26/01/2026
🌊 [BẮT MẠCH] CHUYỆN CÁI CỔ TAY: NGHE LỜI KỂ CỦA KHÍ
Thiên hạ bây giờ sống vội quá. Sáng mở mắt ra là vớ lấy cái điện thoại, tối về nhà lại úp mặt vào màn hình. Hễ đau cái đầu, nhức cái lưng là chạy ngay đi chụp chiếu, tin vào cái máy vô tri hơn là tin vào chính mình.
Kỳ thực, Tạo hóa khéo sắp đặt lắm. Ngay nơi cổ tay mỗi người đều có một "trạm quan trắc" khí tượng thủy văn cực kỳ tinh vi. Người xưa gọi là MẠCH.
Bắt mạch, không phải là trò bói toán sờ tay xem tướng. Đó là cái đạo "lắng nghe". Nghe Huyết kể chuyện, nghe Khí than vãn. Máu chảy trong người cũng như nước chảy trong khe, lúc êm đềm, lúc cuộn sóng, lúc lại tắc tị như kẹt xe giờ tan tầm.
Hôm nay, rảnh rang bên chén trà, thử lật giở mấy trang sách cũ, xem người xưa "đọc vị" 28 sắc thái của dòng đời qua ba ngón tay thế nào nhé.
________________________________________
🐢 1. KHI ĐỜI CHẬM NHƯ RÙA (Mạch Trì)
Đặt tay lên thấy nhịp đập lề mề, chậm chạp. Một hơi thở của thầy thuốc mà mạch bệnh nhân đập chưa được 4 lần.
Ấy là Mạch Trì.
Nó báo hiệu trong người đang "lạnh" (Hàn). Dương khí yếu ớt, như cái bếp lò sắp tàn lửa, không đủ sức đẩy máu đi. Mấy ông hay ngồi điều hòa lạnh toát, chân tay bủn rủn thường dính mạch này.
🏃 2. KHI ĐỜI VỘI NHƯ CHẠY DEADLINE (Mạch Sác)
Ngược lại, thấy mạch đập thình thịch, nhanh thoăn thoắt (trên 5 lần/hơi thở).
Ấy là Mạch Sác.
Đây là lúc "Lửa" (Nhiệt) trong người đang bốc lên ngùn ngụt. Một là đang sốt, hai là đang stress, nóng nảy, bực bội. Máu chạy như bị ma đuổi!
🪶 3. KHI PHẬN NGƯỜI LÊNH ĐÊNH (Mạch Phù)
Chỉ cần chạm nhẹ ngón tay vào da đã thấy mạch nhảy tưng tưng, nhưng ấn mạnh xuống lại thấy yếu xìu.
Người xưa ví nó "như lông chim nổi trên mặt nước" hay "như miếng gỗ trôi sông" - đó là Mạch Phù.
Bệnh này thường là mới chớm, "giặc" (tà khí) còn đang ở ngoài da (biểu). Mấy anh cảm cúm, sợ gió, sợ lạnh sờ vào là thấy ngay.
⚓ 4. KHI TÂM TƯ GIẤU KÍN (Mạch Trầm)
Phải ấn thật sâu, ép sát vào xương mới thấy mạch đập. Như mò đá dưới đáy nước.
Đó là Mạch Trầm.
Bệnh lúc này đã chui tọt vào trong tạng phủ (Lý) rồi. Người này thâm trầm, bệnh sâu, khí huyết uất kết bên trong mà bên ngoài cứ tỉnh bơ.
🎸 5. KHI ĐỜI CĂNG NHƯ DÂY ĐÀN (Mạch Huyền)
Đây! Cái mạch "quốc dân" của dân văn phòng thời nay.
Sờ vào cổ tay mà thấy cứng, thẳng, căng đét như đang bấm vào dây đàn guitar.
Đó là Mạch Huyền.
Dấu hiệu của Can khí uất kết. Tức là Gan đang biểu tình vì chủ nhân hay lo nghĩ, stress, hoặc đau đớn kìm nén. Ai hay đau dạ dày, đau vai gáy, cáu gắt, sờ tay vào thấy dây đàn nổi lên ngay.
🔮 6. KHI "HẠT NGỌC" LĂN TRÒN (Mạch Hoạt)
Thấy dưới tay trơn tuột, lưu loát như sờ vào chuỗi hạt châu đang lăn trên đĩa.
Đó là Mạch Hoạt.
Ở phụ nữ thì cung hỷ, coi chừng có tin vui (mang thai). Nhưng ở mấy ông bụng bự thì coi chừng... mỡ máu, đàm thấp (chất nhầy bẩn) đang ứ đọng vì ăn nhậu quá đà đấy!
🎋 7. KHI ĐỜI GẬP GHỀNH (Mạch Sáp)
Ngược với Hoạt là Sáp. Mạch đi rit rít, khó khăn, như cầm con dao cùn mà cạo lên thân tre nhám nhúa.
Đó là Mạch Sáp.
Huyết kém, khí trệ, hoặc huyết bị ứ lại. Dòng sông cạn nước, thuyền đi cứ mắc cạn liên tục. Người mệt mỏi, đau nhức cố định một chỗ.
(Chọn xem từng hình ảnh để đọc nội dung từng loại mạch)
________________________________________
LỜI BÀN:
Cái mạch nó không biết nói dối.
Miệng có thể cười nói "tôi ổn", nhưng cái cổ tay nó tố cáo hết: Rằng tâm anh đang loạn (Mạch Xúc/Kết), rằng khí anh đang hư (Mạch Nhu/Vi) hay anh đang gồng gánh quá sức (Mạch Lao).
Học chút về mạch, không phải để làm thầy thiên hạ, mà để lúc đêm hôm khuya khoắt, tự đặt tay lên cổ tay mình.
Thấy nó "Hòa Hoãn" - thong thả, ung dung thì mừng là Thần khí còn vững.
Thấy nó loạn nhịp, căng cứng thì biết đường mà buông bỏ bớt công việc, hít thở sâu vào.
Tu thân, đôi khi bắt đầu từ việc lắng nghe nhịp đập dưới ba đầu ngón tay vậy thôi.
Nguồn chia sẻ XANHTUEDUC