20/01/2022
DINH DƯỠNG VÀ UNG THƯ
1. Mở đầu
Ung thư. Đối với nhiều người, đây là một căn bệnh đáng sợ do ung thư hiện vẫn đang là một nguyên nhân gây tử vong đáng kể. Rất có thể bạn biết ai đó đã từng bị ung thư hoặc ai đó đã từng mắc bệnh này. Bệnh ung thư ảnh hưởng đến rất nhiều người. Cứ ba người thì có một người mắc bệnh ung thư ở các nước phương Tây, và cứ sáu người thì có một người tử vong do ung thư trên toàn thế giới. Ở nhiều nơi trên thế giới, bệnh ung thư gây ra nhiều ca tử vong hơn cả bệnh tim mạch. Nhưng điều gì sẽ xảy ra nếu có quan điểm nói rằng phần lớn các bệnh ung thư đều có thể điều trị được? Hay hơn thế nữa, nhiều trường hợp ung thư có thể phòng ngừa được.
Trước khi đề cập về vấn đề phòng ngừa, bài viết sẽ cung cấp thêm một chút thông tin về bệnh ung thư. Năm 2012, có 14 triệu người trên thế giới mắc bệnh ung thư. Dự kiến đến năm 2030, con số này sẽ tăng lên gần 22 triệu ca mắc ung thư mới. Sự gia tăng này chỉ có thể được giải thích một phần do sự gia tăng dự kiến về quy mô và độ tuổi trung bình của dân số thế giới. Ví dụ, những người lớn tuổi có nguy cơ được chẩn đoán ung thư cao hơn những người trẻ tuổi. Tuổi tác là yếu tố nguy cơ quan trọng nhất đối với bệnh ung thư.
Ngoài ra, một số người có thể có nguy cơ di truyền cao mắc bệnh ung thư. Ví dụ, khoảng 5 đến 10% trường hợp ung thư có tính chất gia đình do di truyền một gen đột biến. Tuổi tác và di truyền là những yếu tố mà chúng ta không thể thay đổi. Tuy nhiên, cũng có những yếu tố nguy cơ có thể thay đổi được có thể ảnh hưởng mạnh mẽ đến bệnh ung thư, chẳng hạn như hút thuốc, tiếp xúc với vi rút, phơi nhiễm trong nghề nghiệp và chế độ dinh dưỡng. Thực phẩm mà chúng ta ăn vào ảnh hưởng trực tiếp và gián tiếp đến bệnh ung thư. Chế độ dinh dưỡng tác động trực tiếp đến cơ chế mà tế bào ung thư phát triển và di căn khắp cơ thể. Và gián tiếp, nó có thể ảnh hưởng đến các quá trình khác trong cơ thể có thể kích thích hoặc kìm hãm sự phát triển của ung thư. Dinh dưỡng đóng một vai trò trong nguyên nhân gây ung thư và sự tiến triển của ung thư.
Nhưng làm thế nào để những thông tin này có thể đến với mọi người để họ có thể đưa ra những lựa chọn lành mạnh trong cuộc sống hàng ngày? Chúng ta nên thông tin đến cho họ về việc các yếu tố dinh dưỡng có thể ảnh hưởng đến nguy cơ ung thư như thế nào? Điều này rất quan trọng.
Thực tế tồn tại nhiều những hiểu biết sai lệch về thực phẩm và thực phẩm bổ sung trong việc ngăn ngừa hoặc điều trị ung thư chính là một ví dụ điển hình cho sự thiếu giao tiếp tốt giữa các nhà khoa học, nhân viên y tế và bệnh nhân. Nhiều người không biết rằng các khuyến nghị về phòng ngừa ung thư thông qua chế độ dinh dưỡng vẫn tồn tại. Đây là một chuỗi bài viết đa ngành được cung cấp bởi một nhóm có chuyên môn về dinh dưỡng, dịch tễ học, sinh học, sinh lý học, truyền thông và thực hành lâm sàng. Chúng tôi hợp tác chặt chẽ với nhau để tìm ra các phương pháp ngăn ngừa ung thư và tăng khả năng sống sót của bệnh nhân ung thư thông qua chế độ dinh dưỡng tốt hơn. Ung thư là một căn bệnh có nhiều tác động, và bên cạnh việc điều trị y tế đóng một vai trò quan trọng, thì chế độ dinh dưỡng phù hợp cũng là chìa khóa để đánh bại ung thư.
Vậy ung thư là gì?
Đây thực sự là một câu hỏi khó. Đối với mỗi người khác nhau, ung thư có một ý nghĩa khác. Ý nghĩa của ung thư đối với bạn có thể phụ thuộc vào nền tảng cũng như kinh nghiệm cá nhân của bạn. Đối với một nhà sinh vật học, ung thư có lẽ được đặc trưng bởi các quá trình phân tử và gen. Một nhà dịch tễ học có thể nói rằng ung thư là một trong những nguyên nhân gây tử vong phổ biến nhất. Nhà nghiên cứu bệnh học trong bệnh viện sẽ đề cập đến sự phát triển của tế bào xâm lấn và các đặc điểm của khối u có thể nhìn thấy dưới kính hiển vi. Đối với một bệnh nhân và người thân, bệnh ung thư có thể là biểu hiện của nỗi sợ hãi và đau đớn. Định nghĩa của bạn về khả năng mắc bệnh ung thư phụ thuộc vào quan điểm của bạn.
Các loại ung thư khác nhau
Ngoài ra, ung thư không chỉ là một căn bệnh đơn lẻ mà ung thư có nhiều loại khác nhau. Ung thư là một nhóm gồm hơn 100 bệnh bắt nguồn từ các bộ phận khác nhau của cơ thể, nhưng ngay cả những bệnh ung thư bắt nguồn từ cùng một mô cũng có thể đại diện cho các phân nhóm phân tử khác nhau (subtypes).
