24/06/2025
# 28 🆘 Ung thư tuyến giáp thể tuỷ???
Ung thư tuyến giáp thể tuỷ (Medullary Thyroid Cancer - MTC) là một loại ung thư hiếm gặp của tuyến giáp, chiếm khoảng 1-2% các ca ung thư tuyến giáp. Bài viết này sẽ cung cấp thông tin chi tiết, dễ hiểu về nguyên nhân, triệu chứng, chẩn đoán, điều trị và cách sống chung với bệnh, giúp bạn có cái nhìn rõ ràng và tự tin hơn trong hành trình chăm sóc sức khỏe.
📌 1. Ung thư tuyến giáp thể tuỷ là gì?
Ung thư tuyến giáp thể tuỷ bắt nguồn từ các tế bào C (tế bào tiết Calcitonin) trong tuyến giáp – một tuyến nội tiết nhỏ nằm ở cổ, có vai trò điều hòa hormone và chuyển hóa canxi trong cơ thể. Không giống các loại ung thư tuyến giáp khác (như thể nhú hoặc thể nang), MTC có liên quan chặt chẽ đến yếu tố di truyền và có thể phát triển chậm nhưng đôi khi xâm lấn và di căn nhanh hơn.
Đặc điểm nổi bật:
- Tỷ lệ mắc: Hiếm, chỉ khoảng 1-2% tổng số ca ung thư tuyến giáp.
- Liên quan di truyền: Khoảng 25% trường hợp MTC là do đột biến gen RET, thường gặp trong hội chứng đa u tuyến nội tiết type 2 (MEN2).
- Khả năng di căn: Có thể lan đến hạch bạch huyết, phổi, gan hoặc xương nếu không được điều trị sớm.
🔍 2. Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ
*Nguyên nhân:
MTC thường phát triển do đột biến gen, đặc biệt là gen RET. Đột biến này có thể:
- Di truyền: Xuất hiện trong gia đình, liên quan đến hội chứng MEN2A hoặc MEN2B.
- Tự phát: Xảy ra ngẫu nhiên, không liên quan đến tiền sử gia đình (chiếm khoảng 75% trường hợp).
*Yếu tố nguy cơ:
- Tiền sử gia đình: Có người thân mắc MTC hoặc hội chứng MEN2.
- Giới tính: Phụ nữ có nguy cơ cao hơn một chút so với nam giới.
- Tuổi: Thường gặp ở người lớn tuổi (40-60 tuổi), nhưng MTC di truyền có thể xuất hiện ở trẻ em hoặc thanh niên.
- Tiền sử mắc các bệnh viêm tuyến giáp mạn tính: viêm tuyến giáp mạn tính Hashimoto, viêm tuyến giáp bán cấp De Quervain…
*** Lưu ý: Không có bằng chứng rõ ràng cho thấy bức xạ hoặc chế độ ăn uống là nguyên nhân chính của MTC, khác với các loại ung thư tuyến giáp khác.
🚨 3. Triệu chứng của ung thư tuyến giáp thể tuỷ
MTC ở giai đoạn sớm thường không có triệu chứng rõ ràng. Khi bệnh tiến triển, bạn có thể nhận thấy:
- Khối u ở vùng cổ trước: Một khối u cứng, không đau hoặc đau nhẹ ở vùng tuyến giáp.
- Khó nuốt, khó thở, khàn tiếng: Do khối u chèn ép thực quản, khí quản hoặc dây thần kinh thanh quản quặt ngược.
- Một số trường hợp da phía trên u có thể đỏ, loét hoặc chảy máu
- Bác sĩ khám có thể phát hiện khối u tuyến giáp hoặc hạch cổ.
🩺 4. Chẩn Đoán
Chẩn đoán MTC đòi hỏi sự kết hợp của các xét nghiệm và hình ảnh học để xác định chính xác loại ung thư và mức độ lan rộng.
Các phương pháp chẩn đoán:
- Siêu âm tuyến giáp: Phát hiện khối u tuyến giáp và đánh giá hạch bạch huyết.
- Chọc hút tế bào kim nhỏ (FNA): Lấy mẫu tế bào từ khối u để xét nghiệm dưới kính hiển vi.
- Xét nghiệm máu:
*Đo nồng độ Calcitonin: Nồng độ cao là dấu hiệu nghi ngờ MTC.
*Đo nồng độ CEA (Carcinoembryonic Antigen): là một marker ung thư khác thường tăng trong MTC, tuy nhiên marker này không đặc hiệu trong ung thư tuyến giáp thể tuỷ vì nó có thể tăng trong nhiều bệnh ung thư khác.
- Xét nghiệm gen RET: Được khuyến nghị để xác định MTC có phải do di truyền hay không.
