22/09/2024
Sàng lọc ung thư phổi
Ai cũng hiểu sàng lọc ung thư phổi có thể giúp phát hiện sớm, khi đó việc điều trị có thể hiệu quả hơn. Tuy nhiên làm thế nào sàng lọc hiệu quả và không làm quá mức gây tốn kém tiền bạc, thời gian và sức khoẻ! Điều này không phải ai cũng biết, bằng chứng là những người đăng ký xét nghiệm marker ung thư vẫn rất nhiều mà hiệu quả đã được khoa học khẳng định là không nên dùng để sàng lọc ung thư phổi đại trà.
Cậu học trò tôi 26 tuổi cao, to đẹp trai. Mới năm ngoái tôi còn trao giải cầu thủ xuất sắc nhất giải bóng đá tranh cúp HMUH 2023 vậy mà hôm nay tôi phải cúi đầu trước di ảnh của em. Nhìn cô bạn gái khóc em mà tôi cũng không cầm được nước mắt.
Ung thư phổi là một trong những ung thư diễn biến nhanh nhất và tỷ lệ tử vong cao nhất.
Trên đường về Hà Nội, tôi đã tìm hiểu thông tim và viết bài này như một cố gắng nhỏ đóng góp cho cộng đồng. Đây không phải chuyên ngành của tôi, tài liệu tham khảo từ CDC Hoa Kỳ, thời gian viết ngắn nên sẽ còn nhiều điều cần thảo luận. Mong các nhà ung thư học bổ sung giúp tôi.
Trước tiên chúng ta cần hiểu sàng lọc là gi?
Sàng lọc có nghĩa là xét nghiệm một căn bệnh khi không có triệu chứng hoặc tiền sử mắc bệnh đó. Các bác sĩ khuyên nên làm xét nghiệm sàng lọc để phát hiện bệnh sớm, khi đó việc điều trị có thể có hiệu quả tốt hơn.
Phương pháp sàng lọc ung thư phổi
Xét nghiệm sàng lọc duy nhất được khuyến cáo đối với bệnh ung thư phổi là chụp cắt lớp vi tính liều thấp (còn gọi là chụp CT Scanner liều thấp hoặc LDCT). Trong quá trình chụp LDCT, bạn nằm trên bàn và máy chụp CT Scanner sử dụng liều (lượng) bức xạ thấp để chụp phổi của bạn. Quá trình quét chỉ mất vài phút và không gây đau đớn.
Chỉ định
Sàng lọc ung thư phổi chỉ được khuyến tiến hành cho những người trưởng thành có nguy cơ mắc bệnh cao do tiền sử hút thuốc và tuổi tác.
- Tuổi từ 50 đến 80
- Có tiền sử hút thuốc từ 20 gói/năm trở lên hoăc nhiều hơn nữa hoặc đang hút thuốc hoặc mới bỏ thuốc trong vòng 15 năm qua.
Vậy có nghĩa là việc sàng lọc ung thư phổi hàng năm nên dừng lại Không hút thuốc trong 15 năm trở lên, hoặc khi bước sang tuổi 81, hoặc có một vấn đề sức khỏe khiến họ không muốn hoặc không thể phẫu thuật nếu phát hiện ung thư phổi.
Những nhược điểm khách quan của sàng lọc ung thư phổi bằng LDCT. - Dương tính giả: LDCT có thể có hình ảnh giống như ung thư phổi nhưng sự thật người sàng lọc không có ung thư. Hậu quả có thể dẫn đến các xét nghiệm và phẫu thuật tiếp theo không cần thiết tốn kém tiền bạc, thời gian và sức khoẻ. Điều này được gọi là chẩn đoán quá mức (thường là những u lành tính).
- Liều bức xạ dù thấp (low dose) cũng có thể nguy hiểm nhất định ở những người khỏe mạnh. Đó là lý do tại sao sàng lọc ung thư phổi chỉ được khuyến nghị cho những người trưởng thành có nguy cơ mắc bệnh cao do tiền sử hút thuốc và tuổi tác. Do đó nếu muốn sàng lọc ung thư phổi nên gặp Bác sĩ trước khi quyết định chụp LDCT.
Khi bạn được sàng lọc ung thư phổi, bác sĩ sẽ hỏi bạn có hút thuốc không, hỏi xem bạn đã sẵn sàng bỏ thuốc lá chưa và hướng dẫn các bước có thể giúp bạn bỏ thuốc lá. Cho dù bạn đã sử dụng thuốc lá bao lâu, việc bỏ thuốc lá có thể làm giảm nguy cơ mắc bệnh ung thư phổi và các bệnh mãn tính khác, đặc biệt là bệnh phổi tắc nghẹn mạn tính (COPD)
Nhiều người nghiện nicotin, một loại ma túy có tự nhiên trong thuốc lá. Điều này có thể khiến bạn khó bỏ thuốc. Hầu hết những người sử dụng thuốc lá đều cố gắng bỏ thuốc lá nhiều lần trước khi thành công.
Bỏ thuốc lá thôi các bạn nhé ! Nguồn: FB Pgs.Bs Nguyễn Lân Hiếu.