cách mạng Khu Cháy Anh hùng. Với ý nghĩa lịch sử đó năm 2014, Sở VH,TT&DL Hà Nội phối hợp với UBND huyện Ứng Hòa đã gắn biển lưu niệm di tích cách mạng kháng chiến.
Trong những ngày này nhân dân xã Đông lỗ nói chung, và gia đình Xóm Cộng hòa Thôn Viên Đình có ngày giỗ chung vào mồng 5/5 Âm lịch (Tết Đoan Ngọ). Cây đa xóm Cộng Hòa là một nhân chứng vẫn còn sống với thời gian, các anh đã được yên nghỉ giữa lòng đất mẹ, tại nghĩa trang Liệt sỹ xã Đông Lỗ.
Thế hệ trẻ xã Đông Lỗ luôn phải tiếp lửa, bước theo cha, Ông là những người đi trước, bảo vệ quê hương đất nước cùng xây dựng xã Đông lỗ ngày càng giàu mạnh, duy trì giữ vững danh hiệu xã nông thôn mới nâng cao và tiếp tục phấn đấu xã đạt chuẩn nông thôn mới kiểu mẫu năm 2023.