- Chụp CT, MRI hoặc PET-CT: Đánh giá sự di căn đến các cơ quan xa như phổi, gan, xương.
- Xạ hình tuyến giáp.
- Sinh thiết tức thì khối u tuyến giáp trong mổ.
***Lưu ý: Nếu bạn có tiền sử gia đình mắc MTC, bác sĩ có thể đề nghị xét nghiệm gen ngay cả khi chưa có triệu chứng để tầm soát sớm.
🩹 5. Điều Trị Ung Thư Tuyến Giáp Thể Tuỷ
Điều trị MTC phụ thuộc vào giai đoạn bệnh, tình trạng sức khỏe tổng thể và yếu tố di truyền. Các phương pháp chính bao gồm:
a. Phẫu thuật
- Cắt toàn bộ tuyến giáp (Thyroidectomy): Loại bỏ toàn bộ tuyến giáp là phương pháp chính, thường kèm theo nạo vét hạch bạch huyết ở cổ nếu có di căn hoặc nồng độ Calcitonin tăng cao tới một giới hạn nhất định.
- Phẫu thuật dự phòng: Với người mang gen đột biến RET nhưng chưa có triệu chứng, phẫu thuật cắt tuyến giáp dự phòng có thể được khuyến nghị để ngăn chặn ung thư phát triển.
b. Liệu pháp hormone thay thế
- Sau phẫu thuật, bệnh nhân cần dùng Levothyroxine suốt đời để thay thế hormone tuyến giáp.
c. Điều trị bổ sung
- Điều trị đích (Targeted Therapy): Các thuốc như Sorafenib, Vandetanib hoặc Cabozantinib được sử dụng cho MTC tiến triển hoặc di căn, nhắm vào các đột biến gen cụ thể.
- Xạ trị ngoài: Có thể được dùng để kiểm soát di căn tại vùng.
- Hóa trị: Hiếm khi sử dụng vì MTC ít đáp ứng với hóa trị truyền thống.
d. Theo dõi sau điều trị
- Định kỳ kiểm tra máu (Calcitonin, CEA) và hình ảnh học để phát hiện tái phát hoặc di căn.
- Nếu có đột biến gen RET, các thành viên gia đình nên được tầm soát.
🌿 6. Sống Chung Với Ung Thư Tuyến Giáp Thể Tuỷ
Sống với MTC có thể là một thử thách, nhưng bạn hoàn toàn có thể duy trì chất lượng cuộc sống tốt nếu tuân thủ điều trị và chăm sóc bản thân.
Lời khuyên dành cho bạn:
- Ăn uống lành mạnh: Ưu tiên thực phẩm giàu Canxi, Vitamin D để hỗ trợ xương, đặc biệt nếu bạn phải dùng hormone thay thế lâu dài.
- Tập thể dục nhẹ nhàng: Giúp cải thiện sức khỏe thể chất và tinh thần.
- Hỗ trợ tâm lý: Tham gia các nhóm hỗ trợ bệnh nhân ung thư hoặc tìm đến chuyên gia tâm lý nếu cần.
- Theo dõi định kỳ: Tuân thủ lịch khám và xét nghiệm để kiểm soát bệnh hiệu quả.
- Tầm soát cho gia đình: Nếu bạn có MTC di truyền, hãy khuyến khích người thân xét nghiệm gen RET.
- - - - - - - - -
📚 Tài Liệu Tham Khảo
1. Ung thư tuyến giáp-những tiến bộ trong điều trị. GS.TS Lê Văn Quảng. NXB Y học (2021).
2. Wells SA Jr, Asa SL, Dralle H, et al. Revised American Thyroid Association guidelines for the management of medullary thyroid carcinoma. Thyroid. 2015;25(6):567-610. DOI: 10.1089/thy.2014.0335.
3. National Comprehensive Cancer Network (NCCN). NCCN Clinical Practice Guidelines in Oncology: Thyroid Carcinoma. Version 2.2023.
4. Schlumberger M, Elisei R, Müller S, et al. Overall survival analysis of EXAM, a phase III trial of cabozantinib in patients with progressive, metastatic medullary thyroid cancer. Ann Oncol. 2017;28(11):2813-2819. DOI: 10.1093/annonc/mdx479.
5. American Cancer Society. Thyroid Cancer.
6. Thyroid Cancer Survivors’ Association, Inc. Medullary Thyroid Cancer Overview.
- - - - - - - - - - -
Hy vọng bài viết này đã cung cấp cho bạn những thông tin hữu ích và dễ hiểu về ung thư tuyến giáp thể tuỷ. Nếu bạn có bất kỳ câu hỏi nào, hãy bình luận bên dưới hoặc gửi tin nhắn cho mình nhé, mình sẽ trả lời sớm nhất có thể. Chúc bạn luôn mạnh khỏe và lạc quan! 💪