Giai đoạn trong cuộc đời cũng rất quan trọng trong phân loại ung thư. Ở trẻ em, ung thư phát triển trong giai đoạn đầu đời, đôi khi ngay cả trước khi sinh. Tuy nhiên, ở người lớn, người ta ước tính rằng một số bệnh ung thư có thể mất khoảng 30 - 40 năm để phát triển.
Cuối cùng, giai đoạn ung thư liên quan đến mức độ nghiêm trọng của từng loại ung thư. Bạn có thể hình dung rằng một khối u nhỏ giới hạn hay khu trú ở một cơ quan cụ thể có thể ít nguy hiểm hơn khối u cũng đã lan sang các cơ quan khác. Sự lây lan của ung thư từ vị trí chính, ví dụ như đại tràng, đến các vị trí xa, chẳng hạn như gan, được gọi là di căn.
Sự tăng sinh tế bào không kiểm soát
Quay lại câu hỏi: ung thư là gì? Ở dạng đơn giản nhất, ung thư có nghĩa là sự phát triển của tế bào không kiểm soát được. Các tế bào trong cơ thể chúng ta được đổi mới và thay thế liên tục: một quá trình được đặc trưng bởi sự phân chia tế bào và sự chết tế bào. Trong quá trình phân chia tế bào, mã di truyền, còn được gọi là DNA, được sao chép hoặc nhân rộng. Vì một số lý do, chẳng hạn như tiếp xúc với các hợp chất có hại hoặc do hậu quả của những sai sót phổ biến, các lỗi trong trình tự DNA có thể xảy ra. Những sai sót này được gọi là đột biến. Cũng có thể một người đã được sinh ra với một đột biến cụ thể dẫn đến nguy cơ ung thư tăng lên. Hầu hết các bệnh ung thư ở người là kết quả của sự tích tụ của những thay đổi trong (hoặc trên) DNA, cuối cùng dẫn đến hoạt động bất thường của tế bào và sự phát triển không kiểm soát của tế bào.
Tế bào ung thư cho thấy một số đặc điểm chung tạo điều kiện cho tế bào tăng sinh không kiểm soát. Ví dụ, các tế bào ung thư có thể tăng sản xuất các yếu tố tăng sinh của chính chúng và có thể không phản ứng với các tín hiệu kìm hãm sự phát triển. Tế bào ung thư cũng có thể có khả năng tránh được sự chết của tế bào theo chương trình, và đôi khi có thể tái tạo vô hạn. Tế bào ung thư cho thấy một số đặc tính cho phép xâm lấn vào các mô xung quanh hoặc ở xa. Hơn nữa, các tế bào ung thư có thể thúc đẩy sự phát triển của các mạch máu mới để cung cấp oxy và chất dinh dưỡng cần thiết cho khối u. Nhìn chung, những đặc điểm này còn được gọi là dấu hiệu nhận biết của bệnh ung thư.
Sự xuất hiện của bệnh ung thư
Ung thư là một trong những căn bệnh phổ biến. Ước tính trong năm 2018, 18.1 triệu trường hợp ung thư mới được chẩn đoán. Khi tập trung vào các loại ung thư cụ thể, ung thư phổi, ung thư vú và ung thư tuyến tiền liệt được chẩn đoán phổ biến nhất trên toàn thế giới (Tổ chức Quan sát Ung thư Toàn cầu (GCO), 2018).
Sự xuất hiện của bệnh ung thư, xếp hạng của các loại ung thư phổ biến nhất, khác nhau trên toàn thế giới. Ở các nước có thu nhập cao, ung thư vú, ung thư đại trực tràng và ung thư phổi rất phổ biến. Nhìn chung, người ta cho rằng điều này, ít nhất một phần là do lối sống phương Tây như chế độ ăn uống không lành mạnh, thừa cân, lười vận động hoặc hút thuốc lá.
Ngoài ra, tầm soát ung thư và phối hợp các chiến lược khác để phát hiện sớm ung thư, có thể ảnh hưởng đến số lượng các trường hợp ung thư mới được chẩn đoán ở một quốc gia cụ thể. Ở các khu vực có thu nhập thấp và trung bình, các loại ung thư khác thường phổ biến hơn. Ví dụ, những loại ung thư này có thể liên quan đến vấn đề vệ sinh và tiếp xúc với các loại vi rút hoặc vi khuẩn cụ thể. Chúng ta biết rằng nhiễm vi rút viêm gan có thể làm tăng nguy cơ ung thư gan, trong khi tiếp xúc với siêu vi papilon ở người (Human papillomavirus – HPV có liên quan đến nguy cơ ung thư cổ tử cung và nhiễm vi khuẩn Helicobacter pylori có thể gây ung thư dạ dày.
Vậy nên, sự xuất hiện của ung thư có thể phụ thuộc vào một số khía cạnh, chẳng hạn như tuổi tác, giới tính và quốc gia. Nhiều người sẽ phải đối mặt với căn bệnh ung thư, từ chính họ hoặc thông qua người thân, bạn bè mắc bệnh ung thư. Hiện nay đã có những tiến bộ to lớn vượt bậc trong việc chẩn đoán và điều trị bệnh ung thư. Do đó, chúng ta cần phải tìm cách để đối mặt với ung thư hơn cả điều trị, cũng như phòng ngừa bệnh ung thư.
--------------------------------------------------------------------------
🏪 Gravitas - 120 Đội Cấn, địa chỉ số 120 Phố Đội Cấn, Quận Ba Đình, HN
Hotline : 1900.633.932
🏪 Zalo : 0934.555.901